Kimya Bilimi

51 soru

Soru 1Soru

Simyadan kimyaya geçiş süreci ile ilgili araştırma yapan bir öğrenci, bu dönemlerin genel özelliklerini ve önemli bilim insanları ile simyacıların katkılarını incelemektedir.

Buna göre, öğrencinin yaptığı aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Robert Boyle, elementi kendinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf madde olarak tanımlamış; bu tanım nedeniyle o dönemde kimyasal yöntemlerle ayrıştırılamayan kalsiyum oksit (CaOCaO) gibi bazı bileşikler de element olarak sınıflandırılmıştır.

Cevap

Robert Boyle'un elementi kendisinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf madde olarak tanımlaması sonucu, o dönemde kimyasal yöntemlerle ayrıştırılamayan kalsiyum oksit (CaOCaO) gibi bileşiklerin element olarak sınıflandırılması.
Robert Boyle'un elementi 'kendisinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf madde' olarak tanımlaması, o dönemin teknik imkanlarıyla ayrıştırılamayan kalsiyum oksit (CaOCaO) gibi bazı kararlı bileşiklerin element olarak kabul edilmesine yol açmıştır. Bu durum Boyle'un element tanımının en önemli sınırlılığıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Simya ve kimya dönemlerinin farklarını ve Robert Boyle'un element tanımını analiz etme
Robert Boyle, elementi kendisinden daha basit maddelere ayrılamayan saf madde şeklinde tanımlamıştır.
Bu tanım o dönem için devrim niteliğindedir ancak dönemin teknik imkanlarıyla ayrıştırılamayan bazı kararlı bileşiklerin (örneğin kalsiyum oksit) element kabul edilmesine yol açmıştır.
2
Seçeneklerdeki diğer ifadelerin doğruluk durumunu değerlendirme
Diğer ifadelerin yanlış keşif eşleştirmeleri, hatalı adlandırmalar veya simyacıların katkılarını göz ardı eden yanlış yorumlar içerdiği belirlenir.
Simyacıların tek amacının altın yapmak olmadığı, zaç yağı ve kezzabın Cabir bin Hayyan tarafından bulunduğu, imbiğin Cabir bin Hayyan'a ait olduğu ve tuz ruhu ile kezzabın sistematik adlarının sırasıyla hidroklorik asit ve nitrik asit olduğu bilgileriyle bu seçenekler elenir.

Anahtar Kavram

Simyadan kimyaya geçiş süreci, simya ile kimya arasındaki farklar ve Boyle'un element tanımının sınırları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru

Simyadan kimyaya geçiş sürecinde, maddelerin doğasını anlama ve yeni maddeler keşfetme arayışı önemli aşamalardan geçmiştir. Bu süreçteki tarihsel gelişmeler ve çalışmalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Antoine Lavoisier'nin yanma olayını açıklarken teraziyi hassas biçimde kullanması ve nicel veriler elde etmesi, simyadaki nitel arayışların yerine sistematik ve deneysel kimya anlayışının kurulmasını sağlamıştır.

Cevap

Antoine Lavoisier'nin yanma olayını açıklarken teraziyi hassas biçimde kullanması ve nicel veriler elde etmesi, simyadaki nitel arayışların yerine sistematik ve deneysel kimya anlayışının kurulmasını sağlamıştır.
Antoine Lavoisier'nin teraziyi hassas bir şekilde kullanması, deneylerinde nicel ölçümler yapması ve yanma olayını havadaki oksijenle açıklayarak kütlenin korunduğunu kanıtlaması modern kimya biliminin başlangıcı olarak kabul edilir. Bu durum simyadaki sınama-yanılma ve nitel yorumların yerini bilimsel yöntemlerin almasını sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Simya ile kimya arasındaki en temel farkları belirlemek.
Simya sınama-yanılmaya dayalı, teorik temelleri olmayan ve nitel gözlemler içeren bir uğraştır. Kimya ise sistematik, deneysel ve nicel ölçümlere dayalı bir bilimdir.
Tarihsel gelişmelerin bilimsel niteliğini ayırt etmek için bu karşılaştırma gereklidir.
2
Antoine Lavoisier'nin kimya bilimine katkılarını analiz etmek.
Lavoisier, terazi kullanarak kütlenin korunduğunu göstermiş ve yanma olayını havadaki oksijen ile açıklayarak simya döneminden kalan filojiston teorisini yıkmıştır.
Bu katkıların simyadan kimyaya geçişteki rolünü ve nicel niteliğini doğrulamak için gereklidir.
3
Diğer bilim insanlarının ve simyacıların çalışmalarını değerlendirmek.
Robert Boyle'un element tanımının antik teoriyi yıktığı, Ebubekir er-Razi'nin simya döneminde yaşadığı ve kirecin (CaOCaO) ayrıştırılamadığı için Boyle tarafından element sanıldığı belirlenir.
Diğer seçeneklerdeki kavram yanılgılarını belirlemek ve doğru seçeneği netleştirmek amacıyla yapılır.

Anahtar Kavram

Simyadan Kimyaya Geçiş ve Kimya Biliminin Doğuşu
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

Tarihî bir yapının restorasyonunda ve temizliğinde kullanılan üç farklı kimyasal madde ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* I. Duvar harcının hazırlanmasında kalsiyum elementini içeren ve halk arasında sönmüş kireç olarak bilinen bileşikten yararlanılmıştır.
* II. Metal yüzeylerdeki pas ve kireç kalıntılarını temizlemek amacıyla, halk arasında tuz ruhu olarak bilinen asidik bileşik tercih edilmiştir.
* III. Ahşap yüzeylerin temizlenmesi ve kireç lekelerinin giderilmesinde, halk arasında sirke asidi olarak bilinen organik bileşik kullanılmıştır.

Buna göre, restorasyon sürecinde kullanılan bu bileşiklerin kimyasal formülleri aşağıdakilerin hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ca(OH)2Ca(OH)_2HClHClCH3COOHCH_3COOH

Cevap

Sönmüş kireç için Ca(OH)2Ca(OH)_2, tuz ruhu için HClHCl ve sirke asidi için CH3COOHCH_3COOH formüllerinin sırasıyla yer aldığı bileşik eşleştirmesidir.
Sönmüş kireç kalsiyum hidroksit olup formülü Ca(OH)2Ca(OH)_2, tuz ruhu hidroklorik asit olup formülü HClHCl ve sirke asidi asetik asit olup formülü CH3COOHCH_3COOH şeklindedir. Bu üç bileşiğin doğru sırayla verildiği seçenek doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
I. öncüldeki bileşiğin yaygın adından kimyasal formülünü belirleme
Sönmüş kirecin kimyasal formülü Ca(OH)2Ca(OH)_2 (kalsiyum hidroksit) olarak belirlenir.
YKS Kimya müfredatına göre kalsiyum hidroksit bileşiğinin yaygın adı sönmüş kireçtir.
2
II. öncüldeki bileşiğin yaygın adından kimyasal formülünü belirleme
Tuz ruhunun kimyasal formülü HClHCl (hidroklorik asit) olarak belirlenir.
Temizlikte yaygın olarak kullanılan hidroklorik asit çözeltisi tuz ruhu adıyla bilinir.
3
III. öncüldeki bileşiğin yaygın adından kimyasal formülünü belirleme
Sirke asidinin kimyasal formülü CH3COOHCH_3COOH (asetik asit) olarak belirlenir.
Sirke asidi, zayıf bir organik asit olan asetik asidin yaygın adıdır.
4
Elde edilen formülleri sırasıyla birleştirerek doğru seçeneği tespit etme
Bileşiklerin doğru sıralaması Ca(OH)2Ca(OH)_2HClHClCH3COOHCH_3COOH şeklindedir.
Her üç öncülün de formüllerini sırasıyla ve hatasız biçimde eşleştiren seçeneği bulmak için.

Anahtar Kavram

Bileşiklerin formülleri ile geleneksel (yaygın) adlarının eşleştirilmesi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru

Laboratuvarda gerçekleştirilecek farklı deneyler için bazı bileşiklerin yaygın adları ve formüllerinin doğru eşleştirilmesi gerekmektedir.

Buna göre, aşağıda formülleri verilen bileşikler ile bu bileşiklerin geleneksel (yaygın) adlarını doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

HNO3HNO_3
KOHKOH
CaCO3CaCO_3
NH4ClNH_4Cl

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

HNO3HNO_3 bileşiği kezzap, KOHKOH bileşiği potas kostik, CaCO3CaCO_3 bileşiği kireç taşı ve NH4ClNH_4Cl bileşiği nişadır ile eşleşmelidir.
Nitrik asit (HNO3HNO_3) kezzap, potasyum hidroksit (KOHKOH) potas kostik, kalsiyum karbonat (CaCO3CaCO_3) kireç taşı ve amonyum klorür (NH4ClNH_4Cl) nişadır yaygın adlarıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
HNO3HNO_3 formülüne sahip bileşiğin yaygın adını belirleme.
HNO3HNO_3 sistematik adı nitrik asit olan bileşiktir ve yaygın adı kezzaptır.
Bileşiklerin MEB müfredatındaki yaygın adlarının doğru tanımlanması gerekir.
2
KOHKOH formülüne sahip bileşiğin yaygın adını belirleme.
KOHKOH sistematik adı potasyum hidroksit olan bileşiktir ve yaygın adı potas kostiktir.
Yapısındaki potasyum (KK) elementi potas kostik ismiyle ilişkilendirilir.
3
CaCO3CaCO_3 formülüne sahip bileşiğin yaygın adını belirleme.
CaCO3CaCO_3 sistematik adı kalsiyum karbonat olan bileşiktir ve yaygın adı kireç taşıdır.
Kalsiyum karbonat doğada kireç taşı olarak bilinen kayaçların ana bileşenidir.
4
NH4ClNH_4Cl formülüne sahip bileşiğin yaygın adını belirleme.
NH4ClNH_4Cl sistematik adı amonyum klorür olan bileşiktir ve yaygın adı nişadırdır.
Amonyum klorür tuzu geleneksel olarak nişadır adıyla bilinir.

Anahtar Kavram

Bileşiklerin formülleri ile yaygın (geleneksel) adlarının eşleştirilmesi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru

Laboratuvarda çalışma yapan bir öğrenci, üzerinde yaygın adları yazılı olan üç farklı şişedeki bileşiklerle ilgili aşağıdaki bilgileri not etmiştir:

- I. Şişe: Formülündeki toplam atom sayısı, içerdiği element türü sayısına eşit olan potas kostik bileşiğidir.
- II. Şişe: Yapısında kalsiyum elementi bulunduran ve halk arasında kireç taşı olarak bilinen bileşiktir.
- III. Şişe: Yaygın adı kezzap olan ve yapısında azot elementi bulunduran bileşiktir.

Buna göre, bu bileşikler ve yapıları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. şişedeki bileşiğin bir formül birimindeki atom sayısı ile III. şişedeki bileşiğin yapısındaki element türü sayısı birbirine eşittir.

Cevap

Birinci şişedeki bileşiğin bir formül birimindeki atom sayısı ile üçüncü şişedeki bileşiğin yapısındaki element türü sayısının birbirine eşit olduğunu belirten ifade doğrudur.
Birinci şişedeki potas kostik (KOHKOH) bileşiğinin bir formül birimindeki atom sayısı 3'tür. Üçüncü şişedeki kezzap (HNO3HNO_3) bileşiğinin yapısındaki element türü sayısı da 3'tür (H, N, O). Bu iki değer birbirine eşit olduğundan, bu durumun eşitliğini belirten ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
I. şişedeki potas kostik bileşiğinin kimyasal formülünü, atom ve element türü sayılarını belirlemek.
Potas kostik bileşiğinin formülü KOHKOH şeklindedir. Yapısındaki toplam atom sayısı 3 (1 potasyum+1 oksijen+1 hidrojen1 \text{ potasyum} + 1 \text{ oksijen} + 1 \text{ hidrojen}), i��erdiği element türü sayısı ise 3'tür (K, O, H).
Soruda verilen birinci ipucunu değerlendirerek bileşiğin özelliklerini netleştirmek.
2
II. şişedeki kireç taşı bileşiğinin kimyasal formülünü ve atom sayısını belirlemek.
Kireç taşı bileşiğinin formülü CaCO3CaCO_3 şeklindedir. Yapısındaki toplam atom sayısı 5 (1 kalsiyum+1 karbon+3 oksijen1 \text{ kalsiyum} + 1 \text{ karbon} + 3 \text{ oksijen}), element türü sayısı ise 3'tür (Ca, C, O).
Soruda verilen ikinci ipucunu değerlendirerek bileşiğin özelliklerini netleştirmek.
3
III. şişedeki kezzap bileşiğinin kimyasal formülünü, atom ve element türü sayılarını belirlemek.
Kezzap bileşiğinin formülü HNO3HNO_3 şeklindedir. Yapısındaki toplam atom sayısı 5 (1 hidrojen+1 azot+3 oksijen1 \text{ hidrojen} + 1 \text{ azot} + 3 \text{ oksijen}), element türü sayısı ise 3'tür (H, N, O).
Soruda verilen üçüncü ipucunu değerlendirerek bileşiğin özelliklerini netleştirmek.
4
Elde edilen verileri seçeneklerdeki önermelerle karşılaştırarak doğruluğunu kontrol etmek.
I. şişedeki bileşiğin (KOHKOH) atom sayısı (3) ile III. şişedeki bileşiğin (HNO3HNO_3) element türü sayısı (3) birbirine eşittir (3=33 = 3). Bu nedenle bu ifade kesinlikle doğrudur.
Doğru olan seçeneği belirlemek.

Anahtar Kavram

Bileşiklerin formülleri ile yaygın adlarının eşleştirilmesi ve element sembollerinin ayırt edilmesi
Soru 6Soru

Aşağıdaki paragrafta boş bırakılan yerleri elementlerin doğru kimyasal sembolleriyle tamamlayınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Günümüzde elementlerin sembollerle gösteriminde J. J. Berzelius'un önerisiyle Latince adlarının harfleri temel alınmıştır. Bu sisteme göre, Latince adı 'Kalium' olan potasyum elementinin kimyasal sembolü , Latince adı 'Plumbum' olan kurşun elementinin kimyasal sembolü ise olarak gösterilir.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Potasyum elementinin sembolü K, kurşun elementinin sembolü ise Pb'dir.
Potasyum elementinin kimyasal sembolü K, kurşun elementinin kimyasal sembolü ise Pb'dir. Bu semboller elementlerin Latince adları olan 'Kalium' ve 'Plumbum' kelimelerinden türetilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Potasyum elementinin Latince adından türetilen sembolünü belirlemek.
Potasyum elementinin sembolü K olarak belirlenir.
Elementlerin sembolleri belirlenirken Latince adlarının ilk harfi veya ilk iki harfi temel alınmıştır. Potasyum elementinin Latince adı 'Kalium' olduğundan sembolü K'dir.
2
Kurşun elementinin Latince adından türetilen sembolünü belirlemek.
Kurşun elementinin sembolü Pb olarak belirlenir.
Kurşun elementinin Latince adı 'Plumbum' olduğundan sembolü ilk iki harfi içeren Pb'dir. Sembollerde ilk harf büyük, varsa ikinci harf küçük yazılır.

Anahtar Kavram

Elementlerin sembolize edilme kuralları ve yaygın elementlerin sembolleri
Soru 7Soru

Laboratuvarda asitlerle çalı��an bir öğrenci, üzerinde HNO3HNO_3 formülü bulunan şişedeki sıvıyı kullanacaktır. Bu bileşiğin yaygın adı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kezzap

Cevap

Kezzap
Nitrik asit (HNO3HNO_3) bileşiğinin yaygın adı kezzap olarak bilinir.

Adım Adım Çözüm

1
Şişe üzerindeki formülü analiz etmek.
HNO3HNO_3 formülü nitrik aside aittir.
Bileşiğin sistematik kimyasal formülünün hangi bileşiği temsil ettiğini belirlemek gerekir.
2
Nitrik asidin (HNO3HNO_3) yaygın adını hatırlamak.
Nitrik asidin günlük hayatta ve MEB müfredatında kabul gören yaygın adı kezzaptır.
Bileşiklerin yaygın adları günlük hayattaki ve sınavlardaki kullanımları açısından önemlidir.

Anahtar Kavram

Bileşiklerin yaygın adları ile formüllerinin eşleştirilmesi.
Soru 8Soru

Laboratuvarda temizlik ve analiz yapan bir kimyager, üzerinde kimyasal formülleri yazılı olan bazı bileşik şişelerini yaygın adlarıyla etiketlemek istemektedir. Buna göre, aşağıda formülleri verilen bileşikler ile bu bileşiklerin yaygın adlarını doğru şekilde nasıl eşleştirirsiniz?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

H2SO4H_2SO_4
KOHKOH
CaOCaO
CH3COOHCH_3COOH

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

H2SO4H_2SO_4 bileşiği zaç yağı, KOHKOH bileşiği potas kostik, CaOCaO bileşiği sönmemiş kireç ve CH3COOHCH_3COOH bileşiği sirke asidi ile eşleşir.
Verilen bileşiklerin yaygın adları MEB müfredatına uygun olarak sırasıyla; H2SO4H_2SO_4 için zaç yağı, KOHKOH için potas kostik, CaOCaO için sönmemiş kireç ve CH3COOHCH_3COOH için sirke asidi şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
H2SO4H_2SO_4 bileşiğinin yaygın adını belirlemek.
H2SO4H_2SO_4 bileşiğinin yaygın adı zaç yağıdır.
Sülfürik asit olarak bilinen bu bileşik, halk arasında zaç yağı olarak adlandırılır.
2
KOHKOH bileşiğinin yaygın adını belirlemek.
KOHKOH bileşiğinin yaygın adı potas kostiktir.
Potasyum hidroksit bileşiği potas kostik olarak bilinir.
3
CaOCaO bileşiğinin yaygın adını belirlemek.
CaOCaO bileşiğinin yaygın adı sönmemiş kireçtir.
Kalsiyum oksit bileşiği sönmemiş kireç olarak adlandırılır.
4
CH3COOHCH_3COOH bileşiğinin yaygın adını belirlemek.
CH3COOHCH_3COOH bileşiğinin yaygın adı sirke asididir.
Asetik asit bileşiği günlük hayatta sirke asidi olarak bilinir.

