Doğu ve Güney Cepheleri

4 soru

Soru 1Soru

Millî Mücadele Dönemi'nde Güney Cephesi'ndeki direniş, düzenli bir ordu bulunmaksızın Kuvayımilliye ruhuyla hareket eden yerel halk tarafından yürütülmüştür. Sivas Kongresi'nde alınan kararlar doğrultusunda Temsil Heyeti tarafından bölgeye gönderilen subaylar, dağınık haldeki yerel güçleri organize etmeye çalışmıştır. Maraş, Antep ve Urfa'da büyük fedakarlıklarla sürdürülen mücadeleler sonucunda Fransızlar bölgede tutunamamış, Batı Cephesi'nde Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından imzalanan Ankara Antlaşması ile Anadolu'dan çekilmek zorunda kalmışlardır.

Bu bilgilere göre, Güney Cephesi'ndeki mücadeleler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Batı Cephesi'ndeki askeri gelişmelerin, Güney Cephesi'ndeki diplomatik ve askeri süreci nihayete erdirmede belirleyici olduğu

Cevap

Batı Cephesi'ndeki askeri gelişmelerin, Güney Cephesi'ndeki diplomatik ve askeri süreci nihayete erdirmede belirleyici olduğu
Batı Cephesi'ndeki askeri gelişmelerin, Güney Cephesi'ndeki diplomatik ve askeri süreci nihayete erdirmede belirleyici olduğu yargısı doğrudur. Çünkü paragrafta Fransızların bölgeden tamamen çekilmesinin Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından imzalanan Ankara Antlaşması ile gerçekleştiği belirtilmektedir. Bu durum, askeri ve diplomatik cephelerin birbirine bağlı olduğunu ve Batı'daki başarının Güney'deki sonucu belirlediğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki öncülleri analiz etme
Güney Cephesi'ndeki direnişin yerel halk (Kuvayımilliye) tarafından yürütüldüğü, Sivas Kongresi sonrası gönderilen subaylarca organize edildiği ve Fransızların geri çekilmesinin Sakarya Meydan Muharebesi sonrasındaki Ankara Antlaşması ile gerçekleştiği bilgileri belirlenir.
Soru kökündeki bilgileri doğru gruplandırmak ve neden-sonuç ilişkilerini kurabilmek için bu analiz gereklidir.
2
Cepheler arası etkileşimi değerlendirme
Batı Cephesi'ndeki Sakarya zaferinin, Güney Cephesi'ndeki Fransız işgalini sona erdiren Ankara Antlaşması'na zemin hazırladığı ve bu cepheyi kapatan temel etken olduğu görülür.
Tarihsel olayların birbirini etkileme biçimini ve askeri başarıların diplomatik sonuçlara yansımasını anlamak doğru seçeneğe yönlendirir.
3
Çeldirici seçenekleri eleme
Güney Cephesi'nde düzenli ordu kurulduğu, Fransızların Sakarya öncesinde çekildiği veya yerel hareketlerin ulusal merkezden bağımsız hareket ettiği yönündeki çeldiriciler elenir.
Tarihsel kronolojiye ve kavramsal gerçekliğe uymayan hatalı yorumları eleyerek kesin sonuca ulaşmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Güney Cephesi'nin kapanış süreci ve Batı Cephesi'ndeki askeri zaferlerin diplomatik sonuçları üzerindeki etkisi
Soru 2Soru

Aşağıda verilen Millî Mücadele Dönemi kahramanlarını, Doğu ve Güney cephelerinde üstlendikleri tarihî rollerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kazım Karabekir
Şahin Bey
Sütçü İmam

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kazım Karabekir, Ermenilere karşı mücadele eden 15. Kolordu Komutanı rolüyle; Şahin Bey, Antep direnişinin sembolü olan Kuva-yı Milliye lideri rolüyle; Sütçü İmam ise Maraş'ta ilk kurşunu atarak direnişi başlatan halk kahramanı rolüyle eşleşmektedir.
Doğu Cephesi'nde Kazım Karabekir komutasındaki 15. Kolordu Ermenilere karşı mücadele etmiş; Güney Cephesi'nde ise Fransız işgaline karşı Antep'te Şahin Bey, Maraş'ta ise Sütçü İmam yerel direnişi sembolize etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kazım Karabekir'in üstlendiği tarihî rolü belirlemek.
Mondros Mütarekesi sonrası terhis edilmeyen 15. Kolordu ile Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı mücadele etmiştir.
Kazım Karabekir, Ermeni işgaline karşı Doğu Cephesi Komutanlığı görevini üstlenmiştir.
2
Şahin Bey'in üstlendiği tarihî rolü belirlemek.
Antep savunmasında Fransız kuvvetlerine karşı direnişi örgütlemiş ve bu mücadelede şehit düşmüştür.
Şahin Bey, Güney Cephesi'ndeki Antep savunmasının sembol ismidir.
3
Sütçü İmam'ın üstlendiği tarihî rolü belirlemek.
Maraş'ta Türk kadınlarına saldıran işgalcilere karşı ilk kurşunu atarak direnişi başlatmıştır.
Sütçü İmam, Güney Cephesi'nde Maraş direnişinin fitilini ateşleyen halk kahramanıdır.

Anahtar Kavram

Doğu ve Güney Cepheleri kahramanları ve mücadeleleri
Soru 3Soru

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın orduların terhis edilmesine yönelik hükmüne rağmen, Kazım Karabekir Paşa komutasındaki 15. Kolordu terhis edilmemiş ve Doğu Anadolu’daki Ermeni saldırılarına karşı askeri harekât başlatmıştır. Bu harekât��n zaferle sonuçlanması üzerine 3 Aralık 1920’de TBMM Hükümeti ile Ermenistan arasında Gümrü Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma, TBMM’nin uluslararası alandaki ilk siyasi başarısı olarak kayıtlara geçmiştir.

Bu bilgilere göre, Doğu Cephesi’ndeki gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Askeri alandaki başarılar, diplomatik başarıların kazanılmasında zemin hazırlamıştır.

Cevap

Askeri alandaki başarılar, diplomatik başarıların kazanılmasında zemin hazırlamıştır.
Askeri harekâtın zaferle sonuçlanması üzerine diplomatik bir başarı olan Gümrü Antlaşması'nın imzalanması, askeri başarıların diplomatik kazanımları beraberinde getirdiğini net bir şekilde göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki askeri durum ve yapılan harekât tespit edilir.
Mondros'a rağmen terhis edilmeyen 15. Kolordu'nun Ermenilere karşı harekât düzenlediği ve zafer kazandığı anlaşılır.
Antlaşmanın hangi askeri koşullarda imzalandığını belirlemek için.
2
Askeri harekâtın ardından ortaya çıkan siyasi/diplomatik gelişme incelenir.
Kazanılan askeri zaferin ardından Gümrü Antlaşması'nın imzalandığı ve bunun TBMM'nin ilk siyasi başarısı olduğu belirlenir.
Askeri başarı ile diplomatik başarı arasındaki sebep-sonuç ilişkisini kurmak için.
3
Elde edilen veriler doğrultusunda seçenekler değerlendirilir.
Askeri alandaki zaferin diplomatik alanda başarı getirdiği ifadesinin doğru olduğu sonucuna ulaşılır.
Paragraftaki bilgilerle tam örtüşen seçeneği bulmak için.

Anahtar Kavram

Askeri başarıların diplomatik kazanımlara etkisi ve Gümrü Antlaşması'nın önemi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru

Millî Mücadele Dönemi Doğu ve Güney cephelerinde yaşanan askeri ve diplomatik gelişmeler ile bu gelişmelerin taşıdığı tarihî önemi yansıtan aşağıdaki unsurları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Gümrü Antlaşması
Ankara Antlaşması (1921)
Kuvayımilliye (Güney Cephesi)
15. Kolordu (Doğu Cephesi)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru eşleştirme şu şekildedir: Gümrü Antlaşması - TBMM Hükümeti'nin ilk siyasi zaferi olması; Ankara Antlaşması (1921) - Güney Cephesi'ni kapatması ve Misakımilli'den taviz verilmesi; Kuvayımilliye - Güney Cephesi'ndeki sivil direniş güçleri; 15. Kolordu - Doğu Cephesi'nde görev yapan düzenli ordu birliği.
Gümrü Antlaşması TBMM'nin ilk siyasi zaferi ve Sevr'i reddeden ilk resmi belgedir; 1921 Ankara Antlaşması Güney Cephesi'ni kapatmış ve Hatay tavizini içermiştir; Kuvayımilliye güneydeki sivil yerel milis direnişidir; 15. Kolordu ise doğudaki terhis edilmemiş düzenli ordudur.

Adım Adım Çözüm

1
Doğu ve Güney cephelerinde mücadele eden askeri güçlerin yapısı analiz edilir.
Doğu Anadolu'da Kazım Karabekir komutasındaki düzenli Osmanlı birliği olan 15. Kolordu'nun, Güney Anadolu'da ise halkın kendi imkanlarıyla kurduğu sivil milis güçler olan Kuvayımilliye'nin yer aldığı saptanır.
Cephelerdeki savunma stratejilerini ve mücadele eden aktörlerin kimliklerini netleştirmek doğru askeri eşleştirmeyi sağlar.
2
Doğu ve Güney cephelerini kapatan antlaşmaların nitelikleri ve sonuçları değerlendirilir.
Doğu Cephesi Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması ile kapanmış ve bu TBMM'nin ilk siyasi zaferi olmuştur. Güney Cephesi ise Sakarya Savaşı sonrasında Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması ile kapanmış, Hatay'ın Fransa mandasındaki Suriye'ye bırakılmasıyla Misakımilli'den taviz verilmiştir.
Antlaşmaların maddeleri ve tarihî önemi, diplomatik belgelerle siyasi sonuçların doğru eşleştirilmesini sağlar.
3
Belirlenen tüm veriler karşılıklı eşleştirilerek kontrol edilir.
Gümrü Antlaşması uluslararası ilk siyasi zaferle, Ankara Antlaşması Güney Cephesi'ni kapatan antlaşmayla, Kuvayımilliye yerel sivil direnişle ve 15. Kolordu terhis edilmeyen orduyla eşleştirilerek eşleşme tamamlanır.
Karşılıklı sağlamanın yapılması yanlış eşleşmeleri ve kavram karışıklıklarını önler.

Anahtar Kavram

Doğu ve Güney Cephelerindeki askeri mücadelelerin niteliği ve diplomatik sonuçları
Tahmini Süre:2m 0s
Doğu ve Güney Cepheleri Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin