Examkin

İçerik ve Üslup Cümleleri

11 soru

Tüm türler11Çoktan seçmeli6Eşleştirme5
Soru 1Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen cümleleri, taşıdıkları anlam özelliklerine göre sağ sütundaki uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sanatçı, son öykü kitabında büyük kentin gölgesinde unutulmuş insanların günlük yaşam mücadelelerini ve ayakta kalma çabalarını konu edinmiştir.
Yapıtta, sözcüklerin alışılmış anlam sınırlarının dışına çıkılarak çağrışım gücü yüksek, imgeli ve oldukça yoğun bir anlatım tercih edilmiştir.
Yazar, Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu halkının gösterdiği fedakarlıkları, kahramanların yöresel ağız özelliklerini taşıyan canlı ve kıvrak bir dille aktarmaktadır.
Okuyucuyu derinden etkileyen bu sürükleyici eserin, edebiyat dünyasında uzun yıllar adından söz ettirecek nitelikte bir şaheser olduğunu düşünüyorum.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk cümle içerik cümlesiyle, ikinci cümle üslup cümlesiyle, üçüncü cümle hem içerik hem üslup cümlesiyle, dördüncü cümle ise öznel değerlendirme cümlesiyle eşleşmektedir.
Cümlelerin doğru eşleştirmesi, her cümlenin taşıdığı anlam özelliğine göre yapılmıştır. İlk cümle eserin konusunu (büyük kentteki insanların günlük yaşam mücadelelerini) verdiğinden sadece içerik cümlesidir. İkinci cümle eserin dil ve anlatım özelliklerini (çağrışım gücü yüksek, imgeli anlatım) belirttiğinden sadece üslup cümlesidir. Üçüncü cümle eserin konusunu (Kurtuluş Savaşı yıllarındaki fedakarlıklar) ve bu konunun aktarılış tarzını (yöresel ağız özellikleri, canlı ve kıvrak dil) birlikte verdiğinden hem içerik hem üslup cümlesidir. Dördüncü cümle ise eserin niteliğine dair kişisel, öznel bir beğeni içerdiğinden nesnel bir içerik veya üslup bilgisi taşımayan öznel değerlendirme cümlesidir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümledeki 'unutulmuş insanların günlük yaşam mücadelelerini ve ayakta kalma çabalarını konu edinmiştir' ifadesi incelenir.
Bu ifadenin eserin konusuna (içeriğine) yönelik olduğu tespit edilir ve içerik cümlesiyle eşleştirilir.
Yazarın neyi anlattığı sorusunun cevabı içerik cümlesini verir.
2
İkinci cümledeki 'sözcüklerin alışılmış anlam sınırlarının dışına çıkılarak çağrışım gücü yüksek, imgeli ve oldukça yoğun bir anlatım tercih edilmiştir' ifadesi incelenir.
Bu ifadenin eserin dil ve anlatım özelliklerine (üslubuna) yönelik olduğu tespit edilir ve üslup cümlesiyle eşleştirilir.
Yazarın eseri nasıl anlattığı, dili nasıl kullandığı sorusunun cevabı üslup cümlesini verir.
3
Üçüncü cümledeki 'Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu halkının gösterdiği fedakarlıkları' ve 'kahramanların yöresel ağız özelliklerini taşıyan canlı ve kıvrak bir dille aktarmaktadır' ifadeleri incelenir.
Cümlede hem konunun (neyin anlatıldığının) hem de anlatım tarzının (nasıl anlatıldığının) bir arada verildiği tespit edilir ve hem içerik hem üslup seçeneğiyle eşleştirilir.
Eserde ele alınan tema ile dil özelliklerinin aynı cümlede bulunması durumunda hem içerik hem üslup özelliği taşınır.
4
Dördüncü cümledeki 'sürükleyici eserin... adından söz ettirecek nitelikte bir şaheser olduğunu düşünüyorum' ifadesi incelenir.
Bu ifadenin nesnel bir içerik veya üslup unsuru barındırmadığı, tamamen öznel bir değerlendirme olduğu saptanarak öznel değerlendirme cümlesiyle eşleştirilir.
Kişisel beğeniler ve yorumlar nesnel içerik veya üslup cümleleri kapsamında değerlendirilmez.

Anahtar Kavram

İçerik ve Üslup Cümleleri
Soru 2Soru →

(I) Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının önemli isimlerinden olan yazar, bu yapıtında büyük kentin gürültüsünden kaçarak Ege kıyılarında huzuru arayan yalnız bir aydının varoluşsal sancılarını işlemektedir. (II) Sanatçı, karakterlerinin psikolojik derinliklerini yansıtırken iç konuşma ve bilinç akışı gibi tekniklerden yararlanarak anlatımına dinamik bir tempo kazandırmıştır. (III) Eser boyunca betimlenen tabiat tasvirlerinde yerel söyleyişlerin ve halk dilinin kıvrak deyişlerinin tercih edilmesi, anlatıcının samimi ve yapaylıktan uzak tavrını pekiştirmiştir. (IV) Yazarın, kuşaklar arası çatışmayı ve değişen değer yargılarını tarihsel bir zemin üzerinde sorguladığı bu romanda, kısa ve kesik cümlelerin yarattığı imgesel anlatım hemen göze çarpar. (V) Edebiyat eleştirmenleri, eserin geniş kitleler tarafından beğenilmesinin arkasında yazarın toplumsal gerçekleri tüm çıplaklığıyla gözler önüne sermesinin yattığını belirtmektedirler.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde hem içerik (konu) hem de üslup (biçem) özelliklerine birlikte yer verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV. cümlede

Cevap

Dördüncü cümlede hem içerik (kuşaklar arası çatışma ve değişen değer yargılarının sorgulanması) hem de üslup (kısa ve kesik cümlelerin yarattığı imgesel anlatım) özellikleri bir arada verilmiştir.
Dördüncü cümlede, yazarın kuşaklar arası çatışmayı ve değişen değer yargılarını sorgulaması eserin konusunu (içeriğini); kısa ve kesik cümleler ile imgesel bir tarz kullanması ise eserin biçemini (üslubunu) temsil eder. İki öge de aynı cümlede açıkça ifade edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin hangilerinde eserde neyin anlatıldığına dair bilgi (içerik/konu) olduğunu belirleme
Birinci cümlede 'yalnız bir aydının varoluşsal sancıları' ve dördüncü cümlede 'kuşaklar arası çatışmayı ve değişen değer yargılarını tarihsel bir zemin üzerinde sorgulaması' ifadeleri içerik bildirmektedir.
İçerik cümleleri, eserin konusunu ve neyi işlediğini açıklar.
2
Cümlelerin hangilerinde yazarın dili ve anlatım tarzına dair bilgi (üslup/biçem) olduğunu belirleme
İkinci cümlede 'iç konuşma ve bilinç akışı gibi teknikler, dinamik tempo', üçüncü cümlede 'yerel söyleyişler, halk dilinin deyişleri, samimi anlatım' ve dördüncü cümlede 'kısa ve kesik cümleler, imgesel anlatım' ifadeleri üslup bildirmektedir.
Üslup cümleleri, eserin nasıl yazıldığını, dil ve anlatım özelliklerini açıklar.
3
İki özelliğin de (içerik ve üslup) aynı cümlede bulunup bulunmadığını kontrol etme
Dördüncü cümlede hem konu ('kuşaklar arası çatışmayı ve değişen değer yargılarını sorguladığı') hem de üslup ('kısa ve kesik cümlelerin yarattığı imgesel anlatım') bir arada kullanılmıştır.
Soru kökünde her iki özelliğin de birlikte yer aldığı cümlenin bulunması istenmektedir.

Anahtar Kavram

İçerik (konu) cümleleri eserin neyi anlattığını, üslup (biçem) cümleleri ise eserin nasıl anlatıldığını (dil, teknik, üslup özellikleri) belirtir. Hem içerik hem üslup bildiren cümlelerde bu iki öge bir arada bulunur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

Edebî eserlerin değerlendirildiği cümlelerde; eserde neyin anlatıldığına değiniliyorsa "içerik (konu)", eserin nasıl anlatıldığına yani yazarın dil ve anlatım tercihlerine odaklanılıyorsa "üslup (biçem)" özelliğine yer verilmiş olur.

(I) Yazar, son romanında büyük şehirlerin gürültüsünden kaçarak Ege'nin küçük bir kasabasına yerleşen bir ailenin yaşama tutunma çabasını ele alıyor. (II) Bu insanların karşılaştıkları zorlukları anlatırken süslü, sanatlı kelimelerden ve yapay söyleyişlerden titizlikle uzak duruyor. (III) Eserdeki betimlemelerin nesnelliği, okura olayların geçtiği coğrafyayı adeta bir belgesel gibi izleme olanağı tanıyor. (IV) Kahramanların kendi aralarındaki çatışmaları ve içsel sorgulamalarını, yöresel ağız özelliklerini yansıtan samimi bir dille aktarıyor. (V) Kitap, Türk edebiyatında köyden kente göç olgusunu farklı bir bakış açısıyla işleyen en özgün eserlerden biri olarak dikkat çekiyor.

Buna göre, parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde hem eserin içeriğine (konusuna) hem de üslubuna (biçemine) yer verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV. cümle

Cevap

Dördüncü cümle
Dördüncü cümlede, kahramanların çatışmaları ve içsel sorgulamaları ifade edilerek eserin konusuna (içeriğine) değinilmiş; aynı zamanda bu konunun yöresel ağız özellikleri ve samimi bir dille aktarıldığı belirtilerek üslubuna (biçemine) yer verilmiştir. Bu nedenle hem içerik hem de üslup özelliklerini bir arada barındırmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümleleri tek tek inceleyerek eserin konusunu (neyin anlatıldığını) belirten ifadeleri aramak.
Birinci cümlede 'ailenin yaşama tutunma çabası', dördüncü cümlede 'kahramanların çatışmaları ve içsel sorgulamaları' ve beşinci cümlede 'köyden kente göç olgusu' ifadelerinin eserin içeriğiyle ilgili olduğu tespit edilir.
İçerik cümlelerini üslup cümlelerinden ayırt etmek için öncelikle eserde ele alınan konuyu belirlemek gerekir.
2
Cümlelerde yazarın dil, üslup ve anlatım biçimini (nasıl anlatıldığını) gösteren ifadeleri belirlemek.
İkinci cümlede 'süslü, sanatlı kelimelerden ve yapay söyleyişlerden uzak durması', üçüncü cümlede 'betimlemelerin nesnelliği ve belgesel gibi izleme olanağı sunması' ve dördüncü cümlede 'yöresel ağız özelliklerini yansıtan samimi bir dil kullanılması' ifadelerinin üslup (biçem) özelliklerini yansıttığı belirlenir.
Yazarın söyleyiş tarzını, sözcük tercihlerini ve anlatım dilini belirten unsurları saptamak üslup tespiti için gereklidir.
3
Hem içerik (konu) hem de üslup (biçem) unsurlarının aynı cümlede bir arada bulunup bulunmadığını kontrol etmek.
Dördüncü cümlede hem konu ('kahramanların çatışmaları ve içsel sorgulamaları') hem de bu konunun aktarılış tarzı ('yöresel ağız özelliklerini yansıtan samimi bir dille') bir arada verilmiştir. Bu nedenle doğru cevap dördüncü cümledir.
Sorunun kökünde bizden her iki özelliğin birden tek bir cümlede bulunması istendiği için ortak kesişim kümesini bulmak gerekir.

Anahtar Kavram

İçerik ve Üslup Cümleleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen cümleleri, taşıdıkları anlam özelliklerine göre sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Romanda, Anadolu'nun ücra bir köyünde öğretmenlik yapan genç bir kadının karşılaştığı zorluklar ve yöre halkıyla kurduğu sıcak ilişkiler ele alınmaktadır.
Yazar, kahramanlarının iç dünyalarını aktarırken devrik cümlelerden ve yerel söyleyişlerden yararlanarak anlatıma doğallık kazandırmıştır.
Eserde, I. Dünya Savaşı yıllarında cephe gerisinde yaşanan toplumsal dram, imgelerle örülü ve oldukça şiirsel bir dille gözler önüne seriliyor.
Söz konusu roman, yazarın yirmi yıllık bir aradan sonra yayımladığı ve toplamda dört yüz sayfadan oluşan son çalışmasıdır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle içerik açıklamasıyla, ikinci cümle üslup açıklamasıyla, üçüncü cümle hem içerik hem üslup açıklamasıyla, dördüncü cümle ise değerlendirme barındırmayan nesnel açıklamayla eşleşir.
Verilen cümlelerden birincisi sadece konuya odaklandığı için içerik açıklamasıyla; ikincisi yazarın dil ve anlatım tercihlerini yansıttığı için üslup açıklamasıyla; üçüncüsü hem konuyu hem de dilin şiirselliğini yansıttığı için hem içerik hem üslup açıklamasıyla; dördüncüsü ise esere yönelik hiçbir edebi değerlendirme yapmayıp sadece sayfa sayısı gibi nesnel veriler sunduğu için edebi değerlendirme taşımayan nesnel açıklamayla eşleşmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Eşleştirme yapılacak cümlelerin yüklemlerine ve anahtar sözcüklerine bakılarak hangisinin konudan, hangisinin anlatış biçiminden bahsettiği belirlenir.
Birinci cümlede 'öğretmen kadının karşılaştığı zorluklar ele alınmaktadır' denilerek doğrudan konu (içerik) verilmiştir. İkinci cümlede 'devrik cümleler, yerel söyleyişler, doğallık' ifadeleriyle dil ve anlatım (üslup) öne çıkmıştır.
İçerik cümlesi 'ne anlatılıyor?', üslup cümlesi ise 'nasıl anlatılıyor?' sorusuna yanıt verir.
2
Hem içerik hem üslup barındıran veya edebi değerlendirme taşımayan cümleler tespit edilir.
Üçüncü cümlede 'yaşanan toplumsal dram' (içerik) ile 'imgelerle örülü şiirsel dil' (üslup) bir aradadır. Dördüncü cümlede ise sayfa sayısı gibi nesnel bilgi verilmiş, sanatsal bir değerlendirme yapılmamıştır.
Bazı cümleler hem konuya hem biçeme değinirken, bazı cümleler sadece esere dair dışsal, teknik bilgiler içerir ve edebi bir değerlendirme barındırmaz.
3
Tüm cümleler ilgili tanımlarıyla eşleştirilir.
Birinci cümle içerik açıklamasıyla, ikinci cümle üslup açıklamasıyla, üçüncü cümle hem içerik hem üslup açıklamasıyla, dördüncü cümle ise değerlendirme barındırmayan açıklamayla eşleşir.
Her cümlenin anlam özelliği ile sağ sütundaki tanım birebir örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Edebi eserlerin değerlendirilmesinde içerik (konu) ve üslup (biçem) cümlelerinin ayırt edilmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

Aşağıdaki cümleleri, taşıdıkları anlam özelliklerine (içerik, üslup veya hem içerik hem üslup) göre uygun kavramlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Romanında, yoksul bir kasabada hayata tutunmaya çalışan yetim bir çocuğun dramını gözler önüne seriyor.
Duru, süssüz ve kısa cümlelerle örülmüş dili sayesinde okuru hiç yormayan bir anlatım yakalamış.
Eski İstanbul yaşamını konu edinen bu yapıtında, kahramanların yöresel ağız özelliklerini yansıtan samimi bir söyleyiş kullanmış.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle İçerik (Konu) Cümlesi ile, ikinci cümle Üslup (Biçem) Cümlesi ile, üçüncü cümle ise Hem İçerik Hem Üslup Cümlesi ile eşleşir.
Cümlelerin her biri incelendiğinde; birinci cümlenin eserin konusunu (yoksul bir kasabadaki çocuğun dramı) belirterek içeriğe, ikinci cümlenin eserin anlatım dilini (duru, süssüz ve kısa cümleler) belirterek üsluba, üçüncü cümlenin ise hem konuyu (Eski İstanbul yaşamı) hem de anlatım dilini (yöresel ağız, samimi söyleyiş) vererek hem içerik hem üsluba karşılık geldiği görülmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümleyi 'Eser neyi anlatıyor?' sorusu açısından incelemek.
Cümlede eserin 'yoksul bir kasabada hayata tutunmaya çalışan yetim bir çocuğun dramını' anlattığı belirtilmektedir. Bu durum eserin konusu yani içeriğidir.
Bir eserin konusunu, temasını belirten cümleler içerik cümlesidir.
2
İkinci cümleyi 'Eser nasıl anlatılıyor?' sorusu açısından incelemek.
Cümlede eserin 'duru, süssüz ve kısa cümlelerle örülmüş dili' ve 'okuru yormayan anlatımı' belirtilmektedir. Bu durum eserin dil ve anlatım biçimi yani üslubudur.
Bir eserin dilini, anlatım biçimini, sözcük tercihlerini ifade eden cümleler üslup cümlesidir.
3
Üçüncü cümleyi hem ne anlatıldığı hem de nasıl anlatıldığı soruları açısından incelemek.
Cümlede hem eserin konusu ('Eski İstanbul yaşamı') hem de anlatım özellikleri ('yöresel ağız özellikleri', 'samimi bir söyleyiş') bir arada sunulmuştur.
Hem neyin anlatıldığını hem de nasıl anlatıldığını aynı anda içeren cümleler hem içerik hem de üslup özelliklerini barındırır.