Anahtar Kavram

Bileşikler ve Yaygın Adları
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 9Soru

Günlük hayatta ve endüstride yaygın olarak kullanılan bazı bileşiklerin kimyasal formülleri ile bu bileşiklerin yaygın adları aşağıda verilmiştir. Bu bileşiklerin formülleri ile yaygın adlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

NaHCO3NaHCO_3
Ca(OH)2Ca(OH)_2
HNO3HNO_3
KOHKOH

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

NaHCO3NaHCO_3 ile Yemek sodası, Ca(OH)2Ca(OH)_2 ile Sönmüş kireç, HNO3HNO_3 ile Kezzap ve KOHKOH ile Potas kostik eşleşmektedir.
NaHCO3NaHCO_3 yemek sodası, Ca(OH)2Ca(OH)_2 sönmüş kireç, HNO3HNO_3 kezzap ve KOHKOH potas kostik ile doğru şekilde eşleşir. Bu eşleştirmeler, bileşiklerin geleneksel adlandırma kurallarına ve MEB müfredatındaki tanımlarına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
NaHCO3NaHCO_3 formülüne sahip bileşiğin yaygın adını belirlemek.
Sodyum bikarbonat (NaHCO3NaHCO_3) bileşiğinin yaygın adı 'yemek sodası'dır.
YKS kimya müfredatında sodyum elementinin bikarbonatlı bileşiği bu adla tanımlanır.
2
Ca(OH)2Ca(OH)_2 formülüne sahip bileşiğin yaygın adını belirlemek.
Kalsiyum hidroksit (Ca(OH)2Ca(OH)_2) bileşiğinin yaygın adı 'sönmüş kireç'tir.
Kalsiyum oksitin (CaOCaO, sönmemiş kireç) suyla reaksiyonu sonucu oluşur.
3
HNO3HNO_3 formülüne sahip bileşiğin yaygın ad��nı belirlemek.
Nitrik asit (HNO3HNO_3) bileşiğinin yaygın adı 'kezzap'tır.
Kuvvetli bir asit olan nitrik asit halk arasında kezzap olarak bilinir.
4
KOHKOH formülüne sahip bileşiğin yaygın adını belirlemek.
Potasyum hidroksit (KOHKOH) bileşiğinin yaygın adı 'potas kostik'tir.
Sodyum hidroksit (NaOHNaOH) sud kostik iken potasyum hidroksit potas kostiktir.

Anahtar Kavram

Bileşiklerin Yaygın Adları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru

Simyadan kimyaya geçiş sürecinde önemli roller üstlenen aşağıdaki tarihsel figürleri, gerçekleştirdikleri en ayırt edici çalışmaları ve kimya bilimine geçişteki temel katkıları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Robert Boyle
Antoine Lavoisier
Cabir bin Hayyan
Ebubekir er-Razi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Robert Boyle'un modern element tanımı ve klasik kuramları yıkma çalışmasıyla; Antoine Lavoisier'nin terazili deneyler, kütlenin korunumu ve oksijen teorisiyle; Cabir bin Hayyan'ın imbik kullanımı ve kezzap, zaç yağı gibi asit sentezleriyle; Ebubekir er-Razi'nin ise laboratuvar araç gereçleri, madde sınıflandırması ve karınca asidi senteziyle eşleşmesi gerekmektedir.
Robert Boyle'un element tanımıyla, Antoine Lavoisier'nin kütlenin korunumu ve yanma teorisiyle, Cabir bin Hayyan'ın imbik ve asit sentezleriyle, Ebubekir er-Razi'nin ise laboratuvar araçları ve karınca asidi senteziyle eşleşmesi doğrudur. Bu eşleşmeler, simyanın mistik yönünden modern kimya biliminin rasyonel, deneysel ve teorik temellerine geçişteki en önemli tarihi dönüm noktalarını temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Robert Boyle'un katkılarının analiz edilmesi.
Robert Boyle, 'Kuşkucu Kimyager' eserinde elementlerin kendinden daha basit maddelere ayrılamayan saf maddeler olduğunu belirterek Aristo'nun toprak-su-hava-ateş kuramına deneysel bir darbe indirmiştir.
Simyadan kimyaya geçiş sürecindeki en önemli kavramsal devrim, element tanımının modernleşmesidir.
2
Antoine Lavoisier'nin nicel çalışmalarının incelenmesi.
Lavoisier, teraziyi hassas biçimde kullanarak gerçekleştirdiği deneylerle kütlenin korunduğunu bulmuş ve filojiston teorisinin (yanan maddelerin ateş ruhunu kaybettiği yönündeki simya inancı) yerine oksijen teorisini getirmiştir.
Kütlenin korunumu kanunu ve nicel ölçüm, simya çağını kapatıp modern kimya çağını başlatan temel dönüm noktasıdır.
3
Cabir bin Hayyan'ın deneysel düzeneklerinin ve sentezlerinin analiz edilmesi.
İmbik aletiyle damıtma gerçekleştiren Cabir bin Hayyan; kezzap (nitrik asit), zaç yağı (sülfürik asit) ve kral suyu gibi hayati kimyasalları sentezlemiştir.
Deneysel yöntemlerin ve laboratuvar araçlarının kimyaya kazandırılması simyadan kimyaya geçişin pratik boyutunu oluşturur.
4
Ebubekir er-Razi'nin tıp ve kimya sentezinin incelenmesi.
Ebubekir er-Razi, maddeleri kökenine göre sınıflandırmış, kroze ve fırın gibi aletleri laboratuvara kazandırmış ve formik asit (karınca asidi) eldesiyle tıbbi kimyaya katkı sağlamıştır.
Maddelerin ilk kez rasyonel sınıflandırılması ve laboratuvar pratiklerinin sistematikleştirilmesi kimya bilimine geçişe zemin hazırlamıştır.

Anahtar Kavram

Simyadan kimyaya geçiş sürecinde tarihsel figürlerin deneysel ve teorik katkıları ile modern element, kütlenin korunumu ve sentez süreçleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 11Soru

Simya (alşimi) döneminde yapılan çalışmalar ve simyacıların hedefleriyle ilgili olarak, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Simyacılar, değersiz metalleri altına çevirmenin yanı sıra sonsuz hayata ulaşmak amacıyla ölümsüzlük iksirini de aramışlardır.

Cevap

Simyacıların değersiz metalleri altına çevirmenin yanı sıra sonsuz hayata ulaşmak amacıyla ölümsüzlük iksirini de aramış olmaları
Doğru olan ifade, simyacıların değersiz metalleri altına çevirmenin yanı sıra ölümsüzlük iksirini (ab-ı hayat) de aramış olmalarıdır. Simya tarihsel olarak bu iki temel arayış üzerine kurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Simya ve kimya arasındaki temel farklar ile simyacıların hedefleri incelenir.
Simyanın bilim sayılmamasının nedenleri (deneme-yanılma, teorik temelin olmaması, sistematik bilgi birikiminin olmaması) ve iki temel hedefi (değersiz metalleri altına çevirmek ve ölümsüzlük iksirini bulmak) hatırlanır.
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu değerlendirmek için gerekli temel bilgi altyapısı kurulur.
2
Seçenekler tek tek analiz edilerek simyanın ve kimyanın özellikleriyle karşılaştırılır.
Simyacıların ölümsüzlük iksiri ve değersiz metalleri altına çevirme arayışının doğru olduğu, diğer seçeneklerdeki iddiaların ise simya ve kimya tarihiyle çeliştiği belirlenir.
Doğru seçeneğe ulaşmak ve yanlış seçeneklerin neden elendiğini netleştirmek amaçlanır.

Anahtar Kavram

Simya ve Kimya Arasındaki Farklar ile Simyacıların Temel Hedefleri
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 12Soru

Simya döneminden modern kimya bilimine geçiş sürecinde gerçekleştirilen çalışmalar ve bu çalışmalara katkı sağlayan bilim insanları ile ilgili;

I. Robert Boyle, element tanımını kendisinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf maddeler olarak yaparak Aristo'nun dört element kuramını çürütmüştür. Ancak bu tanım, o dönemde kimyasal yöntemlerle daha basit maddelere ayrıştırılamayan kireç (CaOCaO) ve soda (Na2CO3Na_2CO_3) gibi bazı bileşiklerin element olarak kabul edilmesine yol açmıştır.

II. Cabir bin Hayyan, geliştirdiği imbik aletiyle damıtma yaparak karınca asidi (formik asit) ve sülfürik asit (H2SO4H_2SO_4) gibi maddeleri elde etmiş, maddeleri kimyasal özelliklerine göre sınıflandırmıştır.

III. Antoine Lavoisier, yaptığı hassas terazi ölçümleriyle yanma olayını aç��klamış, o döneme kadar kabul gören filojiston (ateş ruhu) kuramını çürütmüş ve Kütlenin Korunumu Kanunu'nu ortaya koymuştur.

yargılarından hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

Robert Boyle'un element tanımı ve bunun kireç ile soda için yarattığı istisna ile Antoine Lavoisier'nin teraziyi kullanarak filojiston kuramını çürütmesi ve Kütlenin Korunumu Kanunu'nu bulması doğrudur. Karınca asidi ise Ebubekir er-Razi tarafından elde edilmiştir.
Doğru seçenekte yer alan ifadeler, Robert Boyle'un element tanımının kireç ve soda gibi maddeler üzerindeki tarihsel sınırlamasını ve Antoine Lavoisier'nin teraziyi kullanarak filojiston teorisini çürüttüğünü doğru şekilde açıklamaktadır. Cabir bin Hayyan sülfürik asidi elde etmiş olsa da karınca asidinin damıtılması Ebubekir er-Razi'ye aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülde verilen Robert Boyle'un element tanımını ve bunun tarihsel sınırlılıklarını değerlendirme.
Robert Boyle, element tanımını kendinden daha basit maddelere ayrılamayan saf maddeler olarak yapmıştır. Bu tanım Aristo'nun dört element kuramını yıkmıştır. Ancak o dönemde kireç (CaOCaO) ve soda (Na2CO3Na_2CO_3) gibi maddeler kimyasal olarak ayrıştırılamadığı için Boyle'un tanımına göre element olarak kabul edilmiştir. Dolayısıyla birinci öncül doğrudur.
Boyle element tanımının hem devrimsel yönünü hem de dönemin deneysel imkansızlıklarından kaynaklanan kısıtlamalarını incelemek.
2
İkinci öncülde verilen Cabir bin Hayyan'ın buluşlarını ve çalışmalarını inceleme.
Cabir bin Hayyan imbik aletini tasarlamış, damıtma yapmış ve sülfürik asit (H2SO4H_2SO_4), nitrik asit (HNO3HNO_3) gibi güçlü asitleri bulmuştur. Ancak karınca asidi (formik asit) karıncaların damıtılması yoluyla Ebubekir er-Razi tarafından elde edilmiştir. Bu nedenle ikinci öncül yanlıştır.
Cabir bin Hayyan ile Ebubekir er-Razi'nin kimya/simya tarihindeki özgün katkılarını doğru şekilde ayırt etmek.
3
Üçüncü öncülde verilen Antoine Lavoisier'nin çalışmalarını değerlendirme.
Lavoisier, deneylerinde hassas terazi kullanarak kütlenin korunduğunu kanıtlamış ve yanma olayını açıklayarak filojiston (ateş ruhu) kuramını çürütmüştür. Dolayısıyla üçüncü öncül doğrudur.
Lavoisier'nin modern kimyaya geçişteki en önemli katkısı olan kütle korunumu ve yanma teorisini doğrulamak.
4
Doğru öncülleri birleştirerek sonuca ulaşma.
I ve III numaralı öncüller doğru olduğundan doğru cevap bu öncülleri içeren seçenektir.
Değerlendirilen öncüllerin doğruluk durumlarına göre doğru seçeneği belirlemek.

Anahtar Kavram

Simyadan kimyaya geçiş sürecinde öne çıkan bilim insanlarının (Boyle, Lavoisier, Cabir bin Hayyan, Ebubekir er-Razi) katkıları ve keşifleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 13Soru

Bir araştırma merkezinde görev yapan üç kimyagerin güncel çalışma konuları şu şekildedir:

- Ahmet: Ambalaj sanayisi için yeni sentezlenen bir plastik malzemenin esneklik ve ısıya karşı dayanıklılık özelliklerini iyileştirmek amacıyla dev moleküllerin zincir yapılarını incelemektedir.
- Burcu: Vücutta gerçekleşen metabolik olaylar esnasında enzimlerin glukoz yıkımındaki rolünü ve bu süreçteki kimyasal değişimleri araştırmaktadır.
- Cihan: Bir maden suyunun içeriğindeki kalsiyum (Ca2+Ca^{2+}) ve magnezyum (Mg2+Mg^{2+}) iyonlarının miktarını tayin ederek suyun sertlik derecesini belirlemektedir.

Buna göre, kimyagerlerin yürüttüğü bu çalışmalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cihan'ın maden suyundaki iyon miktarlarını ve sertlik derecesini belirleme çalışması, nitel ve nicel analiz yöntemlerini kullanan analitik kimya disiplini kapsamındadır.

