Eksiltili Cümle

2 soru

Soru 1Soru

(I) Yolun sonuna geldiğimizde bizi karşılayan, çam ağaçlarının arasına gizlenmiş ahşap bir kulübeydi. (II) Çevrede ne insan sesi ne de bacadan tüten bir duman... (III) Kulübenin sağında derin bir vadi, solunda ise geçit vermez sarp kayalıklar yükseliyordu. (IV) Rüzgâr estikçe etrafa yayılan çam kokusu, insanın içine çektiği en güzel nefes. (V) Yıllarca yalnızlığa terk edilmiş bu yerde, doğanın kucağında kaybolmak içten bile değildi.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi "eksiltili cümle" özelliğindedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II

Cevap

İkinci cümle yüklemi söylenmediği için eksiltili cümle özelliğindedir.
İkinci cümlede 'ne insan sesi vardı ne de bacadan tüten bir duman vardı' anlamı bulunmasına rağmen yüklem söylenmemiştir. Yüklemi bulunmayan ve tamamlanmamış bu cümle eksiltili cümledir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki her bir cümlenin yüklemini belirleyin.
Birinci cümlede 'kulübeydi', üçüncü cümlede 'yükseliyordu', dördüncü cümlede 'nefes(tir)' ve beşinci cümlede 'değildi' yüklemleri bulunurken ikinci cümlede yüklem yazılmamıştır.
Eksiltili cümlelerin yüklemi bulunmaz, anlam okuyucu tarafından tamamlanır.
2
Ortak yüklem veya ek-fiil düşmesi gibi yanıltıcı durumları kontrol edin.
Üçüncü cümlede yüklem ortaktır, dördüncü cümlede ise ek-fiil eki (-dir) düşmüştür. Bu durumlar cümleyi eksiltili yapmaz.
YKS'de sıkça sorulan bu çeldiricileri eleyerek sadece yüklemi tamamen söylenmemiş olan cümleyi tespit etmek gerekir.
3
Yüklemi yazılmayan cümleyi doğru seçenek olarak işaretleyin.
Yüklemi bulunmayan ikinci cümle eksiltili cümledir.
Tamamlanmamış ve yüklemi verilmeyen tek cümle ikinci cümledir.

Anahtar Kavram

Eksiltili Cümle
Soru 2Soru

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere, cümlelerin eksiltili ya da tamamlanmış olma durumlarına göre getirilmesi gereken uygun noktalama işaretlerini (nokta için '.' veya üç nokta için '...') yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Kafamızı kurcalayan binbir türlü soru Sonunda kendimizi doğanın kucağına bırakmaya karar verdik
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa üç nokta (...), ikinci boşluğa ise nokta (.) getirilmelidir.
İlk ifade olan 'Kafamızı kurcalayan binbir türlü soru' herhangi bir yükleme sahip olmadığından eksiltili bir cümledir ve sonuna üç nokta getirilmelidir. İkinci ifade ise 'karar verdik' yüklemiyle tamamlandığı için bitmiş bir cümledir ve sonuna nokta konmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi yüklem varlığı açısından incelemek
'Kafamızı kurcalayan binbir türlü soru' ifadesinin bir yüklemi bulunmamaktadır ve yargı tamamlanmamıştır.
Yüklemi bulunmayan eksiltili cümlelerin sonuna üç nokta (...) konması gerektiğini belirlemek.
2
İkinci cümleyi yüklem varlığı açısından incelemek
'Sonunda kendimizi doğanın kucağına bırakmaya karar verdik' ifadesinde 'karar verdik' söz grubu cümlenin yüklemidir.
Yüklemi olan ve yargısı tamamlanan bitmiş cümlelerin sonuna nokta (.) konması gerektiğini belirlemek.

Anahtar Kavram

Yüklemi söylenmemiş, yargısı tamamlanmamış cümlelere eksiltili cümle denir ve bu cümlelerin sonuna üç nokta (...) konur. Yüklemi bulunan ve yargısı tamamlanan cümlelerin sonuna ise nokta (.) konur.
Tahmini Süre:1m 0s