Aşağıdaki parçaya göre soruyu cevaplayınız.
Sosyal psikolojinin en temel kuramlarından biri olan bilişsel uyumsuzluk, bireyin sahip olduğu inançlar, değerler veya tutumlar ile sergilediği davranışlar arasında bir tutarsızlık meydana geldiğinde hissettiği zihinsel rahatsızlık durumunu ifade eder. Leon Festinger tarafından 1957 yılında ortaya atılan bu teoriye göre insanlar, içsel bir tutarlılık arayışı içindedirler. Zira zihinde çelişen iki bilginin veya bir düşünce ile bir eylemin eş zamanlı bulunması, kişide yoğun bir psikolojik gerilim ve huzursuzluk yaratır. Birey, bu gerilimi azaltmak veya ortadan kaldırmak için bilinçli ya da bilinçsiz bir çaba içerisine girer. Bu süreçte genellikle üç farklı stratejiye başvurulur: Mevcut inanç veya davranışı değiştirmek, çelişkiyi hafifletecek yeni bilgiler edinerek durumu rasyonalize etmek ya da mevcut inancını destekleyen kanıtları abartıp aykırı olanları görmezden gelmek. Örneğin, sigara içmenin sağlığa zararlı olduğunu bilen bir kişinin sigara içmeye devam etmesi klasik bir uyumsuzluk örneğidir. Bu kişi ya sigarayı bırakır ya da 'stresi azalttığı için aslında faydalı' diyerek zihinsel dengesini yeniden kurmaya çalışır. Kuram, bireyin kendi kararlarını savunma ve haklı çıkarma eğiliminin, nesnel gerçekleri çarpıtacak kadar güçlü olabileceğini ortaya koyar. Bu durum, insan rasyonelliğinin sınırlarını ve zihnimizin tutarlılık uğruna gerçeği nasıl bükebileceğini göstermesi açısından son derece önemlidir.
Bu parçadan hareketle 'bilişsel uyumsuzluk' ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- AZihinde çelişen iki düşünce veya eylemin bir arada bulunmasının kişide psikolojik gerilime yol açtığına
- Bİçsel tutarlılık sağlama isteğinin, bireyi nesnel gerçekleri kendi yararına bükmeye yönlendirebileceğine
- CUyumsuzluk durumundan kurtulmak amacıyla çelişkili inancı destekleyen kanıtları büyütüp aykırı olanları yok sayma yoluna gidilebildiğine
- DÇelişkiyi giderme ve zihinsel dengeyi yeniden kurma arayışının her zaman bilinçli bir düzeyde gerçekleşmediğine
- Zihinsel tutarlılık arayışının, bireyi her koşulda daha rasyonel ve gerçekçi kararlar almaya sevk ettiğineAnswer