Examkin

Sırat-ı Müstakim

3 soru

Tüm türler3Çoktan seçmeli1Eşleştirme2
Soru 1Soru →

Sırat-ı müstakim; her türlü aşırılıktan uzak, dengeli, ölçülü ve dosdoğru yol anlamına gelir. Bu yolun korunabilmesi için iki uç nokta olan ifrat ve tefritten uzak durularak itidal çizgisinin benimsenmesi gerekir.

Buna g��re, sol sütunda verilen dini yönelim ve davranış biçimlerini, sağ sütundaki kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Dini hassasiyet gerekçesiyle evlenmeyi, et yemeyi ve uyumayı tamamen terk edip sürekli ibadetle meşgul olarak fıtrata ve sünnete aykırı bir aşırılığa yönelmek.
İnanç sahibi olduğunu iddia ettiği halde, dini değerleri hayatından tamamen uzaklaştırarak ibadet ve ahlak ilkelerini hiçe sayan bir gevşeklik ve ilgisizlik içinde bulunmak.
Yaratılış gayesine uygun olarak hem bedeni hem de ruhu gözeten; ibadette samimiyeti, ahlakta ise dürüstlüğü esas alarak aşır��lıklardan uzak, dengeli bir yaşam sürmek.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Dini aşırılık 'ifrat' ile, dini sorumlulukları tamamen ihmal eden gevşeklik 'tefrit' ile, dengeli ve ölçülü yaşam ise 'itidal' kavramı ile eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; dini fıtrata aykırı şekilde aşırı uçlarda yaşamak ifratla, tamamen duyarsızlaşarak ihmal etmek tefritle, aşırılıklardan uzak dengeli yol ise itidalle eşleşir. Bu denge sırat-ı müstakimin temelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki birinci tanım incelenir: Sürekli ibadet edip helal olan dünyevi nimetleri terk ederek fıtrata aykırı aşırılığa sapmak.
Bu durumun dini terminolojide dinde aşırı gitmeyi ifade eden 'İfrat' kavramı ile eşleştiği belirlenir.
İslam dininde ruhbanlık yasaklanmış olup dini yaşantıda sınırı aşmak ifrat olarak adlandırılır.
2
Sol sütundaki ikinci tanım incelenir: İnandığını söylemesine rağmen dini sorumlulukları ve ahlaki kuralları tamamen ihmal edip gevşeklik göstermek.
Bu durumun dini terminolojide sorumlulukları savsaklamayı ifade eden 'Tefrit' kavramı ile eşleştiği belirlenir.
Dinin emir ve yasaklarını uygulamada ihmalkarlık ve duyarsızlık göstermek tefrit kavramıyla açıklanır.
3
Sol sütundaki üçüncü tanım incelenir: Hem dünya hem ahiret dengesini kurarak, aşırılıklardan uzak, samimi ve dürüst bir yaşam sürmek.
Bu durumun her iki uç noktanın ortasında yer alan dengeyi, yani 'İtidal' kavramını ifade ettiği belirlenir.
Sırat-ı müstakim, ifrat ve tefrit gibi aşırılıklardan uzak durup itidal üzere yaşamayı gerektirir.

Anahtar Kavram

Sırat-ı Müstakim kavramının aşırılıklardan uzak (ifrat ve tefrit), dengeli (itidal) ve dosdoğru yol olma niteliği.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

Fâtiha suresinin 6. ayetinde "Bizi doğru yola (Sırat-ı müstakim’e) ilet." şeklinde dua edilmektedir. İslam alimleri, bu ayette geçen "sırat-ı müstakim" kavramını; inanç, ibadet ve ahlak başta olmak üzere hayatın her alanında aşırılıklardan uzak durup dengeli bir yol izlemek (itidal) olarak tanımlamışlardır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sırat-ı müstakim kavramının bu tanımına uygun bir davranıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dini sorumlulukları yerine getirirken hem dünya hem de ahiret dengesini gözeterek ölçülü bir yaşam sürmek

Cevap

Dini sorumlulukları yerine getirirken hem dünya hem de ahiret dengesini gözeterek ölçülü bir yaşam sürmek
Doğru cevap, dünya ve ahiret dengesini koruyarak aşırılıklardan uzak, dengeli bir yaşam sürmeyi ifade eden seçenektir. Sırat-ı müstakim, terim olarak inanç, ibadet ile ahlakta aşırılıklardan (ifrat ve tefrit) uzak durup orta ve dengeli yolu (itidal) takip etmek anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Sırat-ı müstakim kavram��nın kelime ve terim anlamını belirlemek.
Sırat-ı müstakim kavramının aşırılıklardan uzak durup inanç, ibadet ve ahlak alanında dengeyi (itidal) korumak anlamına geldi��ini saptamak.
Soru kökündeki tanıma uygun davranışı bulabilmek için kavramın temel niteliğini netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerde sunulan tutumları aşırılık ve denge ölçütlerine göre analiz etmek.
Hem dünya hem ahiret hayatı arasında denge kurarak ölçülü yaşamayı öngören seçeneğin sırat-ı müstakim tanımına tam olarak uyduğunu, diğer seçeneklerin ise aşırılık, samimiyetsizlik veya amelsizlik barındırdığını tespit etmek.
Tanıma uygun olan tek doğru seçeneğe ulaşmak için tüm şıkların kavramsal değerlendirmesini yapmak gerekir.

Anahtar Kavram

Sırat-ı Müstakim kavramının dengeli ve ölçülü yaşam (itidal) anlamı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

Sol sütundaki ayet meallerini, sağ sütunda verilen Sırat-ı Müstakim kavramının boyutlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

"Eli sıkı olma, büsbütün eli açık da olma; sonra kınanır ve çaresiz kalırsın." (İsrâ Suresi, 29. ayet)
"De ki: Şüphesiz benim namazım, ibadetlerim, hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabbi olan Allah içindir." (En'âm Suresi, 162. ayet)
"Şüphesiz 'Rabbimiz Allah'tır' deyip de sonra dosdoğru olanlar var ya, onların üzerine melekler iner..." (Fussilet Suresi, 30. ayet)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İsrâ Suresi 29. ayetindeki ölçülü olma tavsiyesi 'itidal' ilkesiyle; En'âm Suresi 162. ayetindeki kulluk vurgusu 'tevhid ve ihlas' boyutuyla; Fussilet Suresi 30. ayetindeki dosdoğru olma vurgusu ise 'inanç-eylem bütünlüğü' boyutuyla eşleşir.
Doğru eşleştirmeler, Sırat-ı Müstakim'in Kur'an'da ele alınan üç temel boyutuna dayanmaktadır: İsrâ Suresindeki harcama dengesi 'itidal' boyutunu, En'âm Suresindeki adanmışlık 'tevhid ve ihlas' boyutunu, Fussilet Suresindeki inandıktan sonra dosdoğru olma çağrısı ise 'inanç-eylem bütünlüğü' boyutunu ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Ayet meallerinin ana mesajlarını analiz ederek hangi ahlaki, inançsal veya ameli davranışlara işaret ettiklerini belirleyin.
İsrâ Suresi 29. ayetin cömertlik ile cimrilik arasındaki dengeye; En'âm Suresi 162. ayetin ibadetin sadece Allah için yapılmas��na; Fussilet Suresi 30. ayetin ise iman ettikten sonra dürüstçe yaşamaya vurgu yaptığı tespit edilir.
Her ayetin Sırat-ı Müstakim'in hangi boyutuyla ilgili olduğunu belirleyebilmek için metnin tefsirsel bağlamını kavramak gerekir.
2
Sağ sütundaki kavram tanımlarını din kültürü terminolojisine göre sınıflandırın.
Aşırılıklardan kaçınmak 'itidal' (denge); sadece Allah'ın rızasını gözetmek 'tevhid/ihlas'; imanı amelle bütünleştirmek ise 'salih amel/istikamet' ile eşleştirilir.
Dini kavramların teorik tanımlarının doğru yapılması, ayetlerin bu kavramlarla tutarlı şekilde ilişkilendirilmesini sağlar.
3
Tespit edilen ayet mesajlarını ilgili kavramsal boyutlarla mantıksal olarak eşleştirin.
İsrâ 29 dengeli olmakla (itidal); En'âm 162 tevhid ve ihlasla; Fussilet 30 ise inanç-eylem bütünlüğüyle doğru şekilde eşleştirilmiş olur.
Tüm eşleştirmelerin tamamlanmasıyla Sırat-ı Müstakim'in inanç, ibadet ve ahlak boyutları eksiksiz şekilde ortaya konur.

Anahtar Kavram

Sırat-ı Müstakim kavramının tevhid (inanç), ihlas (ibadet) ve itidal (ahlak) eksenindeki çok boyutlu yapısı.
Tahmini Süre:2m 30s