Cevap

Maden suyundaki kalsiyum ve magnezyum iyonlarının miktarını ve sertliğini tayin etmenin analitik kimya disiplini kapsamında olduğunu belirten ifade doğrudur.
Maddelerin kimyasal bileşenlerinin nitel (ne olduğunu) ve nicel (ne kadar olduğunu) analiz edilmesi analitik kimya disiplininin çalışma alanıdır. Maden suyundaki kalsiyum ve magnezyum iyonlarının miktarını tayin ederek sertlik derecesini belirleme çalışması doğrudan analitik kimyanın kapsamına girer.

Adım Adım Çözüm

1
Ahmet, Burcu ve Cihan'ın çalışma konularını analiz ederek ilgili kimya disiplinlerini belirlemek.
Ahmet'in çalışması plastik ve dev moleküllerle ilgili olduğundan polimer kimyası; Burcu'nun çalışması canlı vücudundaki kimyasal süreçlerle ilgili olduğundan biyokimya; Cihan'ın çalışması ise miktar tayini ve analiz içerdiğinden analitik kimya disipliniyle ilişkilidir.
Her bir araştırmacının çalışma alanını doğru disiplinle eşleştirmek, seçeneklerin doğruluğunu değerlendirmek için gereklidir.
2
Seçenekleri analiz ederek doğru ifadeyi tespit etmek.
Cihan'ın maden suyundaki iyon miktarlarını belirlemesi nitel/nicel analiz içeren analitik kimya disiplini kapsamına girdiğinden, bu çalışmayla ilgili verilen ifadenin doğru olduğu belirlenir.
Soruda bizden doğru olan ifadeyi bulmamız istenmektedir.

Anahtar Kavram

Kimya Disiplinleri ve Çalışma Alanları
Soru 14Soru

Kimya biliminin tarihsel gelişim sürecine katkı sağlayan önemli figürler ile bu figürlerin gerçekleştirdiği temel çalışmaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Cabir bin Hayyan
Ebubekir er-Razi
Robert Boyle
Antoine Lavoisier

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cabir bin Hayyan imbik kullanarak asit sentezi ile; Ebubekir er-Razi karınca asidi damıtılması ve madde sınıflandırması ile; Robert Boyle element tanımı ile; Antoine Lavoisier ise terazi kullanımı ve Kütlenin Korunumu Kanunu ile eşleşir.
Cabir bin Hayyan'ın imbik ve mineral asit senteziyle, Ebubekir er-Razi'nin formik asit keşfiyle, Robert Boyle'un modern element tanımıyla ve Antoine Lavoisier'nin Kütlenin Korunumu Kanunu ile doğru eşleştirilmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Cabir bin Hayyan'ın simya ve erken kimya dönemine katkılarını değerlendirmek.
Geliştirdiği imbik aracı ve elde ettiği sülfürik asit/nitrik asit gibi maddeler nedeniyle Cabir bin Hayyan, damıtma çalışmalarının yer aldığı ikinci açıklama ile eşleşir.
İmbik ve mineral asitlerin keşfi Cabir bin Hayyan'ın en bilinen tarihi katkılarındandır.
2
Ebubekir er-Razi'nin tıp ve kimya alanındaki deneysel çalışmalarını incelemek.
Karıncaların damıtılmasıyla formik asit elde etmesi ve maddeleri sınıflandırması nedeniyle Ebubekir er-Razi, üçüncü açıklama ile eşleşir.
Er-Razi simya döneminde laboratuvar araç gereçlerini geliştirmiş ve maddeleri özelliklerine göre sınıflandırmıştır.
3
Robert Boyle'un element kavramına getirdiği tanımı analiz etmek.
Klasik dört element (ateş, su, toprak, hava) kuramını yıkan yeni element tanımı nedeniyle Robert Boyle, dördüncü açıklama ile eşleşir.
Robert Boyle, elementlerin kendinden basit maddelere ayrıştırılamayacağını söyleyerek modern element tanımının temelini atmıştır.
4
Antoine Lavoisier'nin kütle ölçümlerini ve modern kimyaya geçişteki rolünü belirlemek.
Terazinin nicel kullanımı ve Kütlenin Korunumu Kanunu'nu bulması nedeniyle Antoine Lavoisier, birinci açıklama ile eşleşir.
Lavoisier, deneylerinde kütle ölçümleri yaparak simya çağını kapatıp modern kimya çağını başlatan en önemli bilim insanlarından biridir.

Anahtar Kavram

Simyacıların ve kimyacıların kimya bilimine katkıları
Soru 15Soru

Simya döneminden modern kimyaya geçiş sürecine katkı sağlayan bazı simyacı ve kimyacılar ile bu kişilerin kimya bilimine kazandırdığı önemli katkılar aşağıda verilmiştir.

Buna göre, sol tarafta verilen bilim insanı/simyacı isimleri ile sağ tarafta verilen çalışmaları doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Cabir bin Hayyan
Robert Boyle
Antoine Lavoisier

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cabir bin Hayyan kral suyu ve imbik kullanımıyla; Robert Boyle kendisinden daha basit maddelere ayrılamayan element tanımıyla; Antoine Lavoisier ise teraziyi kullanarak bulduğu Kütlenin Korunumu Kanunu ile eşleşir.
Cabir bin Hayyan'ın kral suyunu keşfetmesi ve imbiği geliştirmesi; Robert Boyle'un modern element tanımını yapması; Antoine Lavoisier'nin ise teraziyi kullanarak Kütlenin Korunumu Kanunu'nu bulması tarihsel olarak kanıtlanmış bilimsel gerçeklerdir. Bu nedenle eşleştirme bu şekildedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cabir bin Hayyan'ın çalışmalarını incelemek.
Cabir bin Hayyan'ın simya döneminde imbik kullanarak damıtma yaptığını ve kral suyunu keşfettiğini belirlemek.
Bu çalışmalar Cabir bin Hayyan'ın en bilinen simya ve kimya katkıları arasındadır.
2
Robert Boyle'un element tanımını analiz etmek.
Robert Boyle'un elementi kendisinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf madde olarak tanımladığını belirlemek.
Bu tanım klasik element anlayışını değiştiren en önemli adımdır.
3
Antoine Lavoisier'nin kütle ölçümlerini incelemek.
Antoine Lavoisier'nin terazi kullanımıyla Kütlenin Korunumu Kanunu'nu bulduğunu belirlemek.
Kütlenin korunumu modern kimya biliminin temel yasalarından biridir.
4
Tüm bilim insanlarını kendi çalışmalarıyla eşleştirmek.
Eşleştirmeyi Cabir bin Hayyan - Kral suyu/imbik, Robert Boyle - Modern element tanımı, Antoine Lavoisier - Kütlenin Korunumu Kanunu şeklinde tamamlamak.
Tarihsel ve bilimsel gerçeklere dayanan doğru eşleşme bu şekildedir.

Anahtar Kavram

Simyadan kimyaya geçiş sürecindeki bilim insanları ve katkıları
Soru 16Soru

Simyadan kimyaya geçiş sürecinde katkı sağlayan tarihsel figürler ile bu figürlerin kimya bilimine temel oluşturan en önemli çalışmaları veya buluşları aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki bilim insanı/simyacı isimleri ile sağ sütundaki çalışmaları doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Cabir bin Hayyan
Ebubekir er-Razi
Robert Boyle
Antoine Lavoisier

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cabir bin Hayyan ile mineral asitlerin eldesi ve imbik kullanımı; Ebubekir er-Razi ile karıncaların damıtılması ve laboratuvar gereçleri; Robert Boyle ile klasik dört element teorisini yıkan element tanımı; Antoine Lavoisier ile kütlenin korunumu ve yanma teorisi eşleşmektedir.
Cabir bin Hayyan imbik ile mineral asitleri sentezlemiştir; Ebubekir er-Razi karıncalardan formik asit elde etmiş ve maddeleri sınıflandırmıştır; Robert Boyle element tanımını yapıp Aristo'nun kuramını sonlandırmıştır; Antoine Lavoisier ise kütlenin korunumu kanununu deneysel olarak kanıtlayıp filojiston kuramını çürütmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Cabir bin Hayyan'ın katkılarını incelemek
Cabir bin Hayyan damıtma işlemleri için imbiği tasarlamış, tuz ruhu ve kezzap gibi mineral asitleri sentezlemiştir.
Simya döneminde laboratuvar araç gereçlerinin ve asitlerin tarihsel gelişimini belirlemek.
2
Ebubekir er-Razi'nin çalışmalarını analiz etmek
Er-Razi karıncaları damıtarak formik asit üretmiş, maddeleri sınıflandırmış ve kroze, fırın gibi aletleri kullanmıştır.
Sentezlenen organik asitler ile er-Razi'nin deneysel katkılarını eşleştirmek.
3
Robert Boyle'un element kavramını değerlendirmek
Robert Boyle, kendisinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf maddeleri element olarak tanımlayarak antik element görüşünü çürütmüştür.
Modern element tanımının Boyle'un eseri olan Kuşkucu Kimyager ile başladığını doğrulamak.
4
Antoine Lavoisier'in modern kimyaya katkısını belirlemek
Lavoisier, teraziyi hassas bir şekilde kullanarak kütlenin korunduğunu göstermiştir.
Kütlenin korunumu kanununun modern açıklamasını Lavoisier ile ilişkilendirmek.

Anahtar Kavram

Simyadan kimyaya geçiş sürecinde rol oynayan önemli bilim insanlarının/simyacıların kimya bilimine katkıları ve keşfettikleri maddeler/yöntemler.
Soru 17Soru

Plastikler, PVC borular, teflon ve naylon gibi günlük hayatta sıkça karşılaştığımız malzemeler, çok sayıda küçük birimin (monomer) kimyasal bağlarla birbirine bağlanması sonucu oluşan yüksek molekül ağırlıklı bileşiklerdir.

Buna göre; bu tür malzemelerin eldesi, özellikleri ve kullanım alanları ile ilgilenen kimya disiplini aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Polimer kimyası

Cevap

Polimer kimyası
Plastik, PVC, teflon ve naylon gibi maddeler çok sayıda monomerin birleşmesiyle oluşan polimerlerdir. Bu maddelerin eldesi, fiziksel ve kimyasal özelliklerinin incelenmesi doğrudan polimer kimyasının çalışma alanına girmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metninde verilen örnekler analiz edilir.
Plastik, PVC, teflon ve naylon gibi maddelerin yüksek molekül ağırlıklı polimer maddeler olduğu belirlenir.
Soruda hedeflenen temel kimyasal madde sınıfını tanımlamak amacıyla örnek maddeler gruplandırılır.
2
Tanımlanan madde sınıfıyla ilgilenen kimya disiplini eşleştirilir.
Polimerlerin sentezini ve özelliklerini inceleyen alt disiplinin polimer kimyası olduğu tespit edilir.
Seçeneklerdeki kimya disiplinlerinin çalışma alanları göz önünde bulundurularak doğru alt disiplin belirlenir.

Anahtar Kavram

Kimya Disiplinleri ve Çalışma Alanları
Tahmini Süre:45s
Soru 18Soru

Kimya öğretmeni, simya ve kimya dönemlerinin karşılaştırılmasına yönelik tahtaya aşağıdaki tabloyu çizmiştir:

ÖzellikSimya DönemiKimya Dönemi
I. Çalışma YöntemiDeneme-yanılma yöntemine dayanır.Teorik temellere ve sistematik gözlemlere dayanır.
II. Bilgi BirikimiSistematik bir bilgi birikimi sağlamaz.Sistematik ve aktarılabilir bilgi birikimi sağlar.
III. Ölçüm TürüNitel gözlemler ağırlıktadır, ölçmeye dayanmaz.Terazi kullanımı gibi nicel ölçümler esastır.
IV. Madde SınıflandırmasıElementler; ateş, su, toprak ve hava olarak sınıflandırılır.Elementler, fiziksel ve kimyasal yöntemlerle daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf maddelerdir.
V. Temel HedeflerDeğersiz metalleri altına çevirmek ve ölümsüzlük iksirini bulmaktır.Filojiston (ateş ruhu) kuramını destekleyerek her türlü yanma olayını açıklamaktır.

