Question

Difficulty: HardKatı Cisimler

Taban yarıçapı 6 cm6\text{ cm} ve yüksekliği 8 cm8\text{ cm} olan dik dairesel koni biçimindeki boş bir kabın içine; koninin tabanına ve yan yüzeyine teğet olacak şekilde bir küre yerleştiriliyor.

Buna göre, koninin içinde kürenin dışında kalan boş bölgenin hacminin, kürenin hacmine oranı kaçtır?

  1. 53\frac{5}{3}Answer
  2. B
    83\frac{8}{3}
  3. C
    35\frac{3}{5}
  4. D
    77
  5. E
    38\frac{3}{8}

Answer

Boş bölgenin hacminin kürenin hacmine oranı beş bölü üç olur.
Koni içine yerleştirilen teğet kürenin yarıçapı, koninin dikey kesitindeki ikizkenar üçgenin iç teğet çember yarıçapına eşittir ve benzerlikten 3 cm3\text{ cm} olarak hesaplanır. Koninin hacmi 96π cm396\pi\text{ cm}^3, kürenin hacmi 36π cm336\pi\text{ cm}^3 ve boş bölgenin hacmi 60π cm360\pi\text{ cm}^3 olduğundan, boş bölgenin kürenin hacmine oranı beş bölü üç olur.

Step-by-Step Solution

1
Koninin taban yarıçapı (R=6 cmR = 6\text{ cm}) ve yüksekliği (H=8 cmH = 8\text{ cm}) kullanılarak toplam hacmi hesaplanır.
Vkoni=13πR2H=13π(62)(8)=96π cm3V_{\text{koni}} = \frac{1}{3} \pi R^2 H = \frac{1}{3} \pi (6^2) (8) = 96\pi\text{ cm}^3
Kürenin dışında kalan boş bölgenin hacmini bulmak için öncelikle koninin toplam hacmi bilinmelidir.
2
Koninin tepe noktasından geçen dikey kesit düzlemi çizilerek koninin ana doğrusunun (LL) uzunluğu hesaplanır.
L=R2+H2=62+82=10 cmL = \sqrt{R^2 + H^2} = \sqrt{6^2 + 8^2} = 10\text{ cm}
Kürenin yarıçapını hesaplamak için kesit üçgeninin kenar uzunluklar��na ihtiyaç duyulur.
3
Kesit düzleminde oluşan ikizkenar üçgenin (tabanı 12 cm12\text{ cm}, yan kenarları 10 cm10\text{ cm}) iç teğet çemberinin yarıçapı (rr) benzerlik veya alan bağıntısı (Alan=urAlan = u \cdot r) kullanılarak bulunur.
Üçgenin alanı A=1282=48 cm2A = \frac{12 \cdot 8}{2} = 48\text{ cm}^2 ve yarı çevre u=10+10+122=16 cmu = \frac{10 + 10 + 12}{2} = 16\text{ cm} olduğundan, r=4816=3 cmr = \frac{48}{16} = 3\text{ cm} bulunur.
Kürenin yarıçapı, koninin dikey kesitindeki ikizkenar üçgenin iç teğet çemberinin yarıçapına eşittir.
4
Yarıçapı r=3 cmr = 3\text{ cm} olan kürenin hacmi hesaplanır.
Vku¨re=43πr3=43π(33)=36π cm3V_{\text{küre}} = \frac{4}{3} \pi r^3 = \frac{4}{3} \pi (3^3) = 36\pi\text{ cm}^3
Kürenin hacmi, oran hesabında kullanılacaktır.
5
Koninin hacminden kürenin hacmi çıkarılarak boş bölgenin hacmi bulunur.
Vbos¸=VkoniVku¨re=96π36π=60π cm3V_{\text{boş}} = V_{\text{koni}} - V_{\text{küre}} = 96\pi - 36\pi = 60\pi\text{ cm}^3
Soruda istenen oran boş bölgenin hacmini temel almaktadır.
6
Bulunan boş bölge hacmi, kürenin hacmine oranlanır.
Oran = Vbos¸Vku¨re=60π36π=53\frac{V_{\text{boş}}}{V_{\text{küre}}} = \frac{60\pi}{36\pi} = \frac{5}{3}
İstenen nihai sonuca ulaşmak için oranlama yapılır.

Key Concept

Dik dairesel koni ve kürenin hacim formülleri ile 3D katı cisimlerin kesit alanlarındaki geometrik benzerlikler ve iç teğet çember özellikleri.
Rate this question