Anahtar Kavram

İçerik (konunun ne olduğu) ve Üslup (anlatımın nasıl yapıldığı) cümlelerinin ayırt edilmesi
Soru 6Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazarın hem eserinde neyi anlattığına (içerik) hem de nasıl anlattığına (üslup) yer verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yazar son romanında, çocukluğunu köyde geçirmiş bir gencin kent hayatına uyum sağlama sürecini, kısa cümlelerden oluşan duru bir anlatımla gözler önüne seriyor.

Cevap

Yazarın son romanında bir gencin kent hayatına uyum sağlama sürecini duru bir anlatımla ele aldığını belirten cümle hem içerik hem de üslup özelliği taşımaktadır.
Çocukluğunu köyde geçirmiş bir gencin kent hayatına uyum sağlama sürecinin anlatılması eserin konusunu (içeriğini); kısa cümlelerden oluşan duru bir anlatımın tercih edilmesi ise yazarın dil ve anlatım biçimini (üslubunu) gösterir. Bu iki unsur bir arada verildiği için bu cümle doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki içerik (konu) unsurunu belirlemek.
Gencin kent hayatına uyum sağlama sürecinin ele alınması, eserin konusunu (neyi anlattığını) gösterir.
İçerik, yazarın eserinde ele aldığı konuyu ifade eder.
2
Cümledeki üslup (anlatım tarzı) unsurunu belirlemek.
Kısa cümlelerden oluşan duru bir anlatımın kullanılması, eserin üslubunu (nasıl anlattığını) gösterir.
Üslup, yazarın dili kullanma biçimini ve kelime seçimini ifade eder.
3
İçerik ve üslup unsurlarının aynı cümlede bulunup bulunmadığını kontrol etmek.
Seçilen cümle hem 'ne anlatılıyor' hem de 'nasıl anlatılıyor' sorularına cevap vermektedir.
Soruda her iki özelliğin de bir arada bulunduğu cümlenin tespit edilmesi istenmiştir.

Anahtar Kavram

İçerik ve Üslup Cümleleri Ayrımı
Soru 7Soru →

Bir sanatçının veya eserin değerlendirildiği aşağıdaki cümlelerin hangisinde, söz konusu yapıtın hem 'neye' odaklandığına hem de bu odağı 'nasıl' görünür kıldığına değinilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yazar, büyük kentin karmaşasında kimli��ini yitiren modern bireyin dramını, zihinsel sıçramaları ve iç konuşma tekniklerini kullanarak kesintili bir anlatımla aktarıyor.

Cevap

Yazarın büyük kentin karmaşasında kimliğini yitiren modern bireyin dramını anlattığını belirterek eserin konusuna (içeriğine); zihinsel sıçramaları ve iç konuşma tekniklerini kullanarak kesintili bir anlatımla aktardığını belirterek de eserin dil ve anlatım özelliklerine (üslubuna) yer veren cümle doğru cevaptır.
Doğru cevap olan cümlede yazarın 'büyük kentin karmaşasında kimliğini yitiren modern bireyin dramı' konusunu (içerik) ele aldığı belirtilirken, bu konuyu 'zihinsel sıçramaları ve iç konuşma tekniklerini kullanarak kesintili bir anlatımla' aktardığı (üslup) ifade edilmiştir. Böylece hem içerik hem de üslup özelliklerine aynı cümlede yer verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki cümleler tek tek incelenerek eserin konusu (ne anlatıldığı) ve dil/anlatım özellikleri (nasıl anlatıldığı) yönünden çözümlenir.
Cümlelerin hangi anlam özelliklerini taşıdığı belirlenir.
İçerik ve üslup belirlemelerini birbirinden ayırt edebilmek için.
2
Hem konu (içerik) hem de biçem (üslup) bilgisini aynı anda barındıran cümle tespit edilir.
Hem 'bireyin dramı' (içerik) hem de 'iç konuşma teknikleriyle kesintili anlatım' (üslup) içeren ifadenin doğru seçenek olduğu görülür.
Sorunun bizden istediği iki yönlü saptamayı doğrulamak için.
3
Diğer seçeneklerin neden doğru olamayacağı kontrol edilir; dolaylı anlatım ve öznel okur yorumu içeren seçenekler elenir.
Çeldiricilerin içerik-üslup dengesini kuramadığı veya aktarım cümlesi olduğu kesinleştirilir.
Hatalı bir işaretleme yapmamak ve cevabın doğruluğundan emin olmak için.

Anahtar Kavram

İçerik ve Üslup Cümleleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru →

(I) Eserde, büyük şehirden küçük bir kasabaya yerleşen bir ailenin uyum çabaları dile getirilmiş.
(II) Kitaptaki kahramanlardan biri, kasabanın insanı dönüştüren sakin bir havası olduğunu belirtiyor.
(III) Yazar, bu romanda kısa ve devrik cümleler kullanarak anlatıma akıcılık kazandırmış.
(IV) Kitab��n, derin felsefi çözümlemeleriyle okurun dünyasını zenginleştiren başarılı bir yapısı var.
(V) Romandaki olayların gerçek hayattan birebir alındığını söylemek mümkündür.

Buna göre, numaralanmış cümlelerin hangisinde eserin üslup (biçem) özelliğine yer verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Üçüncü cümle
Üçüncü cümlede yer alan 'kısa ve devrik cümleler' ve 'anlatıma akıcılık kazandırmış' ifadeleri, yazarın dili kullanma tarzına (üslubuna) yöneliktir. Dolayısıyla bu cümle net bir üslup (biçem) cümlesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin ne hakkında (içerik) ve nasıl (üslup) yazıldığını analiz etmek.
Cümlelerin hangisinin yazarın dil ve anlatım özelliklerini (üslubunu) ele aldığını belirlemek.
Sorunun bizden üslup (biçem) cümlesini bulmamızı istemesi.
2
Üçüncü cümleyi incelemek: 'Yazar, bu romanda kısa ve devrik cümleler kullanarak anlatıma akıcılık kazandırmış.'
Bu cümlede kullanılan 'kısa ve devrik cümleler' ile 'anlatıma akıcılık kazandırmak' ifadelerinin yazarın dili kullanma biçimini (üslubunu) gösterdiğini saptamak.
Yazarın söyleyiş tarzı, kelime seçimi ve cümle yapısı üslup özelliklerini oluşturur.
3
Diğer cümlelerin neden elendiğini açıklamak: Birinci cümle içerik (konu) bildirir; ikinci cümle dolaylı aktarımdır; dördüncü ve beşinci cümleler ise öznel yorum ve kişisel değerlendirmeler içerir.
Üçüncü cümlenin kesin olarak doğru cevap olduğunu onaylamak.
Diğer cümlelerin üslup tanımına uymaması.

Anahtar Kavram

İçerik ve üslup cümlelerinin ayırt edilmesi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 9Soru →

Edebî yapıtların değerlendirildiği cümleler; ele alınan konuyu belirten 'içerik (konu)' cümleleri ve bu konunun işleniş yolunu, dil ve anlatım özelliklerini gösteren 'üslup (biçem)' cümleleri olarak iki grupta incelenebilir.

Buna göre, sol sütunda verilen numaralanmış cümleleri, taşıdıkları anlam özelliklerine göre sağ sütundaki tanımlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Romanın başkarakteri olan yaşlı balıkçının fırtınalı bir gecede denizde kaybolan teknesini ararken yaşadı��ı içsel hesaplaşmalar eserin ana eksenini oluşturuyor.
Yazar; imgelerin gücünden yararlanarak oluşturduğu kapalı anlatım tarzıyla okuru sürekli bir anlam arayışına sürüklüyor.
Şair; doğup büyüdüğü Anadolu coğrafyasının bozkır manzaralarını, kelimelerin ses uyumundan ve halk deyişlerinden yararlanan lirik bir üslupla dile getirmiş.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle 'Yalnızca eserde neyin anlatıldığına (konuya) odaklanan cümle' tanımıyla, ikinci cümle 'Yalnızca eserin dil, anlatım ve söyleyiş özelliklerine odaklanan cümle' tanımıyla, üçüncü cümle ise 'Eserin hem konusuna hem de dil ve anlatım özelliklerine birlikte yer veren cümle' tanımıyla eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; birinci cümle yalnızca eserin konusunu (balıkçının teknesini araması) içerdiği için içerik tanımıyla; ikinci cümle yalnızca dil ve anlatım özelliklerini (imgesel ve kapalı anlatım) ele aldığı için üslup tanımıyla; üçüncü cümle ise hem konuyu (bozkır manzaraları) hem de üslubu (lirik üslup ve halk deyişleri) barındırdığı için ortak tanımla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümlenin anlam özelliklerini çözümlemek.
Cümlede yaşlı balıkçının yaşadığı içsel hesaplaşmaların romanın ana eksenini oluşturduğu söylenerek eserin konusu belirtilmiştir, dil özelliklerine yer verilmemiştir. Dolayısıyla bu cümle içerik tanımıyla eşleşir.
Eserde işlenen konuyu, temayı bildiren yargılar içerik cümleleridir.
2
İkinci cümlenin anlam özelliklerini çözümlemek.
Cümlede 'imgelerin gücü' ve 'kapalı anlatım tarzı' ifadeleriyle yazarın dili nasıl kullandığı, yani biçemi belirtilmiş; konuya değinilmemiştir. Dolayısıyla bu cümle üslup tanımıyla eşleşir.
Sanatçının eserini nasıl yazdığını, dili nasıl kullandığını belirten yargılar üslup cümleleridir.
3
Üçüncü cümlenin anlam özelliklerini çözümlemek.
Cümlede 'Anadolu coğrafyasının bozkır manzaraları' ifadesi konuyu (içeriği); 'kelimelerin ses uyumu, halk deyişleri ve lirik üslup' ifadeleri ise dil ve anlatımı (üslubu) bildirmektedir. Dolayısıyla bu cümle hem içerik hem üslup tanımıyla eşleşir.
Eserin hem neyi anlattığını hem de nasıl anlattığını bir arada içeren yargılar hem içerik hem üslup özelliğine sahiptir.

Anahtar Kavram

İçerik ve Üslup Cümleleri Ayrımı
Soru 10Soru →

Edebî eserlerin değerlendirildiği cümlelerde yazarın neyi anlattığı 'içerik (konu)', bu konuyu nasıl anlattığı ise 'üslup (biçem)' ile ilgilidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ele alınan eserin hem içeriğine hem de üslup özelliklerine yer verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yazar, son romanında büyükşehir hayatının yalnızlaştırdığı bireyin iç dünyasını, devrik cümlelerin ve eksiltili anlatımların ağırlıkta olduğu şiirsel bir dille aktarıyor.

