Question

Difficulty: MediumÇoklu Paragraf Soruları

Aşağıdaki parçaya göre soruyu cevaplayınız.

Barnum Etkisi (Forer Etkisi), bireylerin kendileri için özel olarak hazırlandığını düşündükleri, aslında genel ve son derece geniş bir kitleye hitap eden belirsiz kişilik tanımlarını kendilerine özgü olarak kabul etme eğilimini ifade eder. Bu kavram, adını Amerikalı sirk yöneticisi P. T. Barnum'un 'herkese uygun bir şeylerin olduğunu' savunmasından almıştır. 1948 yılında psikolog Bertram Forer tarafından yapılan bir deneyle bilimsel olarak temellendirilmiştir. Forer, öğrencilerine bir kişilik testi uygulamış ve ardından her bir öğrenciye, test sonuçlarından bağımsız olarak tamamen aynı analiz metnini vermiştir. Bu metin; 'Başkalarının sizi sevmesine ve size hayran olmasına ihtiyaç duyuyorsunuz.', 'Zaman zaman içe dönük, mesafeli ve çekingen olabiliyorsunuz.' gibi genel ve çelişkili ifadeler barındırmaktadır. Öğrencilerden bu analizin kendilerini ne kadar yansıttığını 0 ile 5 arasında puanlamaları istenmiş ve ortalama skor 4,26 olarak belirlenmiştir. Bu durum, insanların belirsiz ve olumlu ifadeleri kendilerine mal etme konusundaki güçlü eğilimini ortaya koymuştur. Astroloji, falcılık ve bazı popüler kişilik testlerinin günümüzdeki ticari başarısı da büyük oranda bu etkiye dayanmaktadır. Birey, zihnindeki öznel doğrulama (subjective validation) mekanizmasını çalıştırarak bu genel ifadeleri kendi geçmiş yaşantılarıyla ilişkilendirmekte ve doğrulamaktadır. Dolayısıyla Barnum Etkisi, insan zihninin bilişsel bir yanılsaması olarak rasyonel karar alma süreçlerini ve nesnel değerlendirmeleri sekteye uğratabilmektedir. Bireylerin kendilerini tanıma arzusu, onları bu yanılsamaya karşı daha savunmasız hâle getirmektedir.

Bu parçadan hareketle Barnum Etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    İçerik bakımından birbiriyle çelişen genel ifadelerin bireyler tarafından kişisel olarak algılanabildiği
  2. B
    Bireylerin kendilerini tanıma yönündeki isteklerinin, onları bu algı yanılsamasına karşı savunmasız bıraktığı
  3. C
    Bireyin, genel nitelikteki tanımlamaları kendi geçmiş tecrübeleriyle eşleştirerek doğrulama eğiliminde olduğu
  4. D
    İnsan zihninin rasyonel karar verme mekanizmalarını ve objektif değerlendirme süreçlerini olumsuz etkileyebildiği
  5. Astroloji ve falcılık gibi alanların ticari kazanç elde etmesini engellemek amacıyla yürütülen çalışmalara zemin hazırladığıAnswer

Answer

Astroloji ve falcılık gibi alanların ticari kazanç elde etmesini engellemek amacıyla yürütülen çalışmalara zemin hazırladığı
Doğru yanıt olan seçenek, astroloji ve falcılık gibi alanların ticari kazanç elde etmesini engellemek amacıyla yürütülen çalışmalara zemin hazırladığını iddia etmektedir. Ancak parçada bu alanların günümüzdeki ticari başarısının büyük oranda Barnum Etkisi'ne dayandığı ifade edilmiştir. Dolayısıyla bu etki, ticari kazancı engellemek yerine bu kazancın sürdürülebilirliğine katkıda bulunarak onun zeminini oluşturmaktadır. Bu sebeple bu yargı söylenemez.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki temel kavram olan Barnum Etkisi'nin tanımı ve özellikleri belirlenir.
Barnum Etkisi'nin, genel ve belirsiz kişilik analizlerini kişilerin kendilerine özgü sanması yanılsaması olduğu anlaşılır.
Soruyu doğru analiz etmek için metnin sınırlarını ve ana temasını saptamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki ifadeler parçada verilen bilgilerle eşleştirilir.
Çelişkili ifadelerin kişisel algılanması, kendini tanıma arzusunun savunmasızlık yaratması, geçmişle ilişkilendirerek doğrulama ve rasyonel kararların sekteye uğraması yargıları doğrulanır.
Çıkarılabilecek olan yardımcı düşünceleri tespit edip elemeyi kolaylaştırmak amacıyla bu adım yapılır.
3
Parçayla açıkça çelişen ve söylenemeyecek olan yargı tespit edilir.
Astroloji ve falcılık gibi alanların ticari kazanç elde etmesini engellemek amacıyla bu etkinin kullanıldığı iddiasının yanlış olduğu, aksine bu alanların ticari başarısının bu etkiye dayandığı saptanır.
Parçadan çıkarılamayacak yanlış yargıyı bulup doğru cevaba ulaşmak için.

Key Concept

Çoklu Paragraf Soruları
Rate this question