Öğretmenin hazırladığı tablodaki karşılaştırmalardan hangisinde hata yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V

Cevap

V. satırdaki karşılaştırmada hata yapılmıştır. Modern kimya döneminde filojiston kuramı desteklenmemiş, aksine Lavoisier tarafından çürütülmüştür.
V. satırdaki karşılaştırmada hata yapılmıştır. Kimya döneminde filojiston kuramı desteklenmemiş, aksine Antoine Lavoisier'nin yaptığı kütlenin korunumu ve yanma deneyleri sayesinde bu kuram çürütülmüş ve yanma olayının oksijen ile gerçekleştiği kanıtlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tabloda yer alan ilk üç satırdaki metodolojik farkların (çalışma yöntemi, bilgi birikimi ve ölçüm türü) analiz edilmesi.
I, II ve III. satırlardaki karşılaştırmaların simya ve kimya dönemlerinin temel farklarını doğru yansıttığı tespit edilir.
Simyanın deneme-yanılmaya dayalı, nitel ve sistematik olmayan yapısına karşın kimyanın nicel, sistematik ve teorik yapısını doğrulamak.
2
IV. satırdaki madde sınıflandırmasının incelenmesi.
IV. satırdaki ifadelerin doğru olduğu görülür. Simyada dört element kuramı varken, kimyada Boyle'un element tanımı geçerlidir.
Tarihsel süreçteki element tanımı değişimini kontrol etmek.
3
V. satırdaki temel hedeflerin incelenmesi ve filojiston kuramının rolünün sorgulanması.
Kimya döneminde filojiston kuramını destekleme hedefinin olmadığı, aksine Antoine Lavoisier'nin oksijenle yanma deneyleri sayesinde bu kuramın çürütüldüğü belirlenir.
Modern kimyanın doğuşunda yanma olayının doğru açıklanmasının ve filojiston kuramının çürütülmesinin önemini ortaya koymak.

Anahtar Kavram

Simya ile kimya arasındaki farklar ve kimyaya geçiş süreci
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru

Kimya biliminde elementlerin sembollerle gösterilmesi, bilimsel iletişimi kolaylaştıran evrensel bir dildir. Semboller yazılırken belirli kurallara uyulması zorunludur.

Buna göre, aşağıda adı verilen elementlerden hangisinin sembolü yanlış yazılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kobalt: CO\text{CO}

Cevap

Kobalt elementinin sembolünün CO\text{CO} olarak yazılması yanlıştır; doğrusu Co\text{Co} olmalıdır.
Kobalt elementinin sembolü Co\text{Co}'dur. Seçenekte verilen CO\text{CO} ise karbon ve oksijen elementlerinin birleşmesiyle oluşan karbonmonoksit bileşiğinin formülüdür. Bu nedenle Kobalt elementinin sembolü yanlış yazılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Element sembollerinin yazım kurallarını hatırlamak.
Element sembolleri tek harfli ise her zaman büyük harfle yazılır. İki harfli ise ilk harf büyük, ikinci harf her zaman küçük yazılır.
Sembollerin doğru yazımını kontrol edebilmek için kuralları bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki kalsiyum, bakır, azot ve potasyum elementlerinin sembollerini incelemek.
Kalsiyum için Ca\text{Ca}, bakır için Cu\text{Cu}, azot için N\text{N} ve potasyum için K\text{K} sembollerinin kurallara uygun ve doğru yazıldığı görülür.
Doğru yazılmış olan sembolleri eleyerek hatalı gösterimi tespit etmek.
3
Kobalt elementinin sembolünü kontrol etmek.
Kobalt elementinin sembolü Co\text{Co} şeklinde yazılmalıdır. Seçenekteki CO\text{CO} gösterimi ise karbon ve oksijen atomlarından oluşan karbonmonoksit bileşiğine aittir.
Büyük-küçük harf kullanımının element ve bileşik ayrımındaki önemini göstermek.

Anahtar Kavram

Element sembollerinin yazım kuralları ve ilk 20 element ile yaygın bazı elementlerin sembolleri.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 20Soru

Bir sanayi tesisinin Ar-Ge departmanında görev yapan bir kimyager, farklı üretim süreçlerinde aşağıdaki çalışmaları yürütmektedir:

* I. Çalışma: Tekstil liflerinin dayanıklılığını artırmak amacıyla yapay polimerlerin sentezini gerçekleştirmek ve bu dev moleküllerin zincir yapılarını incelemek.
* II. Çalışma: Fabrika atık sularının arıtımı sırasında suyun sertliğine neden olan kalsiyum (Ca2+Ca^{2+}) ve magnezyum (Mg2+Mg^{2+}) iyonlarının miktarını nicel yöntemlerle belirlemek.
* III. Çalışma: Hazır gıda üretimi sırasında uygulanan pastörizasyon ve UHT gibi ısıl işlemler esnasında sıcaklık değişiminin kimyasal tepkime hızı üzerindeki etkisini incelemek.

Buna göre, kimyagerin yürüttüğü bu çalışmaların öncelikli olarak ilgili olduğu kimya disiplinleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I: Polimer Kimyası, II: Analitik Kimya, III: Fizikokimya

Cevap

I. Çalışma polimer kimyası, II. Çalışma analitik kimya, III. Çalışma fizikokimya disiplini ile ilgilidir.
Yapay polimerlerin eldesi ve incelenmesi polimer kimyasının; su sertliğine neden olan iyonların miktarının nicel olarak belirlenmesi analitik kimyanın; ısıl işlemler sırasında sıcaklığın tepkime hızına etkisinin incelenmesi ise fizikokimyanın çalışma alanına girer. Dolayısıyla bu üç disiplini sırasıyla polimer kimyası, analitik kimya ve fizikokimya olarak eşleştiren seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci çalışmanın analiz edilmesi
Polimer Kimyası
Metinde geçen 'yapay polimerlerin sentezi' ve 'dev moleküllerin zincir yapıları' ifadeleri, çok sayıda küçük molekülün birbirine bağlanarak büyük moleküller oluşturmasını inceleyen polimer kimyasının doğrudan ilgi alanıdır.
2
İkinci çalışmanın analiz edilmesi
Analitik Kimya
Metinde geçen 'iyonların miktarını nicel yöntemlerle belirlemek' ifadesi, maddelerin kimyasal bileşenlerinin nitel ve nicel analizini konu alan analitik kimya disiplinine aittir.
3
Üçüncü çalışmanın analiz edilmesi
Fizikokimya
Metinde geçen 'sıcaklık değişiminin kimyasal tepkime hızı üzerindeki etkisi' ifadesi, sıcaklık, basınç, derişim gibi fiziksel faktörlerin kimyasal tepkimelere etkisini (kimyasal kinetik ve termodinamik) inceleyen fizikokimya disipliniyle ilgilidir.

Anahtar Kavram

Kimya disiplinleri (analitik kimya, fizikokimya, polimer kimyası) ve çalışma alanlarının ayırt edilmesi
Sayfa 1 / 3Sonraki
Kimya Bilimi Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin