Examkin

Terim Anlam

10 soru

Tüm türler10Çoktan seçmeli5Eşleştirme5
Soru 1Soru →

Bir sözcüğün terim anlamlı kabul edilebilmesi için o sözcüğün genel dilin ortak söz varlığından sıyrılarak belirli bir uzmanlık alanı, kuramsal disiplin ya da sanatsal faaliyetle sınırlı özel bir kavramı doğrudan ve tek anlamlı olarak karşılaması gerekir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkçede bazı yapım ekleri kelimelere yeni bir anlam kazandırırken aynı zamanda kelimenin kökünün türünü de değiştirebilir.

Cevap

Türkçede bazı yapım ekleri kelimelere yeni bir anlam kazandırırken aynı zamanda kelimenin kökünün türünü de değiştirebilir.
Doğru yanıt, dil bilgisi terimleri olan 'kök' ve 'yapım eki' sözcüklerini içeren cümledir. Bu cümlede geçen 'kök' sözcüğü, dil bilgisinde kelimenin anlamlı en küçük parçasını karşılayacak şekilde tamamen bilimsel/kuramsal bir terim olarak kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen ve terim olma potansiyeli taşıyan sözcükleri (açı, nota, kök, ağız, perde) belirleyin.
Belirlenen sözcükler: 'aç��', 'nota', 'kök', 'ağız', 'perde'.
Bu sözcükler hem günlük dilde hem de farklı bilim veya sanat dallarında terim olarak kullanılabilen çok anlamlı sözcüklerdir.
2
Her bir sözcüğün cümle içindeki bağlamını ve kazandığı anlamı inceleyin.
'Farklı açılar' ifadesinde 'açı' bakış açısı (mecaz); 'neşeli nota' ifadesinde 'nota' duygu/ton (mecaz); 'şişenin ağzı' ifadesinde 'ağız' benzerlik yoluyla yakıştırma (yan anlam); 'tarihin perdeleri' ifadesinde 'perde' gizlilik (mecaz) anlamındadır. Ancak 'kelimenin kökü' ifadesindeki 'kök', dil bilgisinde sözcüğün parçalanamayan en küçük anlamlı bölümünü ifade eden kesin bir terimdir.
Bir sözcüğün terim olup olmadığı sadece kelimeye bakılarak değil, kullanıldığı cümlenin bağlamı incelenerek anlaşılabilir.
3
Dil bilgisi alanına özgü terimleri içeren doğru seçeneği belirleyin.
Dil bilgisi terimi olan 'kök' ve 'yapım eki' sözcüklerini barındıran cümle doğru cevaptır.
Bu sözcükler Türkçe dil bilgisi disiplini sınırları içinde tanımlanmış özel kavramlardır.

Anahtar Kavram

Terim Anlam
Soru 2Soru →

Aşağıdaki cümlelerde geçen terim anlamlı sözcüklerin ait olduğu alanlar karışık olarak verilmiştir. Cümleleri ilgili oldukları bilim dallarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sözcüğün anlamlı en küçük ve daha küçük parçalara bölünemeyen ortak yapı birimi, dil biliminde kök olarak tanımlanır.
Bir denklemi sağlayan ve matematiksel eşitliği doğru kılan bilinmeyen değerlerin her biri, cebirde o denklemin kökü şeklinde ifade edilir.
Bitkinin toprak altında kalan, besin maddelerini depolayan ve toprağa tutunmasını sağlayan organına botanikte kök adı verilir.
Dünya'nın merkezinde bulunan, yüksek basınç ve sıcaklık altındaki en iç katman yer biliminde çekirdek olarak adlandırılır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sözcük yapısını açıklayan birinci cümle Dil Bilgisi ile, denklem çözümünü belirten ikinci cümle Matematik ile, bitki organından bahseden üçüncü cümle Biyoloji ile ve yer kürenin merkez katmanını açıklayan dördüncü cümle Coğrafya ile eşleşmelidir.
Sözcüklerin kullanıldıkları cümlelerin bağlamı incelendiğinde; dil bilgisel yapıdan bahseden cümle Dil Bilgisi ile, matematiksel eşitliği doğrulayan değerlerden bahseden cümle Matematik ile, bitki yapısını anlatan cümle Biyoloji ile ve Dünya'nın merkez katmanını belirten cümle Coğrafya ile doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen anahtar sözcüklerin bilim dallarındaki özel karşılıklarını belirlemek.
İlk üç cümlede geçen 'kök' sözcüğü sırasıyla dil bilgisi, matematik ve biyoloji alanlarında birer terimdir. Dördüncü cümledeki 'çekirdek' ise yer kürenin merkezini belirttiği için coğrafya terimidir.
Sözcüklerin terim anlam kazanabilmesi için genel dilin dışındaki özel bir uzmanlık veya bilim dalına ait bir kavramı karşılaması gerekir.
2
Belirlenen terimlerin ait oldukları doğru alanlarla eşleştirmesini yapmak.
Birinci cümle Dil Bilgisi, ikinci cümle Matematik, üçüncü cümle Biyoloji ve dördüncü cümle Coğrafya alanıyla eşleşir.
Kelimelerin cümledeki kullanım bağlamları, onların hangi bilim dalının terimi olduğunu belirler.

Anahtar Kavram

Terim anlamlı sözcükler; bilim, sanat ya da meslek alanlarında özel bir kavramı karşılayan sözcüklerdir. 'Kök' ve 'çekirdek' gibi ortak dilde yer alan sözcükler, kullanıldıkları bilimsel bağlama göre farklı disiplinlerin terimleri haline gelebilirler.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

Bir bilim, sanat, spor ya da meslek dalıyla ilgili özel ve belirli bir kavramı karşılayan sözcüklere terim anlamlı sözcükler denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oyunun ikinci perdesi başlamadan önce salondaki tüm ışıklar söndürüldü.

Cevap

Oyunun ikinci perdesi başlamadan önce salondaki tüm ışıklar söndürüldü.
Tiyatro oyununun bölümlerini ifade eden 'perde' sözcüğü, bir sanat dalına özgü özel bir kavramı karşıladığı için terim anlamıyla kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki aday sözcüklerin (kök, açı, perde, ağız) cümle içindeki anlamlarını belirleme
Sözcüklerin gerçek, yan, mecaz veya terim anlamda kullanılıp kullanılmadığı tespit edilir.
Sözcüklerin cümledeki bağlamına göre kazandıkları anlam türlerini ayırt etmek.
2
Tiyatro alanına ait bir kavramı karşılayan 'perde' sözcüğünün geçtiği cümleyi bulma
Tiyatro oyununun bölümlerini ifade eden 'perde' sözcüğünün terim anlamlı olduğu belirlenir.
Soruda istenen terim anlamlı sözcük kullanımını doğru tespit etmek.

Anahtar Kavram

Terim Anlam
Soru 4Soru →

Aşağıdaki cümlelerde geçen kalın yazılmış sözcükleri, anlam özelliklerine veya ait oldukları terim alanlarına göre doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Rüzgardan uçmasın diye salonun perdesini sıkıca kapattı.
Öğretmenimiz derste iki doğrunun kesişmesiyle oluşan açıyı ölçtü.
Gitar çalmaya yeni başlayan öğrenci, notaları karıştırmadan okudu.
Yazarın son oyununun ilk perdesi seyirciden büyük alk��ş aldı.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Rüzgardan uçmasın diye salonun perdesini sıkıca kapattı cümlesi Gerçek Anlam (Terim Değil) ile; Öğretmenimiz derste iki doğrunun kesişmesiyle oluşan açıyı ölçtü cümlesi Matematik Terimi ile; Gitar çalmaya yeni başlayan öğrenci, notaları karıştırmadan okudu cümlesi Müzik Terimi ile; Yazarın son oyununun ilk perdesi seyirciden büyük alkış aldı cümlesi Tiyatro Terimi ile eşleşir.
Doğru eşleştirmede; ev eşyası olan 'perde' terim olmayan gerçek anlam sınıfına; geometri terimi olan 'açı' matematik alanına; müzik terimi olan 'nota' müzik alanına ve tiyatro eseri bölümü olan 'perde' tiyatro alanına yönlendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Her cümledeki kalın yazılmış sözcüğün bağlamdaki anlamını belirleme.
İlk cümledeki 'perde' ev eşyası; ikinci cümledeki 'açı' geometrik şekil; üçüncü cümledeki 'nota' müzik yazısı; dördüncü cümledeki 'perde' tiyatro sahnesinin bölümleridir.
Sözcüklerin terim anlamlı olup olmadığını anlamak için kullanıldıkları bağlama bakmak gerekir.
2
Sözcüklerin bilim, sanat veya spor dalıyla ilişkisini kurma.
'Açı' matematik/geometri, 'nota' müzik, 'perde' (son cümledeki) tiyatro dalıyla ilgilidir. İlk cümledeki 'perde' ise günlük yaşamdaki temel anlamındadır.
Terim anlam, bir sözcüğün belirli bir uzmanlık alanına özgü bir kavramı karşılaması durumudur.
3
Eşleştirmeyi tamamlama.
Tüm cümleler ait oldukları alanlarla veya terim olmama durumlarıyla doğru şekilde eşleştirilir.
Belirlenen anlam özellikleri doğrultusunda doğru eşler bir araya getirilir.

Anahtar Kavram

Terim Anlam (Bir bilim, sanat, spor ya da meslek dalıyla ilgili özel ve belirli bir kavramı karşılayan sözcüklerin kazandığı anlamdır.)
Soru 5Soru →

Aşağıdaki cümlelerde koyu renkle belirtilen sözcükleri, cümledeki anlam özelliklerine ve ait oldukları alanlara göre sağdaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sanatçının son tablosunda kullandığı renklerin uyumu, adeta görsel bir melodi gibi izleyicinin ruhuna dokunuyordu.
Bölgedeki kalkerli tabakaların yeraltı suları tarafından aşındırılması sonucu oluşan karstik şekiller turizm açısından büyük önem taşır.
Şiirde dize sonlarındaki ses benzerliklerine dayanan uyak, ritmi sağlayan en önemli unsurlardan biridir.
Gözün ağ tabakasında bulunan reseptörler, ışık uyarılarını elektrik sinyallerine dönüştürerek beyne iletir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümledeki 'melodi' sözcüğü mecaz anlamda kullanıldığı için terim değildir; ikinci cümledeki 'karstik' coğrafya terimidir; üçüncü cümledeki 'uyak' edebiyat terimidir; dördüncü cümledeki 'reseptör' ise biyoloji terimidir.
Doğru eşleştirmede: 'melodi' sözcüğü görsel bir uyumu tarif etmek için mecaz anlamda kullanıldığından terim değildir; 'karstik' coğrafya alanına ait bilimsel bir terimdir; 'uyak' şiir bilgisini ilgilendiren bir edebiyat terimidir; 'reseptör' ise duyu organlarındaki alıcı yapıları ifade eden biyoloji/tıp terimidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki koyu renkli sözcüklerin bağlamlarını (cümle içindeki anlamlarını) incelemek.
Sözcüklerin gerçek, mecaz veya terim anlamda kullanılıp kullanılmadığı tespit edilir.
Sözcüklerin terim anlamlı olabilmesi için bilim, sanat, spor ya da meslek dallarıyla ilgili özel bir kavramı karşılaması gerekir.
2
Her bir sözcüğü ait olduğu alanla veya anlam özelliğiyle eşleştirmek.
'Melodi' kelimesinin müzik terimi olmadığı (görsel melodi ifadesiyle mecazlaştığı), 'karstik' kelimesinin coğrafya terimi olduğu, 'uyak' kelimesinin edebiyat terimi olduğu ve 'reseptör' kelimesinin biyoloji/tıp terimi olduğu belirlenir.
Terimlerin ait oldukları disiplinlerin doğru saptanması ve günlük dildeki mecaz kullanımlardan ayırt edilmesi doğru sonuca ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Terim Anlam ve Sözcüklerin Cümle İçindeki Anlam Özellikleri
Soru 6Soru →

Sözcüklerin cümle içindeki kullanım alanlarına göre kazandıkları anlam özellikleri farklılık gösterir. Örneğin günlük dilde sıkça kullanılan bazı sözcükler; coğrafya, sanat, spor ya da dil bilgisi gibi özel alanlara ait bir kavramı karşıladığında terim anlam kazanır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "boğaz" sözcüğü terim anlamıyla kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ege ve Akdeniz'i birleştiren bu dar boğaz, antik çağlardan beri ticari gemilerin uğrak noktası olmuştur.

Cevap

Ege ve Akdeniz'i birleştiren bu dar boğaz, antik çağlardan beri ticari gemilerin uğrak noktası olmuştur.
Terim anlam, bir sözcüğün bilim, sanat, spor ya da meslek dalıyla ilgili özel bir kavramı karşılamasıdır. Ege ve Akdeniz'i birleştiren dar su geçidinden bahseden seçenekteki 'boğaz' kelimesi coğrafya bilimine ait özel bir terimdir. Bu nedenle doğru kullanımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen 'boğaz' sözcüğünün hangi anlamlarda kullanıldığını analiz edin.
'boğaz' sözcüğünün cümlelerde gerçek, yan, mecaz, ad aktarması ve terim anlamlarıyla yer aldığını tespit edin.
Sözcüğün terim anlamlı olup olmadığını belirlemek için coğrafya, tıp, sanat gibi özel bir alana ait tanımlı bir kavramı karşılayıp karşılamadığını kontrol etmek gerekir.
2
Coğrafya alanına ait olan ve 'iki denizi veya kara parçasını bağlayan dar su geçidi' anlamına gelen seçeneği belirleyin.
Ege ve Akdeniz'i birleştiren dar su geçidinden bahseden cümlede sözcüğün coğrafi terim olarak kullanıldığı belirlenir.
Bu kullanım doğrudan coğrafya biliminin tanımladığı özel bir coğrafi oluşumu (boğaz) karşıladığı için terim anlamlıdır.

Anahtar Kavram

Terim anlam, bir sözcüğün bilim, sanat, spor veya meslek gibi özel bir alana ait belirli ve tanımlı bir kavramı karşılamasıdır.
Soru 7Soru →

Aşağıdaki cümlelerde geçen terim anlamlı sözcükleri, ait oldukları bilim veya sanat dalıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Oyunun ikinci perdesinde sahne tasarımı tamamen değişiyor ve karakterlerin iç dünyası dekorla yansıtılıyordu.
Parabolün tepe noktasının apsis değerini bulmak için simetri ekseni formülünden yararlanabiliriz.
Bu eserde, portede yer alan ilk notanın süresi diğerlerinden daha uzun tutularak melodi vurgulanmış.
Hücre bölünmesi sırasında kromozomların belirginleşmesi, interfaz evresinin tamamlandığını g��sterir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümlenin Tiyatro, ikinci cümlenin Matematik, üçüncü cümlenin Müzik, dördüncü cümlenin ise Biyoloji ile eşleştirilmesi gerekir.
Verilen cümlelerdeki 'perde', 'apsis', 'nota' ve 'kromozom' kelimeleri sırasıyla tiyatro, matematik, müzik ve biyoloji alanlarına ait kavramları karşıladıkları için terim anlamlıdır ve bu alanlarla doğru eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki terim anlamlı sözcüğü belirlemek
'perde' sözcüğü tiyatro dalıyla ilgilidir.
Tiyatro sanatında eserin her bir bölümüne perde denir.
2
İkinci cümledeki terim anlamlı sözcüğü belirlemek
'apsis' sözcüğü matematik dalıyla ilgilidir.
Apsis, koordinat düzlemindeki yatay eksen değerini tanımlayan matematiksel bir kavramdır.
3
Üçüncü cümledeki terim anlamlı sözcüğü belirlemek
'nota' sözcüğü müzik dalıyla ilgilidir.
Nota, müzikal sesleri temsil eden grafiksel işarettir.
4
Dördüncü cümledeki terim anlamlı sözcüğü belirlemek
'kromozom' sözcüğü biyoloji dalıyla ilgilidir.
Kromozom, DNA ve proteinlerden oluşan kalıtım maddesi olup biyoloji bilimine ait bir terimdir.

Anahtar Kavram

Terim Anlam
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru →

Terim anlam; bir bilim, sanat, meslek dalı ya da çeşitli çalışma alanlarıyla ilgili özel ve belirli kavramları karşılayan sözcüklerin kazandığı anlamdır. Bir sözcüğün terim anlamlı sayılabilmesi için o alana özgü bilimsel veya teknik bir kavramı doğrudan karşılaması gerekir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkçede isim ve fiil köklerini doğru ayırt etmek, sözcük yapısı sorularını çözmede büyük kolaylık sağlar.

Cevap

Türkçede isim ve fiil köklerini doğru ayırt etmenin sözcük yapısı sorularını çözmedeki önemini belirten cümlede, 'kök' sözcüğü dil bilgisi bilim dalına ait teknik bir terim olarak kullanılmıştır.
İsim ve fiil köklerinden bahseden cümlede geçen 'kök' sözcüğü, dil bilgisi (dil bilimi) alanına ait teknik ve özel bir kavramı karşıladığı için terim anlamlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki hedef sözcüklerin (perde, ağız, kök, açı, nota) cümle içindeki anlamlarını analiz etmek.
Sözcüklerin gerçek, yan, mecaz veya terim anlam kazanıp kazanmadığı belirlenir.
Sözcüklerin kazandığı anlam özelliğini doğru tespit etmek için cümle içindeki bağlamlarına bakılması gerekir.
2
Dil bilgisi alanına ait teknik bir kavramı karşılayan 'kök' sözcüğünün yer aldığı seçeneği belirlemek.
İsim ve fiil köklerinin dil bilgisi terimi olarak kullanıldığı saptanır.
Diğer seçeneklerde geçen sözcükler terim anlamı dışında (mecaz ve yan anlamda) kullanılmışken, bu seçenek bilimsel/teknik bir alanı doğrudan karşılar.

Anahtar Kavram

Terim Anlam
Soru 9Soru →

Sözcüklerin cümle içinde kazandığı anlam özellikleri, onların gerçek, yan, mecaz veya terim anlam kategorilerinden hangisine ait olduğunu belirler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içinde verilen sözcük terim anlamıyla kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Öğretmenimiz, bugünkü Türkçe dersinde sözcüklerin 'kök' ve ek yapılarını detaylıca inceleyeceğimizi söyledi.

Cevap

Öğretmenimiz, bugünkü Türkçe dersinde sözcüklerin 'kök' ve ek yapılarını detaylıca inceleyeceğimizi söyledi.
Öğretmenimiz, bugünkü Türkçe dersinde sözcüklerin 'kök' ve ek yapılarını detaylıca inceleyeceğimizi söyledi. cümlesindeki 'kök' sözcüğü dil bilgisi (türkçe) alanına ait bir terimdir. Dil bilgisinde sözcüğün anlamlı en küçük parçasına 'kök' denir ve bu bilimsel bir kavramı karşılar. Dolayısıyla sözcük bu cümlede terim anlamıyla kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde tırnak içine alınmış sözcüklerin cümlelerdeki bağlamlarını ve yüklendikleri anlamları analiz etmek.
Sözcüklerin gerçek, yan, mecaz veya terim anlam özelliklerinden hangisine sahip olduğu tespit edilir.
Sözcüklerin tek başlarına değil, cümle içindeki bağlamlarına göre anlam kazandıklarını belirlemek gerekir.
2
Bilimsel, sanatsal ya da mesleki bir alanın özel kavramını karşılayan sözcüğü bulmak.
Türkçe dersi bağlamında kullanılan 'kök' sözcüğünün dil bilgisine ait bir terim olduğu saptanır.
Bilim, sanat ya da meslek alanına özgü bir kavramı karşılayan sözcük terim anlamlıdır.

Anahtar Kavram

Terim Anlam
Soru 10Soru →

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, ait oldukları bilim veya sanat dallarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Oyunun dramatik yapısını güçlendiren son perde, izleyicilerin salondan büyük bir sessizlikle ayrılmasına neden oldu.
Asya ile Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan stratejik boğaz, dünya ticaretinin en önemli su yollarından biridir.
Bestekârın eserinde tercih ettiği tiz notalar, kemanın solo performansıyla birleşerek dinleyicileri büyüledi.
İkinci dereceden denklemin diskriminantı sıfırdan küçük olduğu için gerçel sayılar kümesinde herhangi bir kök bulunmamaktadır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

perde sözcüğü Tiyatro ile, boğaz sözcüğü Coğrafya ile, nota sözcüğü Müzik ile, kök sözcüğü Matematik ile eşleşmelidir.
Cümlelerde geçen terimlerin ait oldukları alanlar sırasıyla tiyatro, coğrafya, müzik ve matematiktir. Bu doğrultuda perde tiyatroyla, boğaz coğrafyayla, nota müzikle ve kök matematik alanıyla doğru şekilde eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde koyu yazılmış sözcükler tespit edilir ve cümle içindeki bağlamları incelenir.
perde, boğaz, nota, kök sözcüklerinin gerçek anlamlarından uzaklaşarak bilim ve sanat dallarına özgü kavramları karşıladığı görülür.
Bir sözcüğün terim anlamlı olup olmadığını belirlemek için kullanıldığı cümlenin bağlamına bakılmalıdır.
2
Tespit edilen bu terimlerin ait oldukları disiplinler belirlenir.
perde tiyatroyla, boğaz coğrafyayla, nota müzikle, kök ise matematikle eşleşir.
Sözcüklerin karşıladığı kavramların hangi bilim veya sanat dalının çalışma alanına girdiği saptanarak eşleştirme tamamlanır.

Anahtar Kavram

Terim anlam, bir bilim, sanat, meslek dalı ya da bir konuyla ilgili özel ve belirli kavramları karşılayan sözcüklerin kazandığı anlamdır.
Terim Anlam Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin