Bir kamu kurumunda yürütülen kurumsal gelişim projesi kapsamında yapılan incelemelerde; personelin mevcut çalışma koşullarından ve sunulan yan haklardan duydukları memnuniyetin (iş tatmininin) oldukça yüksek olduğu saptanmıştır. Ancak aynı personelin, kurumun stratejik hedeflerine ulaşmak için fazladan çaba gösterme ve verimliliklerini artırma konusundaki istekliliklerinin (motivasyonlarının) oldukça düşük olduğu gözlemlenmiştir. Lawler ve Porter tarafından geliştirilen 'Geliştirilmiş Beklenti Kuramı' ve bu iki kavramın doğası dikkate alındığında, personelin yüksek tatmine rağmen düşük motivasyon sergilemesini en yetkin açıklayan gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİş tatmini ve motivasyonun aynı psikolojik kökene sahip olması nedeniyle, tatminin artıp motivasyonun artmaması ancak bireysel kişilik özelliklerindeki sapmalarla açıklanabilir.
- BÜcret ve çalışma koşulları gibi hijyen faktörlerinin sadece tatminsizliği önlemesi, ancak personeli daha yüksek performans sergilemeye itecek gerçek bir motivasyonel güç yaratmaması.
- İş tatmininin geçmişteki ödüllerin ve tecrübelerin bir sonucu olarak ortaya çıkan statik bir tutum; motivasyonun ise gelecekteki çabanın değerli bir ödüle ulaştıracağı beklentisine dayalı dinamik bir süreç olması.Answer
- DMotivasyonun bilişsel bir süreç olarak iş tatmininden önce gelmesi ve tatmin düzeyi yüksek olmayan bir bireyin bilişsel çelişki nedeniyle yeni bir hedefe yönelmesinin imkansız olması.
- ELawler-Porter modelinde tatminin doğrudan performansa yol açması, dolayısıyla düşük motivasyonun ancak ödüllerin valans (değer) derecesinin sıfır olmasıyla mümkün olması.
Answer
İş tatmininin geçmişe odaklı bir sonuç tutumu, motivasyonun ise geleceğe odaklı bir çaba beklentisi olması nedeniyle bu iki kavram arasında her zaman doğrusal bir ilişki bulunmaz.
İş tatmini ve motivasyon sıklıkla birbirinin yerine kullanılsa da aralarında temel bir zamansal fark vardır. İş tatmini, bireyin iş deneyimlerinden elde ettiği ödülleri (maddi/manevi) algıladığı hakkaniyet çerçevesinde değerlendirmesi sonucunda oluşan 'geçmişe dönük' bir duygusal durumdur. Oysa motivasyon, bireyin gelecekteki bir hedefe ulaşmak için harcayacağı çabanın derecesini belirleyen 'geleceğe dönük' bir süreçtir. Lawler ve Porter modeline göre, bir kişi geçmişte aldığı yüksek ödüller sayesinde çok tatmin olabilir; ancak gelecekteki çabasının ek bir değer yaratmayacağını veya ödülle ödüllendirilmeyeceğini düşünüyorsa motivasyonu düşük kalacaktır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İş Tatmini ve Motivasyonun Zamansal ve İşlevsel Ayrımı
Hints
1
Kavramların zamansal odaklarına odaklanın: Hangi kavram 'olmuş bitmiş' olanla, hangisi 'yapılacak olanla' ilgilidir?
2
Lawler-Porter modelinde tatmin (satisfaction) sürecin başında mı yoksa sonunda mı yer alır?
3
Modelde tatmin bir sonuç (çıktı), motivasyon (çaba) ise bir girdidir. Bu durum birinin yüksek, diğerinin düşük olmasını rasyonelleştirir.
Practice More
Lawler ve Porter'ın modelindeki 'algılanan hakkaniyetli ödüller' değişkeninin tatmin üzerindeki etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s