Aşağıdaki parçaya göre soruyu cevaplayınız.
Zeigarnik etkisi, psikolojide tamamlanmamış veya yarıda kesilmiş görevlerin, tamamlanmış olanlara kıyasla zihinde daha kolay ve net bir şekilde hatırlanması eğilimini ifade eden önemli bir fenomendir. Bu kavram, 1920'li yıllarda Rus psikolog Bluma Zeigarnik tarafından yürütülen deneysel çalışmalara ve gözlemlere dayanmaktadır. Zeigarnik, kalabalık bir restoranda çalışan garsonların, henüz ödenmemiş siparişleri detaylarıyla hatırlarken, hesap ödendikten hemen sonra bu siparişlere dair bilgileri hafızalarından sildiklerini fark etmiştir. Bu ilgi çekici gözlemden yola çıkarak tasarlanan laboratuvar deneylerinde, katılımcılara çözmeleri için çeşitli bulmacalar ve el işi görevleri verilmiş; ancak bu görevlerin bir kısmı tamamlanamadan araştırmacılar tarafından kasıtlı olarak yarıda kesilmiştir. Deneyin sonunda katılımcıların bellekleri test edildiğinde, yarım kalan işlerin tamamlananlara göre yaklaşık iki kat daha yüksek bir oranla hatırlandığı tespit edilmiştir. Bilişsel psikoloji perspektifinden bu durum, bir işe başlandığında insan zihninde oluşan 'görev odaklı psikolojik gerilimin', iş başarıyla tamamlanıncaya kadar varlığını sürdürmesiyle açıklanır. Görev nihayete erdiğinde ise bu gerilim ortadan kalkmakta ve zihin ilgili bilgiyi depolama ihtiyacı hissetmeyerek serbest bırakmaktadır. Günümüzde Zeigarnik etkisi; eğitim süreçlerinin yapılandırılmasından pazarlama stratejilerine, zaman yönetiminden televizyon dizilerinin merak uyandıran sezon finallerine kadar pek çok farklı alanda etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Özellikle modern iş dünyasında bireylerin yarım kalmış işlere karşı geliştirdiği bu bilişsel duyarlılık, erteleme alışkanlığıyla mücadele etmede ve iş verimliliğini artırmada stratejik bir kaldıraç işlevi görmektedir.
Bu parçadan hareketle Zeigarnik etkisiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- AZihnin tamamlanmamış işlere dair detayları saklaması, göreve başlandığında ortaya çıkan psikolojik gerilimin devam etmesiyle ilişkilidir.
- BBluma Zeigarnik'in gerçekleştirdiği deneysel çalışmalar, günlük yaşam ortamlarında yapılan gözlemlerle elde edilen bulguları sınamak amacıyla tasarlanmıştır.
- Cİzleyicide merak uyandırmayı hedefleyen dizi senaryoları ile bazı pazarlama faaliyetleri, insanın yarım kalan işleri hatırlama eğilimini kullanır.
- Bireylerin işleri sürekli ertelemesi ve tamamlayamaması, Zeigarnik etkisinin zihinde yarattığı gerilimin ve stresin doğrudan bir sonucudur.Answer
- EBireyin tamamlanmamış görevlere karşı geliştirdiği bilişsel hassasiyet, işlerin ertelenmesi sorunuyla başa çıkmada fayda sağlayabilecek niteliktedir.