Examkin

Kimyasal Türler Arası Etkileşimlerin Sınıflandırılması

3 soru

Tüm türler3Çoktan seçmeli2Eşleştirme1
Soru 1Soru →

Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, bağın sağlamlığına göre güçlü etkileşimler (kimyasal bağlar) ve zayıf etkileşimler (fiziksel etkileşimler) olmak üzere sınıflandırılır.

Buna göre, aşağıdaki etkileşim türlerinden hangisi güçlü etkileşimler sınıfında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kovalent bağ

Cevap

Kovalent ba��
Kovalent bağ, ametal atomlarının elektronlarını ortaklaşa kullanması sonucu atomlar arasında oluşan güçlü (kimyasal) bir etkileşimdir. Bu nedenle güçlü etkileşimler sınıfında yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Kimyasal türler arası etkileşimlerin sınıflandırma kurallarını göz önünde bulundurun.
Etkileşimler bağın sağlamlı��ına göre güçlü etkileşimler (kimyasal bağlar) ve zayıf etkileşimler (fiziksel etkileşimler) olarak iki ana gruba ayrılır.
Etkileşimlerin sınıflandırılmasını doğru yapabilmek için temel teoriyi uygulamak gerekir.
2
Seçeneklerde verilen etkileşim türlerini sınıflarına göre ayrıştırın.
Kovalent bağ güçlü etkileşim sınıfındayken; hidrojen bağı, dipol-dipol, iyon-dipol ve London kuvvetleri zayıf etkileşim sınıfındadır.
Güçlü etkileşim olan tek seçeneği tespit etmek sorunun çözümünü sağlar.

Anahtar Kavram

Kimyasal türler arası etkileşimlerin sınıflandırılması
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru →

Kimyasal türler arası etkileşimlerin sınıflandırılmasında genellikle bağ enerjileri temel alınır. Bağ enerjisi 40 kJ/mol40\text{ kJ/mol} sınırının altındaysa zayıf (fiziksel), üstündeyse güçlü (kimyasal) etkileşim olarak kabul edilir. Ancak zayıf etkileşimlerin kopması için gereken enerjinin bu sınırın üzerinde olduğu veya güçlü etkileşimler için daha düşük enerji gerektiği bazı istisnai durumlar da bulunur.

Buna göre, aşağıda verilen değişimlerde kopan etkileşim türlerini en uygun sınıflandırma adıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

H2O(s)→H2O(g)\text{H}_2\text{O(s)} \rightarrow \text{H}_2\text{O(g)} dön��şümünde kopan ve enerjisi 43,9 kJ/mol43,9\text{ kJ/mol} olmasına rağmen zayıf sınıfına giren etkileşim
NaCl(k)→Na+(g)+Cl−(g)\text{NaCl(k)} \rightarrow \text{Na}^+\text{(g)} + \text{Cl}^-\text{(g)} dönüşümünde kopan ve zıt yüklü iyonların elektrostatik çekimine dayanan güçlü etkileşim
Ar(s)→Ar(g)\text{Ar(s)} \rightarrow \text{Ar(g)} dönüşümünde kopan ve taneciklerin anlık kutuplanmasıyla (indüklenmiş dipol) oluşan zayıf etkileşim
HF(g)→H(g)+F(g)\text{HF(g)} \rightarrow \text{H(g)} + \text{F(g)} dönüşümünde kopan ve elektronegatiflikleri farklı iki ametal atomu arasındaki güçlü etkileşim

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Suyun buharlaşmasında kopan etkileşim Hidrojen bağıyla, sodyum klorürün iyonlarına ayrışması İyonik bağla, argonun gaz fazına geçmesi London kuvvetleriyle ve hidrojen florürün atomlarına ayrışması Polar kovalent bağla eşleşir.
Doğru eşleştirmede her bir olay kendi fiziksel/kimyasal doğasına ve kopan bağın türüne uygun şekilde sınıflandırılmıştır. Suyun buharlaşması hidrojen bağıyla, sodyum klorür ayrışması iyonik bağla, argon buharlaşması London kuvvetleriyle ve hidrojen florürün atomlaşması polar kovalent bağla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen olayların fiziksel mi yoksa kimyasal mı olduğunu belirleyin.
Suyun buharlaşması ve argonun sıvıdan gaz fazına geçmesi fiziksel; sodyum klorür ve hidrojen florürün bileşenlerine ayrışması ise kimyasal olaylardır.
Fiziksel olaylarda zayıf etkileşimler koparken, kimyasal olaylarda güçlü etkileşimler (kimyasal bağlar) kopar.
2
Fiziksel olaylardaki zayıf etkileşim türlerini teşhis edin.
Su molekülleri arasında etkin olan kuvvet hidrojen bağıdır. Argon atomları apolar olduğundan aralarında sadece indüklenmiş dipol - indüklenmiş dipol (London) kuvvetleri etkindir.
Polar moleküllerde F, O, N atomlarına doğrudan bağlı H atomu varsa hidrojen bağı kurulur. Soygazlarda ise sadece London çekimleri bulunur.
3
Kimyasal olaylardaki güçlü etkileşim türlerini teşhis edin.
Sodyum klorür katısı metal ve ametal atomlarından oluşan iyonik bir bileşiktir, dolayısıyla iyonik bağ içerir. Hidrojen florür molekülü farklı ametal atomlarından oluştuğu için atomlar arasında polar kovalent bağ bulunur.
Metal-ametal arasında elektron alışverişiyle iyonik, ametal-ametal arasında elektron ortaklaşmasıyla kovalent bağ oluşur.
4
Elde edilen bilgiler doğrultusunda sol taraftaki maddeleri sağ taraftaki en uygun etkileşim türleriyle eşleştirin.
İlgili maddeler sırasıyla Hidrojen bağı, İyonik bağ, London kuvvetleri ve Polar kovalent bağ ile eşleşir.
Her olayın gerektirdiği enerji ve tanecik yapısı doğru etkileşim sınıfıyla örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Kimyasal türler arası etkileşimlerin güçlü (kimyasal) ve zayıf (fiziksel) olarak sınıflandırılması, bağ enerjisi kriteri ve istisnaları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

Kimyasal türler arası etkileşimlerin sınıflandırılması ve bu etkileşimlerin kopması veya oluşması sırasındaki enerji değişimleri ile ilgili aşağıdaki olaylar verilmiştir:

I. H2O(s)+43,9 kJ/mol→H2O(g)\text{I. } H_2O(s) + 43,9\text{ kJ/mol} \rightarrow H_2O(g)
II. H2O(g)+463 kJ/mol→H(g)+OH(g)\text{II. } H_2O(g) + 463\text{ kJ/mol} \rightarrow H(g) + OH(g)
III. Ar(s)+6,4 kJ/mol→Ar(g)\text{III. } Ar(s) + 6,4\text{ kJ/mol} \rightarrow Ar(g)

Buna göre, bu olaylar ve gerçekleşen etkileşim değişimleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III. olaylarda zayıf etkileşimler, II. olayda ise güçlü etkileşimler kopmuştur.

Cevap

I ve III. olaylarda zayıf etkileşimler, II. olayda ise güçlü etkileşimler kopmuştur.
I ve III. olaylar fiziksel değişimlerdir. I. olayda su moleküllerini bir arada tutan moleküller arası hidrojen bağları, III. olayda ise argon atomlarını bir arada tutan London etkileşimleri kopmuştur. Her iki etkileşim de zayıf etkileşimdir. II. olayda ise su molekülünün içindeki polar kovalent bağlar (O−HO-H bağları) koptuğu için güçlü etkileşimler kırılmıştır. Bu nedenle I ve III. olaylarda zayıf etkileşimler, II. olayda ise güçlü etkileşimler kopmuştur ifadesi doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Olayların fiziksel ve kimyasal değişim olarak sınıflandırılması
I. olay sıvı suyun gaz haline geçmesi (fiziksel değişim), II. olay su molekülündeki bağların koparak hidrojen ve hidroksil radikallerinin oluşması (kimyasal değişim), III. olay ise katı argonun gaz haline geçmesidir (fiziksel değişim).
Fiziksel değişimlerde türler arası zayıf etkileşimler, kimyasal değişimlerde ise atomlar arası güçlü etkileşimler rol oynar.
2
Enerji eşiği kuralı (40 kJ/mol40\text{ kJ/mol}) ve istisnalarının değerlendirilmesi
I. olayda eşlik eden enerji 43,9 kJ/mol43,9\text{ kJ/mol}'dür. Bu değer 40 kJ/mol40\text{ kJ/mol}'den büyük olmasına rağmen suyun buharlaşması fiziksel bir olaydır. III. olayda enerji 6,4 kJ/mol6,4\text{ kJ/mol}'dür ve zayıf etkileşimlerin koptuğunu gösterir.
Genellikle 40 kJ/mol40\text{ kJ/mol}'den küçük enerjili değişimler fizikseldir, ancak hidrojen bağlarının kopması gibi bazı durumlarda bu değer aşılsa bile olay fiziksel kalmaya devam eder.
3
Kopan etkileşimlerin güçlü ve zayıf olarak gruplandırılması
I. olayda moleküller arası hidrojen bağları (zayıf), III. olayda argon atomları arası London kuvvetleri (zayıf) kopmuştur. II. olayda ise molekül içi polar kovalent bağlar (güçlü) kopmuştur.
Moleküller arası etkileşimler zayıf etkileşimler sınıfına girerken, atomlar arasındaki kimyasal bağlar güçlü etkileşimler sınıfına dahildir.

Anahtar Kavram

Kimyasal ve fiziksel etkileşimlerin kopması/oluşması sırasındaki bağ enerjisi sınırları ve güçlü/zayıf etkileşimlerin sınıflandırılması.
Kimyasal Türler Arası Etkileşimlerin Sınıflandırılması Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin