Question

Difficulty: MediumSkinner'ın Pekiştirme Teorisi

Bir teknoloji firmasında proje yöneticisi, ekip toplantıları sırasında sürekli olarak cep telefonuyla ilgilenerek odaklanma sorunu yaşayan ve toplantı verimliliğini düşüren bir çalışanının, şirket tarafından tüm personele sosyal bir hak olarak sağlanan "aylık spor salonu üyeliği" avantajını geçici bir süreliğine iptal etmiştir. Proje yöneticisi, bu müdahale ile çalışanın toplantı sırasındaki istenmeyen davranışlarını ortadan kaldırmayı hedeflemektedir.

Buna göre proje yöneticisinin gerçekleştirdiği bu eylem, Skinner'ın Pekiştirme Teorisi'nde yer alan aşağıdaki kavramlardan hangisine örnektir?

  1. A
    Olumlu pekiştirme
  2. B
    Olumsuz pekiştirme
  3. C
    I. tip ceza
  4. II. tip cezaAnswer
  5. E
    Sönme

Answer

İstenmeyen bir davranışı azaltmak için hoşa giden bir uyarıcının (spor salonu üyeliği) ortamdan çekilmesi Skinner'ın kuramında II. tip ceza olarak tanımlanır.
Doğru cevap olan mahrum bırakma yoluyla ceza (II. tip ceza), bireyin hoşuna giden bir nesnenin veya ayrıcalığın elinden alınmasıyla istenmeyen davranışın (burada toplantıda telefon kullanımı) baskılanmasını ifade eder. Senaryoda spor salonu üyeliği bir ödüldür ve bunun geri alınması davranışı zayıflatma amacı taşır.

Step-by-Step Solution

1
Davranışı analiz etme
Toplantıda telefonla ilgilenme (İstenmeyen davranış).
Uygulamanın hangi amaca hizmet ettiğini anlamak için önce hedef davranış belirlenmelidir.
2
Yapılan müdahaleyi belirleme
Spor salonu üyeliğinin (Hoşa giden uyarıcı) geri alınması (Ortamdan çekme).
Uyarıcının niteliği ve yönü (ekleme/çıkarma) ceza veya pekiştirme türünü belirler.
3
Sonucu değerlendirme
Hoşa giden uyarıcı çıkarılarak davranışın azaltılması hedeflendiği için II. tip ceza.
Skinner'ın dörtlü matrisinde 'hoş uyarıcıyı çıkarma' işlemi mahrum bırakma yoluyla cezalandırmadır.

Key Concept

II. Tip Ceza (Mahrum Bırakma Yoluyla Ceza)

Hints

1
Yöneticinin amacı istenmeyen davranışı artırmak mı yoksa azaltmak mı?
2
Ortama yeni bir sıkıntı mı eklenmiş yoksa var olan bir güzellik mi alınmış?
3
Hoş bir uyarıcıyı (spor üyeliği) ortamdan çekmek, davranışı azaltmaya yönelik bir ceza türüdür.

Practice More

Olumsuz pekiştirme ile II. tip ceza arasındaki farkı pekiştirmek için 'angaryadan muafiyet' ve 'maaş kesintisi' örneklerini karşılaştırın.
Estimated Time:50s
Rate this question