Cevap

Büyükşehir hayatının yalnızlaştırdığı bireyin iç dünyasını konu edinen ve bunu devrik ile eksiltili cümlelerin ağırlıkta olduğu şiirsel bir dille aktaran cümle hem içerik hem de üslup özelliklerini bir arada barındırmaktadır.
Doğru seçenekte, eserin konusu olan 'büyükşehir hayatının yalnızlaştırdığı bireyin iç dünyası' (içerik) ile bu konunun işleniş biçimi olan 'devrik cümlelerin ve eksiltili anlatımların ağırlıkta olduğu şiirsel bir dil' (üslup) özellikleri bir arada verilmiştir. Bu sayede cümle, tanımda belirtilen iki yönü de eksiksiz karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki içerik (konu) ögelerini belirlemek.
Yazarın neyi anlattığı tespit edilir: 'büyükşehir hayatının yalnızlaştırdığı bireyin iç dünyası'.
İçerik, yapıtta ele alınan konuyu, temayı ve olay örgüsünü ifade eder.
2
Cümledeki üslup (biçem) ögelerini belirlemek.
Yazarın konuyu nasıl anlattığı tespit edilir: 'devrik cümlelerin ve eksiltili anlatımların ağırlıkta olduğu şiirsel bir dille'.
Üslup, yazarın dil kullanımını, kelime seçimini, cümle yapısını ve anlatım tarzını gösterir.
3
İki unsurun da aynı cümlede yer alıp almadığını kontrol ederek sonuca ulaşmak.
Hem içerik hem de üslup belirteçlerinin tek bir cümlede birleştirildiği seçenek doğru yanıt olarak belirlenir.
Soru kökü, iki özelliğin de aynı yargı içinde bulunmasını zorunlu kılmaktadır.

Anahtar Kavram

Edebî eserlerde içerik (konu) ve üslup (biçem) özelliklerinin belirlenmesi.
Soru 11Soru →

Aşağıda verilen cümleleri, edebî eserlerin değerlendirilmesinde taşıdıkları anlam özelliklerine göre sağ sütundaki kavramlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sanatçı bu eserinde, I. Dünya Savaşı yıllarında Doğu Cephesi'nde yaşanan siper savaşlarını ve askerlerin psikolojik mücadelelerini gözler önüne seriyor.
Yazar, kahramanlarının ruh tahlillerini yaparken kısa, eksiltili cümleler kullanmayı tercih etmiş ve süssüz, oldukça yalın bir anlatım sergilemiştir.
Eserinde modern insanın yalnızlık ve yabancılaşma sorunlarını işleyen romancı, bu temayı betimlemelerin yoğun olduğu, bol çağrışımlı ve kapalı bir dille sunmaktadır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümlenin İçerik Cümlesi, ikinci cümlenin Üslup Cümlesi ve üçünc�� cümlenin Hem İçerik Hem Üslup Cümlesi ile eşleşmesi gerekir.
Birinci cümlenin eserin konusunu ele aldığı için İçerik Cümlesi ile; ikinci cümlenin dil ve anlatım özelliklerini belirttiği için Üslup Cümlesi ile; üçüncü cümlenin ise hem konuyu hem de anlatım tarzını barındırdığı için Hem İçerik Hem Üslup Cümlesi ile eşleşmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi ögeleri ve anlamı yönüyle incelemek.
Cümledeki 'Doğu Cephesi'nde yaşanan siper savaşları ve askerlerin psikolojik mücadeleleri' ifadesinin eserin konusunu (ne anlatıldığını) ortaya koyduğunu belirlemek.
Eserde ele alınan temanın veya konunun tespiti, o cümlenin içerik cümlesi olduğunu gösterir.
2
İkinci cümleyi dil ve anlatım özellikleri yönüyle incelemek.
Cümledeki 'kısa, eksiltili cümleler' ve 'süssüz, oldukça yalın bir anlatım' ifadelerinin yazarın dili kullanma biçimini (nasıl anlattığını) yansıttığını saptamak.
Yazarın dil ve anlatım tarzına, sözcük tercihlerine ve cümle yapılarına dair belirlemeler üslup cümlelerinin temel özelliğidir.
3
Üçüncü cümleyi hem konu hem de dil-anlatım yönüyle değerlendirmek.
Cümledeki 'modern insanın yalnızlık ve yabancılaşma sorunları' ifadesinin eserin konusunu (içeriğini), 'betimlemelerin yoğun olduğu, bol çağrışımlı ve kapalı bir dil' ifadesinin ise eserin üslubunu yansıttığını belirlemek.
Aynı cümlede hem 'ne anlatılıyor' (içerik) hem de 'nasıl anlatılıyor' (üslup) sorularının cevabı bulunduğu için bu cümle her iki özelliği de taşır.

Anahtar Kavram

İçerik ve Üslup Cümleleri