Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri

24 questions

Question 1Question

(I) Kültürel mirasın korunması adına yürütülen restorasyon çalışmaları, geçmişin estetik dilini geleceğe aktarmak amacıyla titizlikle planlanır. (II) Ancak tarihî eserlerdeki özgün malzemelerin zamanla fiziksel bozulmaya uğraması, uzmanları aslına en yakın yapay malzemeleri üretmeye mecbur bırakmaktadır. (III) Bu noktada yapılan müdahaleler eserin özgün yapısına zarar vermediği sürece, uluslararası koruma kuramları çerçevesinde meşru kabul edilir. (IV) Bazı tarihî yapıların restorasyonunda özgün kimliğin yitirildiğini düşünen halk, bu çalışmalara şüpheyle yaklaştığı i��in koruma projeleri toplumsal bir dirençle karşılaşmaktadır. (V) Hâlbuki bu direnci kırıp toplumda koruma bilincini uyandırmak üzere yerel yönetimlerin restorasyon süreçlerini şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşması gerekir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: II. ve IV. cümlelerde, yargılar gerekçesiyle birlikte verilmiştir.

Answer

İkinci ve dördüncü cümlelerde yargıların gerekçesiyle birlikte verilmiş olduğunu belirten se��enek doğrudur.
İkinci cümlede uzmanların yapay malzeme üretmeye yönelmesinin gerekçesi (tarihî eserlerdeki özgün malzemelerin zamanla fiziksel bozulmaya uğraması), dördüncü cümlede ise koruma projelerinin toplumsal dirençle karşılaşmasının gerekçesi (halkın bu çalışmalara şüpheyle yaklaşması) belirtilmiştir. Bu nedenle iki ve dört numaralı cümlelerde yargılar gerekçeleriyle birlikte sunulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Amaç-sonuç bildiren cümleleri tespit etmek için yargıların yöneldiği hedefi veya niyeti inceleyin.
Birinci cümledeki 'aktarmak amacıyla' ve beşinci cümledeki 'uyandırmak üzere' ifadeleri, eylemlerin yöneldiği amacı gösterir. Bu cümleler amaç-sonuç ilişkisine sahiptir.
Amaç-sonuç ilişkisinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir.
2
Neden-sonuç (gerekçe) ilişkisi taşıyan cümleleri belirlemek için gerçekleşen eylemlerin ortaya çıkma sebeplerini arayın.
İkinci cümlede yapay malzeme üretiminin gerekçesi 'fiziksel bozulma', dördüncü cümlede ise projelerin dirençle karşılaşmasının gerekçesi halkın 'şüpheyle yaklaşması'dır. Her iki cümle de yargıyı gerekçesiyle sunmuştur.
Neden-sonuç cümlelerinde gerekçe (neden) kısmı gerçekleşmiş bir olgudur ve ana yargının ortaya çıkmasına yol açar.
3
Koşul-sonuç ilişkisini bulmak için yargının gerçekleşmesinin bağlı olduğu şartı tespit edin.
Üçüncü cümlede meşru kabul edilme durumu 'zarar vermediği sürece' koşuluna bağlanmıştır.
'-dığı sürece' ifadesi cümleye koşul anlamı katmaktadır.

Key Concept

Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri
Estimated Time:2m 0s
Question 2Question

(I) Klasik metinlerin günümüz dillerine aktarılması, salt bir sözcük aktarımı olmayıp o dönemin düşünce dünyasını kendi çağında yeniden kurma çabasıdır. (II) Çevirmenler, bu kurma sürecinde karşılaştıkları kavramsal boşlukları aşmak amacıyla erek dilin ifade olanaklarını sonuna kadar zorlarlar. (III) Ancak erek dilin yapısı kaynak dilin kültürel kodlarını tam olarak karşılamadığından, çeviride kaçınılmaz olarak birtakım anlam kayıpları meydana gelir. (IV) Bir çevirinin başarısı, bu anlam kayıplarını en aza indiren yöntemlerin titizlikle uygulanmasına bağlıdır. (V) Nitekim tarihin her döneminde çevirmenler, kendi çağlarının edebi dilini zenginleştirmek üzere yabancı kaynaklara yönelmişlerdir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: I. cümlede, klasik metinlerin günümüz dillerine aktarılmasının gerekçesi açıklanmıştır.

Answer

Birinci cümlede klasik metinlerin çevirisinin gerekçesi değil, tanımı ve niteliği açıklanmıştır.
Doğru cevap, birinci cümleyle ilgili ifadedir. Birinci cümlede klasik metinlerin çevirisi tanımlanmış ve niteliği açıklanmış olup, bu eylemin hangi gerekçeyle yapıldığına (neden-sonuç ilişkisi) dair herhangi bir bilgi verilmemiştir. Dolayısıyla bu cümle için gerekçe açıklaması söylenemez.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki birinci cümleyi anlam ilişkisi bakımından inceleyin.
Cümlede klasik metinlerin çevirisinin ne olduğu açıklanmış ancak bu eylemin yapılma gerekçesine (neden-sonuç) yer verilmemiştir.
Birinci cümlenin neden-sonuç ilişkisi barındırıp barındırmadığını netleştirmek.
2
İkinci ve beşinci cümlelerdeki amaç bildiren ifadeleri çözümleyin.
İkinci cümledeki 'aşmak amacıyla' ve beşinci cümledeki 'zenginleştirmek üzere' ifadelerinin amaç-sonuç ilişkisi kurduğunu saptayın.
Amaç-sonuç ilişkisi bildiren seçeneklerin doğruluğunu test etmek.
3
Üçüncü cümledeki gerekçe bildiren eki analiz edin.
Cümledeki '-den/-dan' ekiyle kurulan 'karşılamadığından' ifadesinin neden-sonuç (gerekçe) bildirdiğini teyit edin.
Neden-sonuç ilişkisi bildiren seçeneğin doğruluğunu test etmek.
4
Dördüncü cümledeki bağlılık bildiren ifadeyi inceleyin.
'uygulanmasına bağlıdır' ifadesinin bir koşul-sonuç ilişkisi kurduğunu belirleyin.
Koşul-sonuç ilişkisi bildiren seçeneğin doğruluğunu test etmek.

Key Concept

Cümle düzeyinde neden-sonuç, amaç-sonuç ve koşul-sonuç ilişkilerinin anlamsal çözümlemesi.
Estimated Time:2m 0s
Question 3Question

(I) Edebiyat müzeleri, yazarların kişisel eşyalarını sergilemenin ötesinde, onların yaratım süreçlerine ışık tutmak üzere kurulur. (II) Ziyaretçiler bu mekânlarda yazarın dünyasına yakından tanıklık ettikçe edebî metinlerin arka planını daha iyi kavrayabilir. (III) Türkiye'deki edebiyat müzeciliği uzun süre koruma odaklı kaldığından, bu alanlar uzun yıllar durağan birer sergileme salonu olmanın ötesine geçememiştir. (IV) Son dönemde ise interaktif sergilerin yaygınlaşmasıyla birlikte müzeler, genç kuşakların ilgisini çeken dinamik merkezlere dönüşmüştür. (V) Edebiyat tarihine ilgi duyan araştırmacılar, arşiv belgelerine doğrudan erişim sağlayabilmek için bu müzelerin kütüphanelerini sıklıkla ziyaret eder.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: V. cümlede, eylemin yapılma nedeni açıklanmıştır.

Answer

Beşinci cümlede eylemin yapılma nedeni değil, amacı açıklanmıştır.
Beşinci cümlede araştırmacıların kütüphaneleri sıklıkla ziyaret etmelerinin sebebi (gerekçesi) değil, bu eylemi hangi hedef doğrultusunda gerçekleştirdikleri yani amaçları belirtilmiştir. Türkçede '-mek için' yapısı sıklıkla amaç-sonuç ilgisi kurar. Bu nedenle bu cümlenin neden-sonuç bildirdiğini savunan değerlendirme yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin anlamsal yapılarını inceleme
Birinci cümlede 'üzere' edatı amaç, ikinci cümlede '-dikçe' eki koşul, üçüncü cümlede '-dığından' eki neden, dördüncü cümlede '-mesiyle birlikte' ifadesi neden ve beşinci cümlede '-bilmek için' grubu amaç ilgisi kurmaktadır.
Her cümledeki anlam ilgisini kuran ek ve edatları belirlemek değerlendirmelerin doğruluğunu test etmek için gereklidir.
2
Neden-sonuç ve amaç-sonuç farkını değerlendirme
Beşinci cümlede araştırmacıların kütüphaneleri sıklıkla ziyaret etmesinin gerekçesi (sebebi) değil, bu eylemi yaparken gerçekleştirmeyi hedefledikleri amacı (arşiv belgelerine doğrudan erişim sağlayabilmek) belirtilmiştir.
Eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını bildiren yargıların amaç-sonuç ilgisi taşıdığını ortaya koymak gerekir.

Key Concept

Neden-sonuç (gerekçe) ve amaç-sonuç cümlelerinin yapısal ve anlamsal farkları
Question 4Question

(I) Doğadaki tasarımlardan ilham alarak endüstriyel sorunlara çözüm üretmek amacıyla son yıllarda biyomimikri araştırmalarına büyük bütçeler ayrılıyor. (II) Bu kapsamda geliştirilen nilüfer yaprağı yüzeyine sahip boyalar, su ve kir tutmadığı için binaların dış cephe temizlik maliyetlerini önemli ölçüde düşürüyor. (III) Ancak doğadaki sistemleri taklit edebilmek, hücre düzeyindeki mikroskobik yapıların fiziksel özelliklerinin tam olarak analiz edilmesine bağlıdır. (IV) Canlıların milyonlarca yıllık evrimsel süreçte geliştirdiği adaptasyonları anlamak üzere biyologlar ve mühendisler ortak laboratuvarlar kuruyor. (V) Teknolojik imkânların yetersizliğinden ötürü bazı karmaşık canlı yapıları henüz endüstriyel üretime dön��ştürülemiyor.

Bu parçada numaralanmış cümlelerdeki anlam ilişkileriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: II. cümlede, dış cephe temizlik maliyetlerinin düşmesi bir koşula bağlanmıştır.

Answer

II. cümlede, dış cephe temizlik maliyetlerinin düşmesi bir koşula bağlanmıştır.
İkinci cümlede binaların dış cephe temizlik maliyetlerinin düşmesi bir koşula değil, nilüfer yaprağı yüzeyine sahip boyaların su ve kir tutmaması nedenine bağlanmıştır. Dolayısıyla cümlede neden-sonuç ilişkisi kurulmuştur ve bu cümleyle ilgili yapılan değerlendirme yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin anlam ilişkilerini belirleme
I. cümle amaç-sonuç, II. cümle neden-sonuç, III. cümle koşul-sonuç, IV. cümle amaç-sonuç ve V. cümle neden-sonuç (gerekçe) anlamı taşımaktadır.
Her bir seçeneğin doğruluğunu kontrol edebilmek için öncelikle cümlelerin kendi içindeki yargı ilişkilerini doğru saptamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki değerlendirmeleri karşılaştırma
İkinci cümleyle ilgili yapılan değerlendirmede yargının bir koşula (şarta) bağlandığı belirtilmiştir. Ancak cümledeki '-diği için' eki eylemin nedenini (gerekçesini) ortaya koymaktadır.
Neden-sonuç ilişkisi ile koşul-sonuç ilişkisi arasındaki farkı ortaya koyarak yanlış değerlendirmeyi tespit etmek hedeflenir.

Key Concept

Cümleler arası anlam ilişkilerini (neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç) tespit etme
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question

(I) Kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması, toplumların tarihsel kimliklerini koruyabilmeleri açısından büyük önem taşımaktadır. (II) Bu kapsamda yürütülen restorasyon çalışmalarında tarihi dokunun özgünlüğünü korumak amacıyla aslına uygun malzemeler tercih edilir. (III) Ancak son yıllarda yapılan bazı uygulamalarda özensiz malzeme seçimi yüzünden birçok tarihi yapıda kalıcı hasarlar oluşmuştur. (IV) Uzmanlar, restorasyon süreçlerinde alanında yetkin bilim insanlarıyla ortak hareket edilmediği takdirde bu hataların tekrarlanacağını belirtmektedir. (V) Ülkemizde de bu konuda farkındalığı artırmak için çeşitli akademik etkinlikler düzenlenmekte, kamuoyunun dikkatini çekmeye yönelik çalışmalar yürütülmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde "koşul-sonuç" ilişkisi vardır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle
Dördüncü cümlede 'ortak hareket edilmediği takdirde' (ortak hareket edilmezse) ifadesi kullanılarak hataların tekrarlanması durumu bir koşula bağlanmıştır. Bu durum cümleye koşul-sonuç ilişkisi kazandırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki her bir cümlenin yargılarını ve bu yargılar arasındaki anlamsal ilişkileri belirleyin.
Cümlelerdeki 'amacıyla', 'yüzünden', '-diği takdirde' ve 'için' gibi edat ve bağlaç grupları tespit edilir.
Anlam ilişkilerini kuran anahtar ifadeleri bulmak, doğru seçeneğe ulaşmayı kolaylaştırır.
2
Dördüncü cümledeki koşul yapısını analiz edin.
'Ortak hareket edilmediği takdirde' ifadesinin '-mediği sürece / edilmezse' anlamına geldiği ve 'hataların tekrarlanması' sonucunun bu koşula bağlandığı görülür.
Koşul-sonuç cümlelerinde bir eylemin veya durumun gerçekleşmesi, başka bir durumun gerçekleşip gerçekleşmemesine bağlıdır.
3
Diğer cümlelerin anlam ilişkilerini inceleyerek koşul bildiren başka bir cümle olmadığını doğrulayın.
İkinci ve beşinci cümlelerin amaç-sonuç, üçüncü cümlenin neden-sonuç bildirdiği; birinci cümlenin ise düz bir yargı bildirdiği netleşir.
Çeldiricilerin elenerek doğru cevabın kesinleştirilmesi sağlanır.

Key Concept

Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri
Question 6Question

(I) Günümüz yazarları, toplumsal sorunları doğrudan ele almak yerine bireyin iç dünyasındaki karmaşayı yansıtmak üzere eserler kaleme alıyorlar.
(II) Okuyucuyu derin bir sorgulamaya yöneltmek amacıyla dildeki alışılmış kalıplar�� yıkıp kendilerine özgü yeni bir anlatım biçimi geliştiriyorlar.
(III) Edebiyatın sınırlarını genişletmek adına estetik kaygıyı her türlü toplumsal faydanın önünde tutmayı tercih ediyorlar.
(IV) Eserlerinde bireysel yabancılaşmayı çok boyutlu işleyebilmek için psikoloji ve felsefe disiplinlerinin sunduğu verilerden geniş ölçüde yararlanıyorlar.
(V) Toplumsal dinamiklerin hızla değişmesi sonucunda bireyin yalnızlaşması kaçınılmaz bir hâl aldığından, yapıtlarında varoluşsal sancıları merkezî bir tema olarak kullanıyorlar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde yargı, gerekçesiyle birlikte verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: V

Answer

Beşinci cümlede yargı gerekçesiyle birlikte verilmiştir.
Beşinci cümlede yer alan 'Toplumsal dinamiklerin hızla değişmesi sonucunda bireyin yalnızlaşması kaçınılmaz bir hâl aldığından...' ifadesi, yazarların varoluşsal sancıları merkezî tema olarak kullanmalarının gerekçesidir (nedenidir). Bu cümlede neden-sonuç ilişkisi kurulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin anlamsal ilişkilerini belirlemek için yargıların hangi amaçla mı yoksa hangi nedenle mi gerçekleştirildiğini analiz edin.
İlk dört cümlede eylemlerin gerçekleştirilme amaçları (yansıtmak üzere, yöneltmek amacıyla, genişletmek adına, işleyebilmek için) sunulmuştur. Beşinci cümlede ise eylemin yapılma gerekçesi (yalnızlaşmanın kaçınılmaz bir hâl alması nedeniyle) belirtilmiştir.
Amaç-sonuç ilişkilerinde eylemin yöneldiği henüz gerçekleşmemiş bir hedef bulunurken, neden-sonuç ilişkilerinde yargının gerçekleşmesine yol açan tamamlanmış veya mevcut bir gerekçe bulunur.
2
Seçeneklerdeki cümle numaralarıyla anlamsal tespitleri eşleştirin.
Gerekçesiyle birlikte verilen tek yargının beşinci cümlede olduğu ve bu cümlenin üçüncü seçenekte yer aldığı görülür.
Soru kökünde istenen 'yargının gerekçesiyle birlikte verilmesi' durumu neden-sonuç ilişkisini ifade ettiğinden doğru cevaba ulaşılır.

Key Concept

Cümlede Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkilerinin Ayırt Edilmesi
Question 7Question

I. Küreselleşmenin getirdiği kültürel tek tipleşmeye karşı koymak amacıyla yerel gelenekleri ve zanaatları koruma altına alan projeler son yıllarda büyük bir ivme kazandı.
II. Bu projeler sayesinde unutulmaya yüz tutmuş pek çok el sanatı yeniden canlandırılıp genç nesillere aktarılarak ekonomik bir döngü oluşturuldu.
III. Ancak yerel üreticilerin dijital platformlarda varlık gösterememesi, üretilen özgün tasarımların geniş kitlelere ulaştırılmasını zorlaştırmaktadır.
IV. Ürünlerin küresel pazarda hak ettiği değeri bulabilmesi ise tanıt��m stratejilerinin doğru ve sürdürülebilir bir şekilde yapılandırılmasına bağlıdır.
V. Nitekim yerel değerleri evrensel bir dille harmanlayarak sunan girişimciler, dünya pazarında kalıcı bir yer edinmeyi başarmışlardır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: IV. cümlede, bir durumun gerçekleşmesi belirli bir koşula bağlanmıştır.

Answer

IV. cümlede, bir durumun gerçekleşmesi belirli bir koşula bağlanmıştır.
IV. cümlede yer alan 'değer bulabilmesi' yargısı, 'tanıtım stratejilerinin doğru ve sürdürülebilir bir şekilde yapılandırılması' koşuluna bağlanmıştır. '-e bağlıdır' ifadesiyle sağlanan bu koşul ilişkisi, seçenekteki değerlendirmeyi doğru kılmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin anlam ilişkilerini tek tek analiz edin.
I. cümlede amaç-sonuç, II. cümlede neden-sonuç/yöntem, III. cümlede neden-sonuç, IV. cümlede koşul-sonuç ilişkisi ve V. cümlede gerekçe/açıklama ilişkisi tespit edilir.
Her seçeneğin doğruluğunu test edebilmek için cümlelerin kurduğu anlam ilişkilerinin doğru tanımlanması gerekir.
2
Koşul-sonuç ilişkisi içeren cümleyi ve koşula bağlı olan durumu belirleyin.
IV. cümlede yer alan 'Ürünlerin küresel pazarda hak ettiği değeri bulabilmesi' sonucu, 'tanıtım stratejilerinin doğru ve sürdürülebilir bir şekilde yapılandırılmasına bağlıdır' koşuluna bağlanmıştır.
Koşul-sonuç ilişkisinin varlığını ve doğruluğunu kesinleştirmek amacıyla eylemin gerçekleşme şartını tespit etmek gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki ifadelerin neden yanlış olduğunu değerlendirin.
I, II ve V. cümlelerde amaç ve neden ilişkilerinin karıştırıldığı, III. cümlede ise metinde yer almayan öznel bir yorumun seçeneğe eklendiği saptanır.
Çeldiricilerin yanlışlığını netleştirmek ve doğru seçeneği doğrulamak amacıyla hatalı anlamlandırmalar elenir.

Key Concept

Cümleler Arasındaki Anlam İlişkileri (Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç)

Hints

1
Cümlelerin yüklemlerine odaklanarak eylemlerin gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol edin. Henüz gerçekleşmemiş bir hedef varsa amaç-sonuç, gerçekleşmiş bir gerekçe varsa neden-sonuç ilişkisi aranmalıdır.
2
Koşul-sonuç ilişkilerinde genellikle '-se/-sa' eki, '-dikçe' zarf-fiil eki veya 'bağlıdır', 'koşuluyla' gibi sözcükler yer alır. Cümleleri bu ifadeler açısından inceleyin.
3
IV. cümlede geçen '-e bağlıdır' ifadesi, ürünlerin değer bulmasının hangi şart altında gerçekleşebileceğini açıklamaktadır.
Estimated Time:2m 0s
Question 8Question

Bir cümlede eylemin hangi amaca yönelik gerçekleştirildiğini bildiren cümlelere 'amaç-sonuç cümleleri' denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

Show answer & explanation

Answer: Tezini zamanında teslim edebilmek için geceli gündüzlü çalışıyordu.

Answer

Tezini zamanında teslim edebilmek için geceli gündüzlü çalışıyordu.
Tezini zamanında teslim edebilmek amacıyla çalışıldığını belirten 'Tezini zamanında teslim edebilmek için geceli gündüzlü çalışıyordu.' cümlesinde amaç-sonuç ilişkisi vardır. 'İçin' edatı yerine 'amacıyla' ifadesi getirildiğinde cümlenin anlamı bozulmamaktadır, bu da cümlenin amaç-sonuç ilişkisi taşıdığını doğrular.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki cümleleri inceleyerek eylemlerin gerekçe (neden), amaç veya koşula bağlı olup olmadığını analiz etmek.
Cümlelerdeki anlam ilişkilerinin türleri (neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç veya düz açıklama) tespit edilir.
Amaç-sonuç ilişkisini içeren tek doğru seçeneği belirlemek için tüm seçeneklerin yapısını anlamak gerekir.
2
'İçin' edatı bulunan cümlelerde, bu edatın yerine 'amacıyla' kelimesini getirerek cümlenin amaç-sonuç bildirip bildirmediğini test etmek.
'Tezini zamanında teslim edebilmek için...' ifadesinde 'için' yerine 'amacıyla' getirildiğinde anlamlı bir bütün oluştuğu görülür.
'İçin' edatı hem neden-sonuç hem de amaç-sonuç ilişkisi kurabildiği için bu test doğru ayrımı yapmamızı sağlar.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi ve Neden-Sonuç İlişkisinden Ayırt Edilmesi

Hints

1
Cümledeki eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını bulmaya çalışın.
2
Cümlelerdeki '-mak/mek için' edat grubunun yerine 'amacıyla' kelimesini koyarak cümlenin anlamını test edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 9Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?

Show answer & explanation

Answer: Yazarın çocukluk yıllarında yaşadığı coğrafyanın izleri eserlerine do��rudan yansıdığından, romanlarında oldukça samimi ve inandırıcı bir atmosfer hâkimdir.

Answer

Yazarın çocukluk yıllarında yaşadığı coğrafyanın izleri eserlerine doğrudan yansıdığından, romanlarında oldukça samimi ve inandırıcı bir atmosfer hâkimdir.
Yazarın çocukluk yıllarında yaşadığı coğrafyanın izlerinin eserlerine yansımasını belirten cümlede hem gerekçe (izlerin yansıması) hem de sonuç (samimi ve inandırıcı bir atmosferin hâkim olması) gerçekleşmiştir. Bu durum cümleye neden-sonuç anlamı katmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yargıların gerçekleşme durumlarını analiz etmek
Gerekçe (neden-sonuç) bildiren cümlelerde her iki yargının da gerçekleşmiş olduğunu, amaç bildiren cümlelerde ise yargılardan birinin henüz gerçekleşmemiş bir hedef durumunda olduğunu saptamak.
Neden-sonuç ile amaç-sonuç cümlelerini ayırt etmenin en temel yolu, yargıların gerçekleşme durumuna bakmaktır.
2
Seçeneklerdeki cümlelerin anlam ilişkilerini belirlemek
Eserlere yansıması nedeniyle samimi bir atmosferin oluştuğunu belirten cümlenin neden-sonuç; 'sevdirmek üzere', 'hissettirmek için' ve 'yaratmak amacıyla' ifadelerinin amaç-sonuç; 'sunduğu sürece' ifadesinin ise koşul-sonuç bildirdiğini tespit etmek.
Soruda istenen neden-sonuç ilişkisine sahip tek doğru seçeneği bulmak.

Key Concept

Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri
Estimated Time:1m 30s
Question 10Question

(I) Bilimsel bilginin kümülatif ilerleyişi, önceki kuramların eksikliklerinin saptanıp bunların giderilmesine yönelik adımların atılmasına dayanır. (II) Ne var ki yeni bir kuramın eskisini tahtından edebilmesi için sadece gözlemleri daha iyi açıklaması yetmez; onun yeni ve sınanabilir öngörülerde de bulunması gerekir. (III) Bu doğrultuda araştırmacılar, mevcut paradigmanın sınırlarını zorlamak adına henüz açıklanamamış anomaliler üzerine yoğunla��ırlar. (IV) Anomalilerin sistemli bir şekilde çözüme kavuşturulamaması, zamanla bilim topluluğunda bir güven bunalımına yol açarak bilimsel devrimin zeminini hazırlar. (V) Ancak bu devrimsel süreç, yeni bir paradigmanın eskisinin yerini alacak olgunluğa erişmesi durumunda başarıya ulaşır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: III. cümlede, araştırmacıların anomaliler üzerinde yoğunlaşmasının gerekçesi belirtilmiştir.

Answer

Üçüncü cümlede, araştırmacıların anomaliler üzerinde yoğunlaşmasının gerekçesi değil, amacı belirtilmiştir.
Üçüncü cümlede yer alan 'mevcut paradigmanın sınırlarını zorlamak adına' ifadesi, araştırmacıların anomaliler üzerine yoğunlaşma eylemini hangi amaca yönelik gerçekleştirdiklerini bildirmektedir. Türkçede 'gerekçe' sözcüğü neden-sonuç ilişkisini karşılar. Cümlede ise eylemin nedeni değil, yöneldiği hedef (amacı) belirtildiğinden bu cümleyle ilgili değerlendirme yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin her birini anlam ilişkileri (neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç) yönünden analiz edin.
I. cümlede dayanılan temel (neden), II. cümlede gerekli nitelikler (koşul), III. cümlede hedef (amaç), IV. cümlede olumsuz durumun nedeni (neden-sonuç) ve V. cümlede olgunluğa erişme durumu (koşul) tespit edilir.
Seçeneklerdeki iddiaları doğru şekilde değerlendirebilmek için her cümlenin anlamsal yapısını çözmek gerekir.
2
Üçüncü cümlede yer alan '-mek adına' ifadesinin kurduğu anlam ilişkisini inceleyin.
'Sınırları zorlamak adına' ifadesi, eylemin gerekçesini (nedenini) değil, eylemle ulaşılmak istenen hedefi (amacını) belirtir.
Amaç-sonuç ilişkisini, neden-sonuç (gerekçe) ilişkisinden ayırt ederek yanlışı bulmak hedeflenir.

Key Concept

Cümlede Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkilerinin Analizi
Estimated Time:2m 30s
Question 11Question

(I) Bilişsel esneklik, bireyin değişen durumlar karşısında düşünce ve davranışlarını hızla uyarlama becerisidir. (II) Bu beceriyi geliştirebilmek amacıyla uzmanlar zihinsel egzersizler yapmayı ve yeni hobiler edinmeyi önermektedir. (III) Yeni aktivitelerle karşılaşan beyin, hücreler arası yeni bağlar kurduğu için zihinsel gençliğini daha uzun süre korur. (IV) Düzenli egzersizlerle bu esneklik kazanılırsa birey günlük hayatın getirdiği stres faktörleriyle daha kolay başa çıkabilir. (V) Ancak modern yaşamın getirdiği tekdüzelik zihni tembelliğe sürüklediği için bilişsel esneklik zamanla körelebilir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: V. cümlede, bilişsel esnekliğin körelme amacı ortaya konmuştur.

Answer

Beşinci cümlede bilişsel esnekliğin körelmesinin amacı değil, gerekçesi (nedeni) açıklandığı için bu cümleyle ilgili yapılan değerlendirme yanlıştır.
Beşinci cümlede 'modern yaşamın getirdiği tekdüzelik zihni tembelliğe sürüklediği için' ifadesiyle eylemin gerekçesi (nedeni) verilmiştir, amacı değil. Dolayısıyla bu cümlede amaç-sonuç ilişkisi bulunduğunu öne süren seçenek söylenemez ve doğru yanıttır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin anlam ilişkilerini tek tek analiz edin.
Birinci cümlenin tanım, ikinci cümlenin amaç-sonuç, üçüncü cümlenin neden-sonuç, dördüncü cümlenin koşul-sonuç ve beşinci cümlenin neden-sonuç bildirdiği tespit edilir.
Seçeneklerdeki ifadelerin cümlelerdeki anlamsal ilişkilerle örtüşüp örtüşmediğini belirlemek için bu analiz gereklidir.
2
Beşinci cümlenin anlam ilişkisini inceleyin ve seçenekle karşılaştırın.
Beşinci cümlede yer alan 'tekdüzelik zihni tembelliğe sürüklediği için' ifadesindeki '-diği için' eki neden-sonuç ilişkisi kurar. Seçenekte ise bu cümlenin 'körelme amacını' belirttiği söylenmiştir.
Neden-sonuç ilişkisi barındıran bir cümlenin amaç-sonuç cümlesi olarak nitelendirilemeyeceğini doğrulamak için bu karşılaştırma yapılır.

Key Concept

Cümlede Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkilerini Ayırt Etme
Question 12Question

Yeni nesil işlemcilerin ısınma problemini çözmek üzere bilgisayarlara daha güçlü fanlar yerleştirildi.

Bu cümledeki anlam ilişkisinin (amaç-sonuç) benzeri aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Show answer & explanation

Answer: Yabancı kaynaklardan daha rahat araştırma yapabilmek için İngilizce kursuna başladı.

Answer

Yabancı kaynaklardan daha rahat araştırma yapabilmek için İngilizce kursuna başladı.
Doğru cevap olan cümlede, İngilizce kursuna başlama eylemi henüz gerçekleşmemiş olan 'yabancı kaynaklardan daha rahat araştırma yapabilmek' amacıyla yapılmıştır. Bu durum, öncüldeki amaç-sonuç ilişkisiyle tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Öncüldeki cümlenin anlam ilişkisini belirlemek.
Öncüldeki cümlede bilgisayarlara daha güçlü fanların yerleştirilmesi eyleminin hangi amaçla (ısınma problemini çözmek amacıyla) yapıldığı belirtilmiştir. Dolayısıyla bu cümle bir amaç-sonuç cümlesidir.
Seçeneklerde hangi anlam ilişkisini arayacağımızı netleştirmek için bu adım gereklidir.
2
Seçeneklerdeki cümleleri inceleyip amaç-sonuç ilişkisini aramak.
İngilizce kursuna başlama eyleminin 'yabancı kaynaklardan daha rahat araştırma yapabilmek' amacıyla yapıldığı belirlenmiştir. Bu cümle de amaç-sonuç cümlesidir.
Öncüldeki anlam ilişkisiyle örtüşen doğru seçeneği tespit etmek.

Key Concept

Cümlede amaç-sonuç ilişkisini ayırt etme
Question 13Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç (gerekçe) ilişkisi vardır?

Show answer & explanation

Answer: Sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle barajlardaki su seviyesi hızla düştü.

Answer

Sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle barajlardaki su seviyesi hızla düştü.
Doğru olan cümlede, barajlardaki su seviyesinin düşmesi eyleminin gerçekleşme gerekçesi (sıcaklıkların yüksek seyretmesi) belirtilmiştir. Bu durum gerçekleşmiş bir nedene dayandığı için neden-sonuç ilişkisi mevcuttur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yüklemlerine 'Hangi amaçla?', 'Neden/Hangi gerekçeyle?' ve 'Hangi koşulla?' sorularını yönelterek anlam ilişkilerini analiz edin.
Cümlelerin bildirdiği eylemlerin yöneldiği hedefler, nedenler veya koşullar ayırt edilir.
Cümledeki yargılar arasındaki mantıksal bağlantıyı tespit etmenin en güvenilir yolu bu soruları sormaktır.
2
Eylemin gerçekleşmiş bir gerekçeye dayandığı ve neden-sonuç ilişkisi kuran cümleyi belirleyin.
Barajlardaki su seviyesinin düşmesinin gerekçesi olarak sıcaklıkların yüksek seyretmesi gösterilmiştir. Bu durum gerçekleşmiş bir duruma dayandığı için neden-sonuç ilişkisidir.
Amaç-sonuç cümlelerindeki yönelim henüz gerçekleşmemişken, neden-sonuç cümlelerindeki gerekçe çoktan gerçekleşmiştir.

Key Concept

Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri
Estimated Time:45s
Question 14Question

(I) Modern kentlerin büyüme hızı, doğayla olan bağlarımızı zayıflatırken bizi yapay çevreler inşa etmeye zorlamaktadır. (II) Şehir insanının yeşille olan temasını yeniden kurabilmek amacıyla son yıllarda dikey bahçecilik ve çatı tarımı uygulamaları yaygınlaşmaya başlamıştır. (III) Bu uygulamaların beklenen ekolojik faydayı sağlayabilmesi ise kent mimarisinin bu tasarımlara uygun şekilde revize edilmesine bağlıdır. (IV) Ancak plansız yapılaşmanın getirdiği alan darlığı yüzünden dikey tarım projeleri istenen yaygınlığa ve verimliliğe bir türlü ulaşamamaktadır. (V) Kent sakinleri, doğadan kopuşun getirdiği psikolojik yıpranmayı bu tür yapay yeşilliklerle telafi etmeye çalışsalar da bu çaba kalıcı bir huzur sunmaktan uzaktır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde sırasıyla 'amaç-sonuç', 'koşul-sonuç' ve 'neden-sonuç' ilişkisi kurulmu��tur?

Show answer & explanation

Answer: II, III ve IV

Answer

II, III ve IV numaralı cümlelerde sırasıyla amaç-sonuç, koşul-sonuç ve neden-sonuç ilişkileri kurulmuştur.
Doğru yanıt olan 'II, III ve IV' seçeneğinde yer alan cümlelerde sırasıyla amaç-sonuç, koşul-sonuç ve neden-sonuç yapıları tam olarak karşılanmaktadır. İkinci cümlede yeşille temas kurmak amacıyla dikey bahçecilik yapıldığı (amaç-sonuç), üçüncü cümlede fayda sağlanmasının revize edilmeye bağlı olduğu (koşul-sonuç), dördüncü cümlede ise plansız yapılaşmadan ötürü dikey tarımın verimli olamadığı (neden-sonuç) belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin anlamsal ilişkilerini tek tek analiz etmek.
İkinci cümlede yer alan 'yeşille olan temasını yeniden kurabilmek amacıyla' ifadesi eylemin hedefini/amacını belirttiğinden amaç-sonuç ilişkisi kurar.
Amaç-sonuç cümlelerinde henüz gerçekle��memiş ama gerçekleşmesi hedeflenen bir durum (yeşille temas kurmak) ve bu doğrultuda yapılan bir eylem (bahçecilik uygulamalarının yaygınlaşması) bulunur.
2
Üçüncü cümleyi incelemek.
Üçüncü cümlede ekolojik faydanın sağlanması, mimarinin revize edilmesine bağlanmıştır. Bu durum koşul-sonuç ilişkisi oluşturur.
Bir durumun gerçekleşmesinin başka bir durumun gerçekleşmesine bağlı olduğunu belirten yapılar koşul-sonuç bildirir.
3
Dördüncü cümleyi incelemek.
Dördüncü cümlede 'alan darlığı yüzünden' ifadesi gerekçe/neden bildirmekte, dikey tarım projelerinin verimliliğe ulaşamaması ise sonuçtur.
Neden-sonuç cümlelerinde hem neden olan eylem hem de sonuç olan eylem gerçekleşmiştir. Alan darlığı da verimliliğe ulaşamama da gerçekleşen durumlardır.
4
Cümlelerin sırasını sorudaki taleple eşleştirmek.
II. cümle amaç-sonuç, III. cümle koşul-sonuç ve IV. cümle neden-sonuç olarak sırasıyla dizilmektedir.
İstenen sıralamayı tam olarak karşılayan seçenek belirlenir.

Key Concept

Cümleler Arasındaki Anlam İlişkileri (Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç, Koşul-Sonuç)
Estimated Time:2m 0s
Question 15Question

(I) Nörobilim araştırmaları, görüntüleme teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler sayesinde son yıllarda insan zihnine dair ezberleri bozan yeni bulgular ortaya koymaktadır. (II) Bilim insanları, karar verme mekanizmalarının arkasında yatan bilişsel süreçleri haritalandırmak amacıyla beyin dalgalarını anlık olarak kaydeden sistemler kullanmaktadır. (III) Elde edilen bu hassas verilerin doğru yorumlanabilmesi, ancak analiz yazılımlarının yeterince gelişmi�� olmasına bağlıdır. (IV) Karmaşık veri setlerinin işlenmesindeki zorluklar, araştırmacıların yapay zekâ tabanlı yeni analiz modelleri geliştirmesini zorunlu kılmaktadır. (V) Teknolojik altyapının yüksek maliyeti sebebiyle birçok laboratuvar, bu alandaki deneysel çalışmalarını sınırlı bir kapsamda yürütmektedir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerdeki anlam ilişkileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: V. cümlede, deneysel çalışmaların sınırlı kapsamda yürütülmesinin amacı açıklanmıştır.

Answer

Deneysel çalışmaların sınırlı kapsamda yürütülmesinin amacı açıklanmıştır ifadesi yanlıştır, çünkü ilgili cümlede amaç değil neden bildirilmiştir.
Beşinci cümlede geçen 'teknolojik altyapının yüksek maliyeti sebebiyle' ifadesi, çalışmaların sınırlı kapsamda yürütülmesinin amacını değil, doğrudan nedenini (gerekçesini) belirtmektedir. Bu nedenle bu cümlede amaç-sonuç ilişkisi kurulduğu tespiti yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin anlamsal ilişkilerini tek tek analiz edin.
İlk dört cümlenin sırasıyla neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç ve neden-sonuç ilişkileri taşıdığı tespit edilir.
Seçeneklerdeki belirlemelerin doğruluğunu denetlemek için her cümlenin yargı gerekçelerini veya hedeflerini ayırt etmek gerekir.
2
Beşinci cümlede geçen 'sebebiyle' ifadesinin cümleye kattığı anlamı değerlendirin.
'Yüksek maliyeti sebebiyle' ifadesinin eylemin gerçekleşme gerekçesini (nedenini) ortaya koyduğu, eylemin henüz gerçekleşmemiş bir amaca yönelik yapılmadığı belirlenir.
Neden-sonuç ile amaç-sonuç arasındaki farkı ayırt ederek yanlış belirlemeyi içeren seçeneği saptamak amaçlanır.

Key Concept

Cümledeki Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkilerinin Ayırt Edilmesi
Question 16Question

(I) Buzullardaki erime oranını hassas bir şekilde ölçebilmek amacıyla Grönland'ın iç kesimlerinde yeni bir meteoroloji istasyonu kuruldu. (II) Bölgedeki ekstrem soğuklar ölçüm cihazlarının pillerini hızla tükettiğinden araştırmacılar veri toplama sürecinde ciddi aksaklıklar yaşadı. (III) İstasyonun verileri uydu sistemine düzenli olarak aktarıldığı takdirde küresel iklim modelleri daha yüksek doğrulukla güncellenecektir. (IV) İklim kriziyle mücadelede uluslararası düzeyde ortak politikalar geliştirilmedikçe yerel düzeyde alınan önlemler yetersiz kalmaya mahkûmdur. (V) Sıcaklık art��şının deniz seviyelerine etkisini somutlaştıran bu araştırmanın sonuçları, karar alıcıları harekete geçirmek üzere kamuoyuyla paylaşıldı.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: V. cümlede, bir eylemin hangi gerekçeyle yapıldığı açıklanmıştır.

Answer

V. cümlede, bir eylemin hangi gerekçeyle yapıldığı açıklanmıştır.
Parçadaki beşinci cümlede geçen '-mek üzere' ifadesi, eylemin hangi hedefe yönelik (amaçla) yapıldığını bildirmektedir. Araştırma sonuçlarının paylaşılması eyleminin amacı 'karar alıcıları harekete geçirmek'tir; dolayısıyla bu cümlede bir amaç-sonuç ilişkisi kurulmuştur. Cümlede eylemin gerekçesi (nedeni) değil, amacı açıklandığı için beşinci cümleyle ilgili gerekçe belirtildiği yargısı söylenemez.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin yargılarını ve aralarındaki anlam ilişkilerini (neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç) belirlemek için her cümleyi tek tek inceleyin.
Cümlelerin anlam yapıları çözümlenir.
Seçeneklerdeki iddiaların doğruluğunu test edebilmek için temel veriyi hazırlamak.
2
Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü cümlelerdeki anlam ilişkilerini sırasıyla doğrulayın.
Birinci cümlede 'ölçebilmek amacıyla' (amaç-sonuç), ikinci cümlede 'pillerini hızla tükettiğinden' (gerekçe/neden-sonuç), üçüncü cümlede 'aktarıldığı takdirde' (koşul-sonuç) ve dördüncü cümlede 'geliştirilmedikçe' (koşul-sonuç) ifadelerinin doğru tanımlandığı görülür.
Yanlış seçenekleri eleyerek doğru cevaba ulaşmak.
3
Beşinci cümleyi ele alarak kullanılan '-mek üzere' edatının kattığı anlamı analiz edin ve seçenekle karşılaştırın.
Bu cümlenin bir neden-sonuç (gerekçe) değil, amaç-sonuç ilişkisi barındırdığı saptanır. Dolayısıyla bu cümleyle ilgili gerekçe tespiti yanlıştır.
Eylemin gerçekleşme amacının gerekçe olarak sunulmasının yanlış olduğunu göstermek ve doğru seçeneği belirlemek.

Key Concept

Cümleler arasındaki neden-sonuç, amaç-sonuç ve koşul-sonuç ilişkilerinin ayırt edilmesi.
Question 17Question

(I) Tarih yazımında sözlü tarih yöntemi, yazılı belgelerin sessiz kaldığı alanlarda sıradan insanların deneyimlerini kayıt altına almak bakımından önemli imkanlar sunar. (II) Araştırmacılar, resmi tarihin göz ardı ettiği toplumsal sınıfların sesini duyurabilmek amacıyla bu yönteme sıklıkla başvururlar. (III) Ancak sözlü kaynaklar, insan hafızasının zamanla zayıflaması ve bireylerin geçmişi kendi lehlerine kurgulama eğilimi taşıması yüzünden bazı öznellik riskleri de barındırır. (IV) Elde edilen sözlü veriler, arşiv belgeleri ve diğer somut kanıtlarla desteklenmediği sürece güvenilir bir tarihsel kaynağa dönüşemez. (V) Nitekim araştırmacıların sadece sözlü anlatılara dayanarak genel çıkarımlar yapması, tarihsel gerçekliğin tek boyutlu ve eksik yorumlanmasına yol açmaktadır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde sırasıyla amaç-sonuç, neden-sonuç ve koşul-sonuç ilişkileri kurulmuştur?

Show answer & explanation

Answer: II - III - IV

Answer

İkinci cümlede amaç-sonuç, üçüncü cümlede neden-sonuç ve dördüncü cümlede koşul-sonuç ilişkisi sırasıyla kurulmuştur.
İkinci cümlede araştırmacıların sözlü tarih yöntemine sıklıkla başvurma hedefleri 'resmi tarihin göz ardı ettiği toplumsal sınıfların sesini duyurabilmek' olarak belirtilmiştir, bu da amaç-sonuç ilişkisidir. Üçüncü cümlede sözlü kaynakların öznellik riskleri barındırmasının gerekçesi 'insan hafızasının zamanla zayıflaması ve bireylerin geçmişi kendi lehlerine kurgulama eğilimi taşıması' olarak sunulmuştur, bu da neden-sonuç ilişkisidir. Dördüncü cümlede ise güvenilir bir tarihsel kaynağa dönüşebilmenin şartı 'arşiv belgeleri ve diğer somut kanıtlarla desteklenmesi' koşuluna bağlanmıştır (koşul-sonuç). Bu durumları sırasıyla karşılayan seçenek doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin yargılarını ve bu yargıların birbirine hangi anlam ilgileriyle bağlandığını çözümlemek.
İkinci cümlede 'amacıyla' edatı ile eylemin gerçekleştirilme hedefi (amaç) bildirilmiştir. Üçüncü cümlede 'yüzünden' edatı ile bir durumun ortaya çıkma gerekçesi (neden) sunulmuştur. Dördüncü cümlede ise '-diği sürece' yapısıyla bir durumun gerçekleşmesinin bağlı olduğu şart (koşul) ifade edilmiştir.
Cümlelerdeki amaç-sonuç, neden-sonuç ve koşul-sonuç ilişkilerini doğru saptayabilmek için anlam yönelimlerini incelemek gerekir.
2
Soruda istenen sıraya (amaç-sonuç, neden-sonuç, koşul-sonuç) uygun cümle numaralarını bir araya getirmek.
Sıralama II, III ve IV şeklinde netleşir.
Seçenekler arasından doğru eşleşmeyi gösteren grubu belirlemek.

Key Concept

Cümlede Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri
Question 18Question

(I) Küreselleşmeyle birlikte geleneksel sanatların yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması zorlaşmaktadır. (II) Bu durum, genç kuşakların geleneksel üretim süreçlerinden uzaklaşmasından kaynaklanmaktadır. (III) Kültürel mirası gelecek nesillere aktarmak üzere son yıllarda yerel yönetimler tarafından çeşitli atölyeler düzenleniyor. (IV) Gerekli destek sağlanırsa bu atölyelerin etki alanı daha da genişleyecektir. (V) El sanatlarına ilgi duyan herkes bu atölyelerde ücretsiz eğitim alabilmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Üçüncü cümle
Üçüncü cümlede yer alan 'Kültürel mirası gelecek nesillere aktarmak üzere...' ifadesindeki '-mak üzere' edat grubu cümleye amaç anlamı kazandırmıştır. Yerel yönetimlerin atölyeler düzenlemesindeki hedef (amaç), kültürel mirası gelecek nesillere aktarmaktır. Bu durum eylemin amacını ve sonucunu net bir şekilde ortaya koyduğundan amaç-sonuç ilişkisi taşımaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin yargılarını ve bu yargılar arasındaki anlamsal bağları inceleyin.
Cümlelerdeki durumlar ve eylemler belirlenir.
Amaç-sonuç ilişkisine sahip olan cümleyi diğerlerinden ayırt etmek için cümlenin anlamsal yapısını çözmek gerekir.
2
Üçüncü cümledeki eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını kontrol edin.
Atölyelerin düzenlenmesi (sonuç), kültürel mirası gelecek nesillere aktarmak amacıyla (amaç) yapılmaktadır. '-mak üzere' edatı cümleye amaç anlamı katmıştır.
Amaç-sonuç ilişkisinde eylemin henüz gerçekleşmemiş bir hedefi (amacı) bildirmesi gerekir.

Key Concept

Cümlede Amaç-Sonuç İlişkisi
Question 19Question

(I) Arkeologlar, sık orman örtüsüyle kaplı bölgelerdeki antik yerleşimleri tespit edebilmek amacıyla bölgeyi havadan LIDAR teknolojisiyle taradı. (II) Gönderilen lazer ışınlarının ağaç dallarının arasından süzülerek toprak yüzeyine ulaşıp geri yansıması, zemindeki mikro topografik yapıların haritalandırılmasını sağladı. (III) Yoğun bitki örtüsü nedeniyle çıplak gözle fark edilemeyen yüzlerce höyük ve su kanalı, bu gelişmiş tarama yöntemi sayesinde ilk kez gün yüzüne çıkarıldı. (IV) Elde edilen bu dijital topografya haritaları detaylıca incelenirse bölgedeki antik kentin sınırları daha net çizilebilir. (V) Yeni keşiflerin getireceği arkeolojik verileri doğru yorumlamak, geçmiş uygarlıkların sosyo-ekonomik yapılarını anlamamız için bir zorunluluktur.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin anlam ilişkileriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: V. cümlede, eylemin hangi amaca yönelik yapıldığı aktarılmıştır.

Answer

V. cümlede eylemin hangi amaca yönelik yapıldığının aktarıldığını belirten seçenek yanlıştır çünkü bu cümlede amaç-sonuç ilişkisi değil, bir saptama ve gereklilik söz konusudur.
Doğru cevap, beşinci cümlede bir eylemin amacının açıklandığını belirten seçenektir. Beşinci cümlede 'Yeni keşiflerin getireceği arkeolojik verileri doğru yorumlamak, geçmiş uygarlıkların sosyo-ekonomik yapılarını anlamamız için bir zorunluluktur.' ifadesi yer almaktadır. Bu cümlede herhangi bir eylem ve onun yapılma amacı (amaç-sonuç ilişkisi) bulunmamaktadır. Buradaki 'için' edatı amaç bildirmemekte, 'açısından, yönüyle' anlamı katarak bir durumun önemini ve gerekliliğini (saptama/zorunluluk) belirtmektedir. Bu nedenle bu değerlendirme yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki cümleleri sırasıyla okuyarak anlam ilişkilerini (neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç) tespit edin.
Cümlelerin hangilerinde eylemin gerekçesi, amacı veya şartı olduğunu belirleyin.
Sorudaki şıkların doğruluk derecesini kontrol edebilmek için her cümlenin anlam yapısını çözmemiz gerekir.
2
Birinci cümleyi analiz edin.
'antik yerleşimleri tespit edebilmek amacıyla' ifadesi eylemin hedefini ve amacını gösterir. Bu bir amaç-sonuç cümlesidir.
Birinci cümleyle ilgili seçeneğin doğru olup olmadığını belirlemek.
3
İkinci ve üçüncü cümleleri analiz edin.
İkinci cümlede lazer ışınlarının yansıması, mikro topografik yapıların haritalandırılmasının nedenidir. Üçüncü cümlede de höyük ve kanalların gün yüzüne çıkarılması bu tarama yöntemi sayesinde (nedeniyle) gerçekleşmiştir. İki cümle de neden-sonuç (gerekçe) ilişkisi taşır.
İkinci ve üçüncü cümlelerle ilgili seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek.
4
Dördüncü cümleyi analiz edin.
'detaylıca incelenirse' ifadesindeki '-se' eki, sınırların net çizilebilmesinin bir şarta bağlı olduğunu gösterir. Bu bir koşul-sonuç cümlesidir.
Dördüncü cümleyle ilgili seçeneğin doğruluğunu teyit etmek.
5
Beşinci cümleyi analiz edin.
'Yeni keşiflerin getireceği arkeolojik verileri doğru yorumlamak, geçmiş uygarlıkların sosyo-ekonomik yapılarını anlamamız için bir zorunluluktur.' cümlesinde bir eylemin amacı açıklanmamıştır. Buradaki 'için' edatı 'açısından' anlamında kullanılmış olup, sadece bir gereklilik saptaması yapılmıştır.
Yanlış olan değerlendirmeyi (doğru seçeneği) tespit etmek.

Key Concept

Cümleler Arasındaki Anlam İlişkileri (Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç, Koşul-Sonuç)
Question 20Question

(I) Son yıllarda yapay zekâ algoritmaları, eski medeniyetlerden kalan ve henüz çözülememiş çivi yazılı tabletlerin deşifre edilmesinde sıklıkla kullanılıyor. (II) Bu algoritmalar, binlerce yıllık kırık tablet parçalarını görsel olarak eşleştirerek eksik metinleri tamamlamak amacıyla tasarlanmıştır. (III) Bilgisayarlı analizin sunduğu hız sayesinde araştırmac��lar, daha önce onlarca yıl süren filolojik incelemeleri artık birkaç güne sığdırabiliyor. (IV) Ancak yapay zekanın sunduğu bu önerilerin bilimsel olarak kabul görmesi, uzman filologların son kontrolleri titizlikle yapması koşuluna bağlıdır. (V) Teknolojinin bu alanda sunduğu imkânlar arttıkça geçmişin karanlıkta kalmış yazılı kültürlerine dair yeni pencerelerin açılacağı muhakkaktır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde sırasıyla amaç-sonuç, neden-sonuç ve koşul-sonuç ilişkileri kurulmuştur?

Show answer & explanation

Answer: II, III ve IV

Answer

II, III ve IV numaralı cümlelerin yer aldığı seçenek
Doğru seçenekte belirtilen II. cümlede 'eksik metinleri tamamlamak amacıyla tasarlanmıştır' ifadesiyle amaç-sonuç ilişkisi; III. cümlede 'bilgisayarlı analizin sunduğu hız sayesinde filolojik incelemeleri artık birkaç güne sığdırabiliyor' ifadesiyle neden-sonuç ilişkisi; IV. cümlede ise 'önerilerin bilimsel olarak kabul görmesi, uzman filologların son kontrolleri titizlikle yapması koşuluna bağlıdır' ifadesiyle koşul-sonuç ilişkisi kurulmuştur. Bu durum soruda istenen sırayı tam olarak karşılar.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin yargı ve gerekçelerini teker teker belirlemek.
İkinci cümlede 'eksik metinleri tamamlamak amacıyla' ifadesi eylemin hedeflenen yönünü (amacı) gösterir. Üçüncü cümlede 'hız sayesinde' ifadesi eylemin gerekçesini (nedenini) belirtir. Dördüncü cümlede 'koşuluna bağlıdır' ifadesi ise eylemin gerçekleşme şartını (koşulunu) ortaya koyar.
Soruda istenen sırayı (amaç-sonuç, neden-sonuç ve koşul-sonuç) doğru tespit edebilmek için her bir cümlenin anlam ilişkisini tek tek ortaya çıkarmak gerekir.
2
Bulunan anlam ilişkilerini soruda verilen sırayla eşleştirmek.
Sırasıyla amaç-sonuç (II. cümle), neden-sonuç (III. cümle) ve koşul-sonuç (IV. cümle) ilişkilerinin kurulduğu görülür.
Bulunan sonuçların soru kökündeki sırayla uyumlu olup olmadığını kontrol etmek.

Key Concept

Cümleler Arasındaki Anlam İlişkileri (Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç, Koşul-Sonuç)

Hints

1
Cümlelerdeki '-mak amacıyla', '-den dolayı / sayesinde' ve '-sa / -se / koşuluna bağlıdır' gibi ipucu kelimelerine dikkat edin.
2
İkinci cümledeki 'amacıyla' kelimesi amaç-sonuç ilişkisini, üçüncü cümledeki 'sayesinde' kelimesi neden-sonuç ilişkisini işaret eder.
3
Dördüncü cümlede yer alan 'koşuluna bağlıdır' ifadesi doğrudan koşul-sonuç (şart) ilişkisini kurmaktadır. Bu üç cümlenin sıralamasını seçeneklerde arayın.

Practice More

Neden-sonuç ve amaç-sonuç farkını pekiştirmek için 'için' edatının kullanıldığı cümlelerde 'hangi gerekçeyle' ve 'hangi hedefle' ayrımını yapan diğer soruları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleleri incelerken 'Hangi amaçla?', 'Neden/Niçin?' ve 'Hangi koşulla?' sorularını yüklemlere yönelterek aldığınız yanıtların doğruluğunu teyit edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Page 1 / 2Next