Mantık ve Sıralama Hataları

2 soru

Soru 1Soru

Aşağıdaki sözcük gruplarını, mantık ve sıralama hatası içermeyen anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru sıralama 'Bırakın dünya rekoru kırmayı, finale bile kalamadı.' şeklinde olmalıdır.
Cümledeki eylemler zorluk ve önem derecesine göre sıralandığında, büyük ve zor olan durum (dünya rekoru kırmak) 'bırakın' ifadesiyle ilk sıraya, daha kolay ve temel olan durum (finale kalmak) ise 'bile' edatıyla ikinci sıraya getirilmiştir. Bu sayede mantıksal aşamalılık doğru kurulmuş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemi tespit etme
'kalamadı' kelimesi yüklemdir ve kurallı cümle yapısı gereği sona yerleştirilmelidir.
Türkçe cümle yapısında kurallı cümlelerin sonunda yüklem bulunur.
2
Mantıksal aşamalılığı belirleme
'Dünya rekoru kırmak' eyleminin 'finale kalmak' eyleminden daha zor olduğu belirlenir. Bu yüzden zor olan eylem 'bırakın' kelimesinden sonra, kolay olan eylem ise 'bile' kelimesinden önce yer almalıdır.
Mantık kuralları gereği, yapılamayan kolay bir işin zor olanından daha sonra söylenmesi anlatım bozukluğuna yol açar. Doğru sıralama zor olandan kolay olana doğru gitmelidir.

Anahtar Kavram

Cümle düzeyinde durumların veya eylemlerin önem, güçlük veya öncelik sırasına göre mantıklı bir hiyerarşiyle dizilmesi.
Soru 2Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir mantık veya sıralama hatasından kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gerekli önlemler zamanında alınmazsa bu salgın hastalık ölüme, hatta birkaç hafta yatakta halsiz yatmaya yol açabilir.

Cevap

Gerekli önlemler zamanında alınmazsa bu salgın hastalık ölüme, hatta birkaç hafta yatakta halsiz yatmaya yol açabilir.
Doğru seçenekteki cümlede 'hatta' bağlacından sonra gelen durumun, öncesindeki durumdan daha hafif bir olumsuzluk ('birkaç hafta yatakta halsiz yatmak') bildirmesi sıralama ve mantık hatasına yol açmıştır. Doğru sıralama '...birkaç hafta yatakta halsiz yatmaya, hatta ölüme...' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki bağlaçların ve karşılaştırma bildiren ifadelerin mantıksal tutarlılığını incelemek.
Gerekli önlemler zamanında alınmazsa bu salgın hastalık ölüme, hatta birkaç hafta yatakta halsiz yatmaya yol açabilir. cümlesinde 'hatta' bağlacının kullanımı dikkat çekmektedir.
'Hatta' bağlacı, kendisinden önce söylenen duruma göre daha şaşırtıcı, daha önemli veya daha şiddetli bir durumu bağlamak için kullanılır.
2
Cümledeki durumların önem ve şiddet derecesini karşılaştırmak.
'Ölüm' durumu, 'birkaç hafta yatakta halsiz yatmaktan' çok daha ağır ve geri dönülemez bir sonuçtur. Dolayısıyla bu iki durumun sıralaması mantıksal olarak hatalıdır.
Mantık kurallarına göre ifadenin '...birkaç hafta yatakta halsiz yatmaya, hatta ölüme yol açabilir' şeklinde kurulması gerekir.

Anahtar Kavram

Mantık ve Sıralama Hataları
Mantık ve Sıralama Hataları Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin