Entüisyonizm (Sezgicilik)

İnsanın bilme yetisini sorgulayan felsefe tarihinde, bilginin kaynağını aklın soyutlama gücünde ya da deneyin sınırlarında arayan yaklaşımlara karşı güçlü bir muhalefet gelişmiştir. Bu muhalefetin Doğu dünyasındaki öncülerinden Gazali, aklın kendi sınırları içinde çelişkilere düştüğünü belirterek, hakikatin perdesinin ancak inançla temizlenmiş bir kalbe inen ilahi bir ışıkla (kalp gözü) aralanabileceğini savunur. Batı dünyasında ise Henri Bergson, zekanın maddeyi kontrol etmek amacıyla gerçekliği dondurup parçalara ayıran, statik ve mekânsal yapısını eleştirir. Bergson'a göre, evrenin özü olan sürekli akışı ve kesintisiz oluşu (süre) kavrayabilecek yegane güç, nesnesinin içine doğrudan nüfuz eden sezgidir.

Bu metindeki açıklamalardan hareketle, Gazali ve Henri Bergson’un bilgi felsefesindeki ortak yönelimi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir sinema filmini izlerken perdede gördüğümüz hareket, aslında peş peşe gelen durağan karelerin h��zlıca yansıtılmasından ibarettir. Analitik düşüncemiz de tıpkı bu sinema makinesi gibi çalışır; sürekli akan ve değişen gerçekliği dondurarak, parçalara ayırarak ve kavramsallaştırarak kavramaya çalışır. Ancak bu yöntem bize gerçekliğin dinamik akışını değil, yalnızca onun dondurulmuş fotoğraflarını sunar. Gerçekliğin özü olan bu kesintisiz akışı ve yaşamı kavramak, onu dışarıdan inceleyen araçlarla değil, doğrudan onunla özdeşleşen, onu içeriden duyan bir yetinin işidir.

Bu parçadaki düşünceler, bilgi felsefesinde bilginin kaynağını aşağıdakilerden hangisiyle temellendiren yaklaşımla örtüşmektedir?

Aşağıda verilen entüisyonist (sezgici) filozoflara ait kavramlar ile bu kavramların felsefi işlevlerini belirten açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.