Fiziğin Diğer Disiplinlerle İlişkisi

2 soru

Soru 1Soru

Disiplinler arası çalışmalar, doğada gerçekleşen olayların tek bir bilim dalının sınırları içinde kalmadan, ortak prensiplerle açıklanmasını sağlar.

Buna göre;

I. Arkeolojik kazılarda bulunan organik kalıntıların yaş tayini yapılırken atom fiziğinin nükleer bozunma ilkelerinden yararlanılması,
II. Göçmen kuşların yerin manyetik alanını kullanarak yön bulma mekanizmalarının incelenmesinde biyoloji ve fizik bilimlerinin ortak çalışması,
III. Kılcallık etkisi sayesinde bitkilerde köklerden yapraklara su ve mineral taşınmasının mekanik prensipleriyle açıklanması

ifadelerinden hangilerinde fizik biliminin diğer disiplinlerle ilişkisi doğru açıklanmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

Göçmen kuşların yön bulması ve bitkilerde su taşınması olaylarını fizik yasalarıyla açıklayan ifadelerin yer aldığı seçenek doğrudur.
Göçmen kuşların yerin manyetik alanı ile yön bulması elektromanyetizma-biyoloji, bitkilerde kılcallık yoluyla su taşınması ise mekanik-biyoloji ilişkisini doğru yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülü fizik alt dalları açısından analiz etmek.
Tarihi kalıntıların yaş tayininde kullanılan karbon-14 (14C^{14}\text{C}) bozunması, atomun çekirdeğinde gerçekleşen radyoaktif bir süreçtir. Çekirdek tepkimeleri ve radyoaktivite, atom fiziğinin değil nükleer fiziğin (çekirdek fiziği) çalışma alanına girer. Dolayısıyla birinci ifade yanlıştır.
Atom fiziği atomun dış elektron yapısını ve moleküler bağları incelerken, nükleer fizik çekirdek yapısını ve radyoaktif bozunmaları inceler.
2
İkinci öncülü fizik ve biyoloji ilişkisi açısından incelemek.
Göçmen kuşların yerin manyetik alanını algılayarak yönlerini bulmaları, fiziğin elektromanyetizma alt dalı ile biyolojinin (canlıların yön bulma davranışı) ortak çalışma alanıdır. İkinci ifade doğrudur.
Yerin manyetik alanı ve canlıların bu alanı algılama reseptörleri elektromanyetizma ile açıklanır.
3
Üçüncü öncülü mekanik ve biyoloji ilişkisi açısından değerlendirmek.
Bitkilerde suyun ve minerallerin yer çekimine zıt yönde taşınması adezyon, kohezyon ve kılcallık etkileriyle gerçekleşir. Bu kuvvetler ve sıvılarda gerçekleşen bu taşıma süreci fiziğin mekanik (veya madde ve özellikleri) alt dalı ile biyolojinin fizyoloji alanı arasındaki ilişkiyi kurar. Üçüncü ifade doğrudur.
Sıvıların hareketi, adezyon ve kohezyon kuvvetleri mekanik prensipleri kapsamındadır.

Anahtar Kavram

Fizik biliminin diğer disiplinlerle olan ilişkilerinde kullanılan alt dal kavramlarının doğru eşleştirilmesi ve fiziksel prensiplerin diğer alanlardaki uygulamaları.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru

Fizik bilimi, diğer disiplinlerle sürekli etkileşim hâlindedir ve bu disiplinlerdeki birçok olgunun açıklanmasında fiziksel prensipler kullanılır. Buna göre, sol sütunda verilen fiziksel olay veya uygulamaları, sağ sütundaki ilişkili oldukları diğer disiplinlerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bitkilerde topraktan alınan suyun kılcallık etkisi sayesinde en uçtaki yapraklara kadar taşınması
Arkeolojik kazılarda bulunan fosillerin yaş tayininin radyoaktif Karbon-14 yöntemiyle belirlenmesi
Konser ve sinema salonlarında sesin net duyulabilmesi için yapılan akustik yalıtım ve yansıtma tasarımları

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bitkilerdeki kılcallık olayı Biyoloji ile, Karbon-14 yaş tayini Arkeoloji ile ve akustik salon tasarımları Sanat ile eşleşir.
Fizik bilimi; canlılardaki taşıma süreçlerini açıklarken biyolojiyle (kılcallık), madde yaşını tayin ederken arkeolojiyle (radyoaktif bozunma) ve ses dalgalarının yayılımını kontrol ederken sanatla (akustik) ilişki kurar.

Adım Adım Çözüm

1
İlk öncüldeki bitkilerin su taşıma mekanizması incelenir.
Kılcallık etkisi fiziksel bir süreçtir, ancak bitkilerin yaşam faaliyetleriyle ilgili olduğundan Biyoloji disipliniyle eşleşir.
Fizikteki kılcallık ilkesinin biyolojik süreçlerdeki rolünü belirlemek.
2
İkinci öncüldeki radyoaktif yaş tayini yöntemi incelenir.
Çekirdek fiziğinin konusu olan radyoaktif bozunma hızı, tarihsel kalıntıların yaşını bulmada kullanıldığı için Arkeoloji disipliniyle eşleşir.
Nükleer fizik yöntemlerinin tarihsel araştırmalardaki uygulamasını tespit etmek.
3
Üçüncü öncüldeki akustik düzenlemeler incelenir.
Ses dalgalarının kontrolü fiziksel bir olaydır; bu ilkelerin salon tasarımlarında kullanılması ise müzik ve mimari gibi Sanat dallarıyla eşleşir.
Dalga mekaniğinin sanatsal tasarımlarla ilişkisini kurmak.

Anahtar Kavram

Fiziğin Diğer Disiplinlerle İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Fiziğin Diğer Disiplinlerle İlişkisi Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin