Question

Difficulty: MediumAdams'ın Eşitlik Teorisi

Bir kamu kurumunda 'İç Denetçi' olarak görev yapan Erdem, 1212 yıllık mesleki tecrübeye ve doktora derecesine sahiptir. Erdem, aynı birimde henüz 22 yıldır çalışan ve lisans mezunu olan mesai arkadaşı Caner ile kapsamlı bir denetim raporunu birlikte tamamlamıştır. Denetim süreci sonunda kurum yönetimi, her iki çalışana da başarılı çalışmaları nedeniyle aynı tutarda 'performans başarı ödülü' vermiştir. Erdem, sahip olduğu kıdem ve eğitim üstünlüğüne rağmen aynı ödülü almalarını bir adaletsizlik olarak algılamış ve bu durum onda belirgin bir huzursuzluk yaratmıştır.

Adams'ın Eşitlik Teorisi'ne göre, Erdem'in bu huzursuzluğu gidermek amacıyla başvurduğu aşağıdaki yöntemlerden hangisi 'kendi girdilerini bilişsel olarak çarpıtma' (cognitive distortion) stratejisine doğrudan bir örnektir?

  1. Kendi sahip olduğu doktora derecesinin ve uzun yıllara dayanan tecrübesinin, aslında bu rutin denetim faaliyeti için o kadar da kritik ve belirleyici olmadığını düşünmeye başlaması.Answer
  2. B
    Kurumdaki ödüllendirme sisteminin adaletsiz olduğuna kanaat getirerek, bir sonraki denetim görevinde harcayacağı mesai süresini ve raporlama titizliğini gözle görülür şekilde azaltması.
  3. C
    Kendisini mesai arkadaşı Caner ile kıyaslamaktan vazgeçip, başka bir bakanlıkta çalışan ve kendisiyle benzer niteliklere sahip eski bir okul arkadaşını kendisine referans noktası olarak belirlemesi.
  4. D
    Kurumdaki mevcut adaletsizliklerin giderilmeyeceğine inanarak, başka bir kamu kurumuna naklen atanma (tayin) talebinde bulunmak için hazırlık yapmaya başlaması.
  5. E
    Aldığı performans ödülünün miktarını, harcadığı yoğun çabanın bir karşılığı olarak görmeyip ödülün kendisi için taşıdığı değeri (valens) sorgulamaya başlaması.

Answer

Erdem'in kendi eğitim ve tecrübesinin proje için o kadar da kritik olmadığını düşünmeye başlaması seçeneği doğru cevaptır.
Doğru cevap olan seçenekte, Erdem fiili bir değişiklik (istifa, az çalışma, referans değiştirme vb.) yapmak yerine, zihninde kendi girdilerinin (doktora ve kıdem) ağırlığını azaltarak 'aslında o kadar da önemli değil' şeklinde bir rasyonalizasyon yapmaktadır. Bu durum, Adams'ın teorisindeki 'girdilerin bilişsel olarak çarpıtılması' tanımına tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Algılanan Durumun Analizi
Erdem, kendi girdi/çıktı oranını Caner'in girdi/çıktı oranıyla kıyaslamaktadır. (Erdem'in Girdisi: Doktora+1212 yıl / Caner'in Girdisi: Lisans+22 yıl; Çıktılar ise eşittir).
Adams'ın Eşitlik Teorisi'ne göre birey, kendi çabası ile karşılığını başkalarıyla kıyaslar.
2
Eşitsizlik Tipinin Belirlenmesi
Eksik ödüllendirme (under-reward) adaletsizliği algısı oluşmuştur.
Daha fazla girdi sunmasına rağmen aynı çıktıyı alması psikolojik gerilim yaratır.
3
Belirlenen Stratejinin Uygulanması
Girdilerin bilişsel olarak çarpıtılması yoluyla dengenin sağlanması.
Soruda istenen 'bilişsel çarpıtma' yöntemi, fiilen bir değişiklik yapmadan, kişinin girdilerinin (veya çıktılarının) değerine dair algısını zihninde yeniden şekillendirmesini gerektirir.

Key Concept

Adams'ın Eşitlik Teorisi'nde Bilişsel Çarpıtma (Cognitive Distortion)

Hints

1
Eşitlik teorisinde birey, huzursuzluğu gidermek için ya davranışlarını değiştirir ya da düşüncelerini (algısını) değiştirir.
2
'Bilişsel çarpıtma', kişinin sunduğu girdilerin veya aldığı çıktıların önemini zihninde yeniden tartmasıdır.
3
Eğer kişi 'aslında benim eğitimim bu iş için çok da gerekli değildi' diyorsa, kendi sunduğu katkıyı (girdiyi) küçümsüyor demektir.

Practice More

Adams'ın teorisinde 'referans kişi' türlerini (kendi-iç, kendi-dış, diğer-iç, diğer-dış) inceleyerek kıyaslama dinamiklerini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question