Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık vb.)

33 soru

Soru 21Soru

(I) Ekolojik denge; doğadaki canlı ve cansız unsurların birbirleriyle uyum içinde ve sürdürülebilir bir ilişki ağında bulunmasıdır. (II) Son yıllarda yapılan araştırmalar, küresel ısınmanın kutup bölgelerindeki biyolojik çeşitliliği diğer coğrafyalara göre daha yıkıcı etkilediğini ortaya koyuyor. (III) Diyelim ki bu yüzyılın sonuna kadar karbon salınımını sıfıra indirmeyi başardık; yine de atmosferde biriken sera gazlarının etkisi bir süre daha devam edecektir. (IV) Fosil yakıt tüketimindeki kontrolsüz artışın böyle sürmesi durumunda, yakın gelecekte içme suyu kaynaklarının büyük bir kısmı kuraklık tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir. (V) Çevre bilimciler, doğanın korunması amacıyla sanayi kuruluşlarına sıkı denetimler getirilmesi gerektiğini sıklıkla vurgulamaktadır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıda verilen belirlemelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V. cümlede, çevre bilimcilerin uyarısı doğrudan anlatım yöntemiyle aktarılmıştır.

Cevap

Beşinci cümlede çevre bilimcilerin uyarısı doğrudan değil, dolaylı anlatımla aktarıldığı için yanlıştır.
Beşinci cümlede çevre bilimcilerin uyarısı doğrudan değil, dolaylı anlatımla aktarıldığı için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin anlamsal işlevlerini ve kavramsal özelliklerini tek tek analiz edin.
Birinci cümlede tanım, ikinci cümlede karşılaştırma, üçüncü cümlede varsayım, dördüncü cümlede koşul ve olasılık, beşinci cümlede ise aktarım yöntemi incelenmelidir.
Her bir seçeneğin doğruluk değerini belirlemek için cümlelerin anlamsal yapılarını ortaya koymak gerekir.
2
Beşinci cümlenin anlatım biçimini inceleyin.
Cümledeki 'getirilmesi gerektiğini sıklıkla vurgulamaktadır' ifadesi, başkasının sözünün değiştirilerek aktarıldığını gösterir. Bu dolaylı anlatımdır.
Doğrudan anlatımda başkasının sözü hiç değiştirilmeden tırnak içinde veya virgülle ayrılmış şekilde verilir.
3
Belirlemelerin doğruluğunu karşılaştırarak yanlış olanı tespit edin.
Beşinci cümlenin doğrudan anlatımla aktarıldığını iddia eden seçeneğin yanlış olduğu sonucuna ulaşılır.
Soruda bizden yanlış olan belirlemeyi bulmamız istenmiştir.

Anahtar Kavram

Doğrudan ve Dolaylı Anlatım ile Cümledeki Kavramsal İlişkiler
Soru 22Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralanmış cümleleri, sağ sütunda yer alan kavramlarla anlam özelliklerine göre doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bir an için şehrin tüm tarihsel katmanlarının modern gökdelenlerin gölgesinde tamamen kaybolduğunu düşünelim.
Modern mimari akımlar yaygınlaştıkça geleneksel mahalle kültürünün izleri günbegün siliniyor.
Şehrin merkezindeki eski meydanın dönüşüm projesini önümüzdeki yılın ilk çeyreğinde tamamlamayı planlıyoruz.
Tarihî binaların restorasyonunda geleneksel harçların kullanılması, yapıların özgün dokusunun korunmasını sağlayabilir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle varsayım, ikinci cümle aşamalı durum, üçüncü cümle tasarı ve dördüncü cümle olasılık kavramı ile eşleşmektedir.
Verilen cümleler içerdikleri anlam özelliklerine göre doğru kavramlarla eşleştirilmiştir: Bir anlığına gerçekleşmiş kabul etme ifadesi varsayım; zamanla gerçekleşen bir değişim aşamalı durum; geleceğe yönelik planlama tasarı; gerçekleşme ihtimali ise olasılık bildirmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümlede yer alan 'bir an için ... düşünelim' ifadesinin cümleye kattığı anlamı analiz etmek.
Bu ifade, gerçekleşmemiş bir olayın geçici olarak gerçekleşmiş gibi kabul edildiğini gösterir ve Varsayım kavramı ile eşleşir.
Varsayım cümleleri, gerçekleşmemiş durumları geçici olarak gerçekleşmiş sayan kalıplarla kurulur.
2
İkinci cümledeki zamanla değişim bildiren ifadeleri tespit etmek.
Cümledeki 'günbegün' ifadesi, olayın aşama aşama değiştiğini belirtir ve Aşamalı Durum kavramı ile eşleşir.
Aşamalı durum, bir olayın süreç içinde olumlu ya da olumsuz yönde ilerlemesini ifade eder.
3
Üçüncü cümledeki gelecek planı veya niyet bildiren ifadeleri incelemek.
Yüklemde geçen 'tamamlamayı planlıyoruz' ifadesi henüz yapılmamış, gelecekte yapılması tasarlanan bir projeyi gösterir ve Tasarı kavramı ile eşleşir.
Tasarı cümleleri, gelecekte yapılması amaçlanan plan ve projeleri dile getirir.
4
Dördüncü cümledeki olasılık bildiren ek ve kelimeleri aramak.
'Sağlayabilir' yüklemindeki '-ebilmek' eki kesinlik bildirmeyip ihtimal anlamı katmaktadır ve Olasılık kavramı ile eşleşir.
Olasılık cümleleri, bir durumun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin kesin olmaması durumunu belirtir.

Anahtar Kavram

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık vb.)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru

Aşağıda arkeoloji ve kültürel mirasla ilgili verilen cümleleri, ifade ettikleri kavramsal anlam özellikleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kültürel miras; geçmiş kuşaklardan kalan, tarihsel süreçte korunarak günümüze aktarılan somut ve somut olmayan değerlerin bütünüdür.
Son kazılarda elde edilen bulgular, bölgedeki neolitik yerleşimin Anadolu'daki diğer merkezlerden daha gelişmiş bir tarım toplumuna ev sahipliği yaptığını göstermektedir.
Diyelim ki bu kazı alanında bulunan yazıtlar, tarihin bilinen ilk yazılı antlaşmasından daha eski bir döneme ait çıktı.
Kazı ekibinin teknolojik imkânları arttıkça gün yüzüne çıkarılan eserlerin restorasyon süreci de günden güne hız kazanıyor.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kültürel mirasla ilgili cümle tanım, neolitik yerleşimle ilgili cümle karşılaştırma, yazıtlarla ilgili cümle varsayım, restorasyon süreciyle ilgili cümle ise aşamalı durum kavramıyla eşleşmektedir.
Kültürel mirasın tanımı yapılmış, kazı alanları karşılaştırılmış, yazıtların yaşı hakkında varsayımda bulunulmuş ve restorasyon sürecinin aşamalı durumu aktarılmıştır. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümlenin anlam özelliğini incelemek
'Kültürel miras; ... değerlerin bütünüdür.' cümlesi 'Kültürel miras nedir?' sorusuna doğrudan cevap vermektedir.
Tanım cümleleri, bir kavramın ne olduğunu açıklar ve genellikle 'nedir' sorusuna yanıt verir.
2
İkinci cümlenin anlam özelliğini incelemek
'bölgedeki neolitik yerleşimin Anadolu'daki diğer merkezlerden daha gelişmiş...' ifadesinde kıyaslama mevcuttur.
Karşılaştırma cümlelerinde iki unsur ortak ya da farklı yönleriyle, genellikle 'daha, en, kadar' gibi sözcüklerle kıyaslanır.
3
Üçüncü cümlenin anlam özelliğini incelemek
'Diyelim ki bu kazı alanında bulunan yazıtlar... eski çıktı.' cümlesinde olası bir durum varsayılmıştır.
'Diyelim ki, tut ki, farz edelim' gibi ifadeler, henüz gerçekleşmemiş bir durumu gerçekleşmiş gibi kabul eden varsayım anlamı taşır.
4
Dördüncü cümlenin anlam özelliğini incelemek
'arttıkça' ve 'günden güne' ifadeleri sürecin zamanla ilerlediğini göstermektedir.
Aşamalı durum bildiren cümlelerde bir olayın veya durumun olumlu ya da olumsuz yönde adım adım değişmesi aktarılır.

Anahtar Kavram

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Aşamalı Durum)
Soru 24Soru

(I) Biyomimikri; doğadaki tasarımları, sistemleri ve unsurları inceleyerek bunları modern teknolojinin ve mimarinin sorunlarına çözüm üretmek amacıyla taklit eden bilim dalıdır. (II) Bu disiplin kapsamında yapılan araştırmaların, doğanın sunduğu kusursuz mekanizmaları anlamada klasik mühendislik yöntemlerinden daha etkili çözümler sunduğu bilinmektedir. (III) Bilim insanları, doğadaki canlıların adaptasyon yeteneklerini inceleyerek gelecekte kendi kendini onarabilen akıllı malzemelerin üretilebileceğini belirtmektedir. (IV) Farz edelim ki bu akıllı malzemeler yakın gelecekte inşaat sektörünün temel yapı taşları haline geldi. (V) Bu durum gerçekleştiğinde, şehirlerdeki binaların bakım maliyetleri zamanla azalarak çevre dostu mimari tasarımlar yaygınlaşacaktır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III. cümlede, doğrudan anlatım yoluyla geleceğe yönelik bir tahminde bulunulmuştur.

Cevap

Üçüncü cümlede doğrudan anlatım değil, dolaylı anlatım kullanılmıştır.
Üçüncü cümlede bilim insanlarının sözü, tırnak içinde veya doğrudan kendi ağızlarından çıktığı gibi aktarılmamış; aktaran kişinin cümlesine '-eceğini belirtmektedir' şeklinde eklemlenerek dolaylı olarak verilmiştir. Bu nedenle bu cümlede doğrudan anlatım yoluna başvurulduğu yönündeki ifade yanlıştır ve söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin anlamsal ve yapısal özelliklerini tek tek analiz etmek.
Birinci cümlede tanım ve amaç; ikinci cümlede karşılaştırma; üçüncü cümlede dolaylı anlatım ve tahmin; dördüncü cümlede varsayım; beşinci cümlede ise aşamalı bir durum tespit edilmiştir.
Seçeneklerdeki ifadelerin parçayla uyuşup uyuşmadığını belirlemek için temel veri analizi gereklidir.
2
Üçüncü cümlenin aktarım biçimini incelemek.
Cümledeki '...üretilebileceğini belirtmektedir' ifadesi, başkasının sözünün biçimce değiştirilerek aktarıldığını (dolaylı anlatım) gösterir.
Doğrudan anlatım ile dolaylı anlatım arasındaki farkı ortaya koyarak hatalı yargıyı saptamak.
3
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümlelere yönelik seçeneklerde yapılan açıklamaların parçadaki cümlelerle birebir örtüştüğü görülmüştür.
Yanlış seçeneklerin elendiğinden emin olarak doğru cevabı kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Cümlede Kavramlar ve Anlatım Özellikleri
Soru 25Soru

Aşağıda sol sütunda verilen numaralanmış cümleleri, sağ sütundaki anlam özellikleriyle (kavramlarla) doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Farz edelim ki insan beyninin tüm sırları çözüldü ve anılar dijital ortamlara aktarılabilir hâle geldi.
Yeni nesil elektrikli araçların batarya kapasiteleri arttıkça şarj süreleri de günden güne kısalıyor.
Bu araştırmada, antik kentlerdeki su yönetim sistemlerinin mimari açıdan nasıl evrildiğini detaylandıran bir makale kaleme almayı düşünüyoruz.
Sözlü halk edebiyatının anlatım olanakları, yazılı edebiyata kıyasla alıcının anlık tepkilerine göre şekillenmeye daha elverişlidir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki birinci cümle Varsayım (sağ sütundaki birinci kavram), ikinci cümle Aşamalı Durum (sağ sütundaki ikinci kavram), üçüncü cümle Tasarı (sağ sütundaki üçüncü kavram) ve dördüncü cümle Karşılaştırma (sağ sütundaki dördüncü kavram) ile eşleşmektedir.
Cümlelerdeki anlam özellikleri incelendiğinde; birinci cümlede varsayım (farz edelim ki), ikinci cümlede aşamalı durum (günden güne), üçüncü cümlede tasarı (makale kaleme almayı düşünme) ve dördüncü cümlede karşılaştırma (kıyasla) kavramlarının eksiksiz ve doğru bir biçimde eşleştiği görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki birinci cümleyi inceleyin.
Cümledeki 'Farz edelim ki' ifadesinin henüz gerçekleşmemiş bir durumu geçici olarak olmuş gibi kabul eden bir varsayım cümlesi olduğunu belirleyin.
Varsayım anlamını oluşturan anahtar ipucunu bulmak.
2
Sol sütundaki ikinci cümleyi inceleyin.
Cümledeki 'günden güne' ifadesinin zamanla değişen, kademeli bir durumu temsil eden aşamalı durum anlamı taşıdığını saptayın.
Durumun zamana bağlı gelişimini tespit etmek.
3
Sol sütundaki üçüncü cümleyi inceleyin.
Cümledeki 'düşünüyoruz' ve planlama bildiren yapının, gelecekte gerçekleştirilecek bir projeyi (tasarıyı) ifade ettiğini belirleyin.
Geleceğe yönelik tasarlanan eylemi ayırt etmek.
4
Sol sütundaki dördüncü cümleyi inceleyin.
Cümledeki 'kıyasla' edatının iki farklı edebiyat türünü karşılaştırma amacıyla bir araya getirdiğini fark edin.
Karşılaştırma ilişkisini kuran kelimeyi bulmak.

Anahtar Kavram

Cümlede Kavramlar (Varsayım, Aşamalı Durum, Tasarı, Karşılaştırma)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 26Soru

(I) Astrobiyoloji; evrende yaşamın kökenini, evrimini, dağılımın�� ve geleceğini araştıran disiplinler arası bir bilim dalıdır. (II) Son yıllarda yeni nesil uzay teleskoplarının devreye girmesiyle birlikte keşfedilen ötegezegen sayısı günden güne artış göstermektedir. (III) Farz edelim ki bu gezegenlerden birinin atmosferinde yaşam belirtisi olabilecek gaz bileşenleri tespit edildi. (IV) Böyle bir keşif, orada canlılığın bulunduğunu kesin olarak kanıtlayamayacağı için bilim dünyasında yeni tartışmaların başlamasına zemin hazırlayacaktır. (V) Araştırmacılar, bu tür şüpheli gök cisimlerini daha yakından incelemek üzere gelişmiş donanımlara sahip yeni uzay araçları göndermeyi planlıyor.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV. cümlede, yargı amacıyla birlikte verilmiştir.

Cevap

IV. cümlede yargının amacıyla birlikte verildiği ifadesi söylenemez çünkü bu cümlede neden-sonuç ilişkisi vardır.
Dördüncü cümlede yargının gerçekleşme gerekçesi (nedeni) verilmiştir, amacı belirtilmemiştir. Dolayısıyla bu cümleyle ilgili yapılan açıklama yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi ögeleri ve anlamı bakımından incelemek.
Astrobiyolojinin tanımının yapıldığı belirlenir.
'Nedir?' sorusuna cevap veren '...bilim dalıdır' ifadesi tanım anlamı taşır.
2
İkinci, üçüncü ve beşinci cümlelerin anlam özelliklerini sırasıyla tespit etmek.
İkinci cümlede 'günden güne' ile aşamalı durum, üçüncü cümlede 'Farz edelim ki' ile varsayım, beşinci cümlede 'planlıyor' ile tasarı anlamı bulunur.
Bu cümlelerde geçen anahtar kelimeler ve ifadeler ilgili kavramların doğrudan göstergesidir.
3
Dördüncü cümleyi inceleyerek neden-sonuç ve amaç-sonuç ilişkisini karşılaştırmak.
Cümlenin neden-sonuç (gerekçe) ilişkisi barındırdığı, amaç-sonuç anlamı taşımadığı saptanır.
'Kesin olarak kanıtlayamayacağı için' ifadesi eylemin amacını değil, nedenini belirtmektedir.

Anahtar Kavram

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık, Aşamalı Durum, Tasarı)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 27Soru

(I) Bilişsel müzikoloji; müziğin insan zihnindeki algılanışını, işlenişini ve duygu durumları üzerindeki etkilerini inceleyen disiplinler arası bir bilim dalıdır. (II) Son yıllarda yapılan araştırmalar, düzenli müzik eğitiminin çocuklarda dil gelişimini diğer sanatsal faaliyetlere oranla daha hızlı desteklediğini ortaya koymaktadır. (III) Diyelim ki çocukluk döneminde enstrüman e��itimi almadınız, bu durum yetişkinlikte müzikal algınızın gelişmeyeceği anlamına gelmez. (IV) Beyindeki nörolojik esneklik sayesinde, yetişkinlikte de müzik dinlemenin bilişsel becerileri canlandırma olasılığı her zaman mevcuttur. (V) Bu alandaki çalışmalar derinleştikçe müzik terapilerinin nörolojik hastalıkların tedavisindeki rolü gün geçtikçe daha da belirginleşecektir.

Bu par��ada yer alan numaralanmış cümlelerin anlam özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV. cümlede, yetişkinlikteki müzik dinleme alışkanlığına yönelik bir tasarı ortaya konmuştur.

Cevap

IV. cümlede, yetişkinlikteki müzik dinleme alışkanlığına yönelik bir tasarı ortaya konmuştur.
IV. cümlede 'yetişkinlikte de müzik dinlemenin bilişsel becerileri canlandırma olasılığı her zaman mevcuttur' denilerek bir ihtimal (olasılık) dile getirilmiştir. Tasarı ise gelecekte yapılması düşünülen bir plan veya projeyi ifade eder; bu cümlede herhangi bir plan veya tasarı yer almadığı için bu değerlendirme yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki birinci cümleyi incelemek.
I. cümlede 'Bilişsel müzikoloji; ... bir bilim dalıdır.' ifadesiyle bu disiplinin tanımı yapılmıştır ('Bilişsel müzikoloji nedir?' sorusuna cevap vermektedir).
Tanım cümlesinin varlığını kontrol etmek amacıyla bu inceleme yapılır.
2
Parçadaki ikinci, üçüncü ve beşinci cümleleri sırasıyla karşılaştırma, varsayım ve aşamalı durum kavramları açısından incelemek.
II. cümlede 'diğer sanatsal faaliyetlere oranla' ifadesiyle karşılaştırma; III. cümlede 'Diyelim ki...' ifadesiyle varsayım; V. cümlede 'gün geçtikçe' ifadesiyle aşamalı durum anlamı tespit edilmiştir.
Diğer seçeneklerin doğruluk derecesini saptamak için bu kavramlar kontrol edilir.
3
Parçadaki dördüncü cümleyi anlam özelliği yönünden analiz etmek.
IV. cümlede geçen 'canlandırma olasılığı her zaman mevcuttur' ifadesi bir 'olasılık (ihtimal)' bildirmektedir. Seçenekte belirtilen 'tasarı' ise gelecekte gerçekleştirilmesi planlanan projeleri ifade eder ve bu cümlede tasarı anlamı yoktur.
Yanlış değerlendirmenin yapıldığı cümleyi bulmak ve doğru cevaba ulaşmak için bu analiz gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık, Aşamalı Durum)
Soru 28Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralanmış cümleleri, sağ sütunda yer alan anlam özellikleri (kavramlar) ile doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. Yapay zekâ; insan zihninin öğrenme, akıl yürütme ve problem çözme gibi bilişsel işlevlerini taklit eden algoritmik sistemler bütünüdür.
II. Farz edelim ki gelecekte yapay zekâ algoritmaları, insan müdahalesi olmaksızın kendi estetik değerlerini yaratarak özgün sanat akımları başlatıyor.
III. Son algoritmik güncellemelerle birlikte yapay zekânın metin yazma becerisi, geleneksel doğal dil işleme modellerine göre çok daha insansı bir derinlik kazanmıştır.
IV. Yapay zekâ ve sanat ilişkisine dair yürütülen bu disiplinler arası tartışmalar, yakın gelecekte sanatın felsefi tanımını kökten değiştirebilir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle Tanım, ikinci cümle Varsayım, üçüncü cümle Karşılaştırma, dördüncü cümle Olasılık kavramıyla eşleşmektedir.
Birinci cümle Tanım ('nedir' sorusuna yanıt verir), ikinci cümle Varsayım ('farz edelim ki' ifadesiyle kurulmuştur), üçüncü cümle Karşılaştırma ('göre' edatıyla kıyaslama yapılmıştır) ve dördüncü cümle Olasılık ('-ebilir' yeterlik fiiliyle ihtimal bildirilmiştir) kavramlarıyla doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi analiz ederek ne bildirdiğini belirlemek.
Cümle 'Yapay zekâ nedir?' sorusunun cevabını vererek kavramın sınırlarını çizmektedir. Bu nedenle bu cümle Tanım kavramı ile eşleşir.
Tanım cümleleri, bir kavram ya da varlığın belirleyici özelliklerini ortaya koyarak 'nedir' sorusuna yanıt verir.
2
İkinci cümlede yer alan anlam ipuçlarını değerlendirmek.
Cümlede geçen 'Farz edelim ki' ifadesi, henüz gerçekleşmemiş bir eylemin gerçekleşmiş gibi kabul edildiğini gösterir. Bu nedenle bu cümle Varsayım kavramı ile eşleşir.
Varsayım cümleleri, gerçekleşmemiş bir olayı veya durumu geçici bir süre için gerçekleşmiş gibi kabul eder.
3
Üçüncü cümleyi diğer unsurlarla karşılaştırma ilgisi yönünden incelemek.
Yapay zekânın metin yazma becerisi, 'geleneksel doğal dil işleme modellerine göre' ifadesiyle kıyaslanmıştır. Bu nedenle bu cümle Karşılaştırma kavramı ile eşleşir.
Karşılaştırma cümleleri, en az iki farklı durumu, kavramı veya varlığı ortak ya da farklı yönleriyle değerlendirir.
4
Dördüncü cümlenin fiil yapısını ve anlamına katkısını belirlemek.
Yüklemdeki 'değiştirebilir' fiili, durumun kesin olmadığını ve bir ihtimal dâhilinde olduğunu göstermektedir. Bu nedenle bu cümle Olasılık kavramı ile eşleşir.
Olasılık (ihtimal) cümleleri, bir durumun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin kesin olmadığını, olabileceğini ifade eder.

Anahtar Kavram

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 29Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralanmış cümleleri, sağ sütunda yer alan kavramsal anlam özellikleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Diyelim ki insanlık, başka bir galakside yaşanabilir yeni bir gezegen keşfetti ve oraya göç etmeye başladı.
Roman; yaşanmış ya da yaşanması mümkün olayları belirli bir plan çerçevesinde ele alan, düzyazı biçimindeki edebi türdür.
Bu sanatçının şiirlerinde kullandığı imgeler, çağdaşlarının eserlerine kıyasla çok daha soyut ve yoruma açıktır.
Yeni nesil elektrikli araçların menzili, batarya teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte her geçen gün biraz daha artıyor.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Diyelim ki ile başlayan cümle Varsayım, Roman ile başlayan cümle Tanım, Bu sanatçının ile başlayan cümle Karşılaştırma, Yeni nesil ile başlayan cümle Aşamalı Durum kavramıyla eşleşmektedir.
Cümlelerin içerdikleri anlamsal ipuçları (Diyelim ki, nedir/türdür, kıyasla, her geçen gün) doğrultusunda ilgili kavramlarla (Varsayım, Tanım, Karşılaştırma, Aşamalı Durum) eşleştirilmesiyle doğru eşleşme elde edilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki anahtar kelimeleri ve anlam yönelimlerini belirleyin.
"Diyelim ki", "nedir/türdür", "kıyasla" ve "her geçen gün" ifadeleri tespit edilir.
Bu ifadeler cümlelerin hangi kavrama ait olduğunu gösteren anlamsal ve yapısal ipuçlarıdır.
2
Birinci cümleyi anlam özelliklerine göre inceleyin.
"Diyelim ki" ifadesi gerçekleşmemiş bir durumu geçici olarak olmuş gibi kabul ettiği için bu cümle Varsayım kavramıyla eşleşir.
Varsayım cümleleri, henüz gerçekleşmemiş bir durumun anlık olarak gerçekleşmiş kabul edilmesini sağlar.
3
İkinci cümleyi inceleyerek hangi soruya yanıt verdiğini bulun.
Bu cümle "Roman nedir?" sorusuna doğrudan cevap verdiği için Tanım kavramıyla eşleşir.
Tanım cümleleri, bir kavram veya varlığın ne olduğunu açıklayan "nedir" sorusuna cevap veren cümlelerdir.
4
Üçüncü cümleyi inceleyerek karşılaştırılan ögeleri belirleyin.
"çağdaşlarının eserlerine kıyasla" ifadesiyle sanatçının imgeleri ile diğer şairlerin imgeleri kıyaslandığı için Karşılaştırma kavramıyla eşleşir.
Karşılaştırma cümleleri, birden fazla unsurun benzer veya farklı yönlerini ortaya koymak için kullanılır.
5
Dördüncü cümleyi süreç yönüyle değerlendirin.
"her geçen gün biraz daha" ifadesi durumun zamanla kademeli olarak değiştiğini gösterdiği için Aşamalı Durum kavramıyla eşleşir.
Aşamalı durum bildiren cümleler, bir olayın süreç içinde adım adım değiştiğini ifade eder.

Anahtar Kavram

Cümlelerin anlam özelliklerini (tanım, varsayım, karşılaştırma, aşamalı durum) anahtar kelimeler ve anlamsal işlevler üzerinden tespit etme.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 30Soru

(I) Nörogastronomi; yemek yeme eylemini sadece fiziksel bir doyum olarak değil, beynin tüm duyusal girdileri harmanlayarak oluşturduğu bütünsel bir algı süreci olarak ele alan disiplinler arası bir alandır. (II) Son yıllarda bu alanda yapılan deneysel çalışmaların, yakın gelecekte gıda endüstrisinin ve restoran işletmeciliğinin tasarım stratejilerini tamamen değiştireceği öngörülmektedir. (III) Birçok uzman, tabakların renginden ortamdaki ışık ve müziğe kadar her detayla beynin tat algısının manipüle edilebileceğini savunuyor. (IV) Klasik sunum tarzlarının dışına çıkan sıra dışı bir menü tasarımının, geleneksel sunumlara oranla müşteride daha derin bir iz bırakacağını düşünelim. (V) Nitekim bazı modern restoranlar da misafirlerine sıradışı bir duyusal deneyim yaşatabilmek için tabak tasarımlarında bilim ve sanatı gün geçtikçe daha fazla harmanlamaktadır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III. cümlede, uzmanların görüş�� doğrudan anlatım yoluyla aktarılmıştır.

Cevap

Uzmanların görüşünün doğrudan anlatım yoluyla aktarıldığını savunan seçenek (üçüncü cümlede aslında dolayl�� anlatım yapılmıştır)
Üçüncü cümlede, uzmanların görüşü kendi ifadeleriyle doğrudan (olduğu gibi) aktarılmamış; 'seçilmesi gerektiğini belirtiyor' veya 'edilebileceğini savunuyor' şeklinde dolaylı yoldan ifade edilmiştir. Dolayısıyla bu cümlede doğrudan anlatım değil, dolaylı anlatım söz konusudur. Bu sebeple seçenekteki ifade yanlıştır ve söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki birinci cümleyi incelemek.
Nörogastronomi kavramının tanımı yapılmıştır ('Nörogastronomi nedir?' sorusunun cevabı verilmiştir).
Birinci cümleyle ilgili seçenekteki tanım iddiasının doğruluğunu belirlemek.
2
Parçadaki ikinci cümleyi incelemek.
Geleceğe yönelik bir tahmin yapılmıştır ('öngörülmektedir' ifadesi tahmini destekler).
İkinci cümleyle ilgili seçenekteki tahmin iddiasının doğruluğunu belirlemek.
3
Parçadaki üçüncü cümleyi incelemek.
Uzmanların görüşünün değiştirilerek (...edilebileceğini savunuyor şeklinde) aktarıldığı, yani dolaylı anlatım yapıldığı görülmüştür.
Üçüncü cümleyle ilgili seçenekteki doğrudan anlatım iddiasının doğruluğunu sorgulamak.
4
Parçadaki dördüncü cümleyi incelemek.
'Düşünelim' sözcüğünden hareketle varsayım anlamının bulunduğu saptanmıştır.
Dördüncü cümleyle ilgili seçenekteki varsayım iddiasının doğruluğunu belirlemek.
5
Parçadaki beşinci cümleyi incelemek.
'Deneyim yaşatabilmek için' ifadesinin bir amaç bildirdiği (amaç-sonuç ilişkisi kurduğu) tespit edilmiştir.
Beşinci cümleyle ilgili seçenekteki amaç iddiasının doğruluğunu belirlemek.

Anahtar Kavram

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık, Doğrudan ve Dolaylı Anlatım, Amaç-Sonuç)
Soru 31Soru

Aşağıda sol sütunda verilen numaralanmış cümleleri, sağ sütunda yer alan kavramsal anlam özellikleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Eko-eleştiri; edebiyat ile fiziksel çevre arasındaki ilişkileri, doğa merkezli bir bakış açısıyla ele alan disiplinler arası bir çalışma alanıdır.
Bir an için, sanayi devrimi sonrasında yazılan tüm romanlarda doğanın yalnızca yıkıma uğrayan, edilgen bir dekor olarak sunulduğunu düşünelim.
Küresel ısınmanın edebiyattaki yansımaları, iklim krizi derinleştikçe distopik kurgularda daha görünür ve kaygı verici bir nitelik kazanıyor.
Bu yeni araştırma serimizde, çevre etiği ile klasik Türk edebiyatı metinlerini karşılaştırmalı bir yöntemle inceleyen makaleleri kitaplaştırmayı planlıyoruz.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eko-eleştiri tanımını yapan birinci cümle 'Tanım', 'bir an için düşünelim' ifadesini içeren ikinci cümle 'Varsayım', 'derinleştikçe görünürlük kazanıyor' ifadesini içeren üçüncü cümle 'Aşamalı Durum' ve 'kitaplaştırmayı planlıyoruz' ifadesini içeren dördüncü cümle 'Tasarı' kavramıyla eşleşmelidir.
Eko-eleştiri tanımının yapıldığı cümle Tanım kavramıyla; henüz gerçekleşmemiş bir durumun geçici olarak gerçekleşmiş sayıldığını belirten cümle Varsayım kavramıyla; zamanla değişen bir durumu belirten cümle Aşamalı Durum kavramıyla; geleceğe yönelik planlanan bir işi belirten cümle ise Tasarı kavramıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki anahtar ifadeleri inceleyerek hangi anlamsal işlevi taşıdıklarını belirleyin.
Birinci cümlede 'eko-eleştiri nedir?' sorusuna yanıt olduğu için 'Tanım'; ikinci cümlede 'bir an için düşünelim' ifadesiyle henüz gerçekleşmemiş bir durumun geçici kabulü olduğu için 'Varsayım'; üçüncü cümlede 'derinleştikçe' ifadesiyle zamana bağlı değişim olduğu için 'Aşamalı Durum'; dördüncü cümlede 'planlıyoruz' ifadesiyle gelecek planı olduğu için 'Tasarı' tespit edilir.
Cümlelerin temel kavramsal anlamlarını saptamak doğru eşleştirme için gereklidir.
2
Belirlenen anlamsal işlevleri kavram isimleriyle eşleştirin.
Birinci cümle 'Tanım' ile, ikinci cümle 'Varsayım' ile, üçüncü cümle 'Aşamalı Durum' ile, dördüncü cümle ise 'Tasarı' ile eşleşir.
Bulunan anlam özelliklerini sağ sütundaki doğru terimlerle eşleştirerek çözüme ulaşılır.

Anahtar Kavram

Cümlelerdeki anlamsal kavramları (Tanım, Varsayım, Aşamalı Durum, Tasarı) ayırt etme.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 32Soru

(I) Paleoklimatoloji; yer kürenin milyonlarca yıllık geçmişinde meydana gelen iklimsel değişimleri, tortul kayaçlar ve buzul karotları gibi doğal arşivleri kullanarak inceleyen disiplinler arası bir bilim dalıdır. (II) Tutalım ki Grönland'daki buzul karotlarından elde edilen oksijen izotopu oranları, beklenen sıcaklık dalgalanmalarıyla uyum göstermedi; bu durumda araştırmacılar atmosferik sirkülasyon modellerini yeniden kurgulamak durumunda kalacaklardır. (III) Tarih öncesi iklim verilerinin çözümlenmesinde, polen analizleri ağaç halkası yöntemine göre geçmişteki bitki örtüsü çeşitlili��ini belirlemede daha geniş bir zaman dilimine ışık tutmaktadır. (IV) Atmosferdeki karbondioksit oranının sanayi devriminden bu yana kontrolsüzce artması, kutup bölgelerindeki erime hızının her geçen y��l biraz daha ivme kazanmasına yol açmaktadır. (V) Derin deniz çökellerinden elde edilen yeni kimyasal veriler eksiksiz analiz edilebilirse önümüzdeki yüzyılda yaşanabilecek olası iklim krizlerinin yapısını anlamamız kolaylaşabilir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V. cümlede, kesinleşmi�� bir durumun bilimsel gerekçesi neden-sonuç ilişkisiyle açıklanmıştır.

Cevap

Beşinci cümlede kesinleşmiş bir durumun bilimsel gerekçesi neden-sonuç ilişkisiyle açıklanmıştır.
Beşinci cümlede kesinleşmiş bir yargı ya da neden-sonuç ilişkisi bulunmamaktadır. Cümledeki '-se/-sa' eki koşul anlamı taşırken, 'kolaylaşabilir' yüklemi de olasılık ve tahmin bildirmektedir. Bu nedenle bu cümleyle ilgili açıklama söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki tüm cümleleri sırasıyla okuyarak içerdikleri anlam özelliklerini (kavramları) belirlemek.
Birinci cümlede tanım, ikinci cümlede varsayım, üçüncü cümlede karşılaştırma, dördüncü cümlede aşamalı durum ve beşinci cümlede koşul ile olasılık anlamlarının bulunduğu tespit edilir.
Seçeneklerdeki iddiaların doğruluğunu test edebilmek için metnin anlam çözümlemesinin yapılması gerekir.
2
Seçenekleri cümle çözümlemeleriyle karşılaştırarak yanlış olan yargıyı bulmak.
Beşinci cümle için seçeneklerde 'kesinleşmiş bir durumun bilimsel gerekçesi neden-sonuç ilişkisiyle açıklanmıştır' ifadesi kullanılırken, cümlenin aslında koşul ve olasılık bildirdiği görülür.
YKS Türkçe sorularında olumsuz soru köklerinde metinle uyuşmayan yanlış seçeneği belirlemek nihai hedeftir.

Anahtar Kavram

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık, Aşamalı Durum)
Soru 33Soru

Aşağıda sol sütunda kentsel ekoloji alanıyla ilgili numaralanmış cümleleri, sağ sütunda verilen anlam özellikleri (kavramlar) ile doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kentsel ekoloji; kentleri sadece taş ve betondan ibaret yapılar olarak değil, insan dışındaki canlı türlerinin de etkileşimde bulunduğu dinamik birer ekosistem olarak ele alan bilim dalıdır.
Kentlerdeki yeşil alanların artırılması amacıyla önümüzdeki beş yıl içinde tüm kamu binalarının çatılarını bitki örtüsüyle kaplamayı planlıyoruz.
Diyelim ki şehirlerdeki betonlaşma oranı bugünkünün iki katına çıktı ve tüm yeşil koridorlar tamamen yok oldu.
Geleneksel ekolojik çalışmalar kır yaşamına odaklanırken kentsel ekoloji, insan müdahalesinin en yoğun olduğu alanlardaki yapay dengeleri incelemesi bakımından diğer çevre disiplinlerinden ayrılır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle 'Tanım', ikinci cümle 'Tasarı', üçüncü cümle 'Varsayım' ve dördüncü cümle 'Karşılaştırma' kavramlarıyla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede kentsel ekolojinin işlevini tanımlayan birinci cümle 'Tanım', geleceğe yönelik plan sunan ikinci cümle 'Tasarı', gerçekleşmemiş bir durumu varsayan üçüncü cümle 'Varsayım' ve iki farklı disiplinin odak noktalarını kıyaslayan dördüncü cümle 'Karşılaştırma' ile eşleşmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki anlam özelliğini belirleme.
Birinci cümlede 'Kentsel ekoloji nedir?' sorusunun cevabı verilmiştir. Bir kavramın ayırt edici özellikleriyle açıklanması tanım cümlesidir.
İlk cümlenin 'Tanım' kavramıyla eşleştiğini doğrulamak için.
2
İkinci cümledeki anlam özelliğini belirleme.
İkinci cümlede gelecekte yapılması düşünülen, tasarlanan bir eylem ('planlıyoruz') dile getirilmiştir. Bu tür cümleler tasarı bildiren cümlelerdir.
İkinci cümlenin 'Tasarı' kavramıyla eşleştiğini doğrulamak için.
3
Üçüncü cümledeki anlam özelliğini belirleme.
Üçüncü cümlede 'diyelim ki' ifadesiyle gerçekleşmemiş bir durum geçici olarak gerçekleşmiş kabul edilmiştir. Bu, varsayım anlamı taşır.
Üçüncü cümlenin 'Varsayım' kavramıyla eşleştiğini doğrulamak için.
4
Dördüncü cümledeki anlam özelliğini belirleme.
Dördüncü cümlede geleneksel ekolojik çalışmalar ile kentsel ekoloji, odaklandıkları alanlar ve çalışma biçimleri bakımından kıyaslanmıştır (karşılaştırılmıştır).
Dördüncü cümlenin 'Karşılaştırma' kavramıyla eşleştiğini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık vb.)
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 2 / 2
Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık vb.) Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Sayfa 2 | Examkin