Question

Difficulty: Very hardHerzberg'in Çift Faktör Teorisi

Herzberg'in Çift Faktör Teorisi'ne göre, iş tatmini ve iş tatminsizliği tek bir sürekliliğin birbirine zıt iki kutbu değildir; aksine bunlar birbirinden bağımsız süreçlerdir. Bir kamu kurumunda yürütülen iyileştirme çalışmaları kapsamında; çalışma ofisleri modernize edilmiş, maaşlarda ve yan haklarda artış yapılmış ve personelin amirleriyle olan ilişkilerini düzenleyen yeni bir idari rehber yayımlanmıştır. Yapılan değerlendirmelerde, çalışanların kurumla ilgili 'şikayetlerinin sona erdiği' ve huzursuzluğun giderildiği saptanmıştır. Ancak buna rağmen, personelin işe karşı gerçek bir heyecan duymadığı, ek çaba sarf etmekten kaçındığı ve motivasyon düzeylerinde anlamlı bir yükseliş olmadığı gözlemlenmiştir.

Herzberg'in teorisi çerçevesinde değerlendirildiğinde, personelde beklenen motivasyon artışının gerçekleşmemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yapılan iyileştirmelerin sadece hijyen faktörlerine yönelik olması sebebiyle çalışanların 'tatminsiz' olmaktan 'tatminsizlik yok' durumuna geçmesi, ancak işin özüne dair motive edici faktörlerin eksik kalması.Answer
  2. B
    Hijyen faktörlerinin motivasyon yaratabilmesi için öncelikle çalışanların başarı ve sorumluluk gibi ihtiyaçlarının tam olarak doyurulması gerektiği ilkesinin göz ardı edilmiş olması.
  3. C
    Dışsal ödüllerin (maaş ve yan haklar) iyileştirilmesinin, çalışanlar üzerinde 'aşırı gerekçelendirme' etkisi yaratarak içsel motivasyonun ortaya çıkmasını engellemiş olması.
  4. D
    Hijyen faktörlerinin sağlanmasının iş doyumunu doğrudan artırmasına karşın, bu durumun performansa dönüşmesi için çalışanların kişisel özelliklerinin (kontrol odağı gibi) uygun olmaması.
  5. E
    Motivasyonel faktörlerin ancak hijyen faktörleri tamamen kusursuz hale getirildikten sonra devreye girebileceğine dair kuramsal zorunluluğun henüz tamamlanmamış olması.

Answer

Uygulanan iyileştirmelerin (maaş, fiziksel koşullar, idari süreçler) Herzberg'in modelinde 'Hijyen Faktörler' kategorisinde yer alması ve bu faktörlerin varlığının sadece tatminsizliği ortadan kaldırarak kişiyi nötr (tatminsizlik yok) noktasına taşıması, gerçek motivasyon için ise 'motive edici faktörlere' (işin kendisi, sorumluluk, başarı) ihtiyaç duyulmasıdır.
Herzberg'in modelinde iki bağımsız boyut vardır. Maaş, çalışma koşulları ve şirket politikası gibi dışsal unsurlar 'Hijyen Faktörleri'dir. Bunlar sağlandığında çalışan 'tatminsiz' değildir ancak 'motive' de değildir; sadece nötr bir durum olan 'tatminsizlik yok' (no dissatisfaction) seviyesine gelir. Gerçek motivasyon için işin içeriğine dair (başarı, sorumluluk, işin kendisi) 'Motive Edici Faktörler' gereklidir. Senaryoda sadece hijyen faktörleri iyileştirildiği için şikayetler bitmiş ancak motivasyon artmamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki iyileştirmeleri sınıflandır.
Maaş, fiziksel koşullar ve amir ilişkileri 'Hijyen Faktörler'dir.
Bu unsurlar işin içeriğiyle değil, işin çevresiyle (dışsal) ilgilidir.
2
Değerlendirme sonucunu teorik modelle eşleştir.
Şikayetlerin bitmesi 'Tatminsizlik Yok' (No Dissatisfaction) durumuna ulaşıldığını gösterir.
Herzberg'e göre hijyen faktörleri eksikse tatminsizlik olur, sağlandığında ise sadece tatminsizlik giderilir.
3
Motivasyon artışının neden gerçekleşmediğini analiz et.
Motivasyon (Tatmin) için 'Motive Edici Faktörler' gereklidir.
İşin kendisi, sorumluluk, başarı ve tanınma gibi unsurlar senaryoda yer almamaktadır.

Key Concept

İş tatmini ve iş tatminsizliği birbirinin zıttı değil, iki farklı boyutun (Hijyen ve Motivasyon) sonucudur.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question