Examkin

Zaman ve Takvim Sistemleri

2 soru

Soru 1Soru →

Tarih boyunca farklı kültürlerle etkile��ime giren ve çeşitli coğrafyalarda devletler kuran Türkler, toplumsal, ekonomik ve dini ihtiyaçlarına göre farklı takvim sistemleri kullanmışlardır. Bu takvimlerin büyük bir kısmı Güneş yılı esas��na göre düzenlenmişken, yalnızca bir tanesi Ay yılı esasına dayanmaktadır.

Buna göre, Türklerin tarih boyunca kullandığı aşağıdaki takvimlerden hangisi, astronomik esas bakımından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hicri Takvim

Cevap

Hicri Takvim
Hicri Takvim, Türklerin tarih boyunca kullandığı takvimler arasında Ay yılı esaslı tek takvimdir. Bu takvimde bir yıl yaklaşık 354 gün sürer ve başlangıç noktası olarak Hazreti Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicreti (622 yılı) kabul edilir. Diğer takvimlerin tamamı Güneş yılı esasına (bir yılı 365 gün 6 saat olan sisteme) dayanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Türklerin tarih boyunca kullandığı takvimlerin astronomik esaslarını (Güneş yılı veya Ay yılı) listeleyin.
12 Hayvanlı Türk Takvimi, Celali Takvimi, Rumi Takvim ve Miladi Takvim Güneş yılı esasına dayanır. Hicri Takvim ise Ay yılı esasına dayanır.
Takvimlerin hangi astronomik esasa dayandığını belirlemek, farklı olan takvimi bulmamızı sağlayacaktır.
2
Astronomik esası diğerlerinden farklı olan seçeneği işaretleyin.
Hicri Takvim, Türklerin tarih boyunca kullandığı takvimler içinde tek Ay yılı esaslı takvim olarak öne çıkar.
Diğer tüm seçenekler Güneş yılı esasına dayanırken, Hicri Takvim Ay'ın Dünya etrafındaki dönüşünü esas alır.

Anahtar Kavram

Zaman ve Takvim Sistemlerinin Astronomik Esasları
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru →

Osmanl�� Devleti'nde toplumsal ve dini yaşamın düzenlenmesinde ay yılı esasına dayanan Hicri takvim kullanılırken; devlet hazinesinin gelir-gider dengesini sağlamak, bütçe açıklarını önlemek ve vergi dönemlerini hasat zamanına uydurmak amacıyla 1677 yılından itibaren güneş yılı esasına dayanan Rumi takvim yürürlüğe konulmuştur. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerine kadar iki farklı takvim sisteminin aynı anda resmi olarak kullanılmasına zemin hazırlamıştır.

Bu bilgilere göre, Osmanlı Devleti'ndeki takvim uygulamalarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ekonomik ihtiyaçlar, astronomik temeli farklı olan yeni bir zaman ölçüm sisteminin hayata geçirilmesini zorunlu kılmıştır.

Cevap

Ekonomik ihtiyaçlar, astronomik temeli farklı olan yeni bir zaman ölçüm sisteminin hayata geçirilmesini zorunlu kılmıştır.
Ekonomik ihtiyaçların yeni bir takvim sisteminin kullanımını zorunlu kıldığını belirten seçenek doğrudur. Çünkü Osmanlı Devleti, tarım üretimine dayalı vergileri güneş yılına göre toplamak zorundayken, dini takvim olan Hicri takvimin ay yılı esasına dayanmasından dolayı her yıl yaşanan 11 günlük fark maliye ile tarım mevsimi arasında uyumsuzluğa (sıvış yılı sorununa) yol açmıştır. Bu ekonomik sorunu çözmek için güneş yılı esaslı Rumi takvime geçilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen bilgileri analiz etmek.
Osmanlı Devleti'nde dini/sosyal işlerde ay yılı esaslı Hicri takvim kullanılırken, mali işler için güneş yılı esaslı Rumi takvimin kullanılmaya başlandığı ve bu iki takvimin bir arada varlığını sürdürdüğü anlaşılmıştır.
Soru kökünün bizden istediği doğru çıkarımı yapabilmek için öncelikle verilen tarihsel bağlamı çözümlemeliyiz.
2
Seçeneklerin metindeki bilgilerle ve takvim sistemlerinin özellikleriyle uyumunu kontrol etmek.
Hicri takvimin ay yılı esaslı olduğu gerçeğiyle çelişen seçenekler ve iki takvimin bir arada kullanıldığı bilgisiyle çelişen yargılar elenir. Mali ve ekonomik gereksinimlerin (vergi toplama, bütçe dengesi) güneş yılı esaslı yeni bir takvime (Rumi takvim) geçişi zorunlu kıldığı belirlenir.
Doğru yargıya ulaşmak için çeldiricilerdeki kavramsal ve kronolojik hataları tespit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Türklerin tarih boyunca kullandığı takvim sistemleri ve takvim değiştirme nedenleri
Zaman ve Takvim Sistemleri Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin