Question

Difficulty: MediumYorgunluk Kavramı ve Molalar

Üçlü vardiya sistemiyle çalışan bir çağrı merkezinde, sürekli yüksek dikkat gerektiren ve monoton bir görev yürüten personelin yaşadığı zihinsel yorgunluğu en aza indirmek ve çalışma kapasitesini korumak amacıyla düzenlenen dinlenme araları (molalar) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi ergonomik açıdan en doğru yaklaşımdır?

  1. Toplam mola süresi sabit tutulmak kaydıyla, uzun süreli ve seyrek molalar yerine kısa süreli ve sık molaların tercih edilmesiAnswer
  2. B
    Dinlenme aralarının sadece 48574857 sayılı İş Kanunu'nda belirtilen asgari sürelerle sınırlandırılması ve personelin bireysel yorgunluk düzeyinin göz ardı edilmesi
  3. C
    Zihinsel yorgunluğu gidermek amacıyla personelin mola süresince çalışma masasından ayrılmadan pasif dinlenme yapmasının teşvik edilmesi
  4. D
    Yorgunluk belirtilerini bastırmak için mola vermek yerine çalışma ortamındaki aydınlatma ve gürültü seviyesinin sürekli artırılarak personelin uyarılması
  5. E
    Günlük toplam mola süresinin personelin tercihine bırakılarak mesai bitimine yakın tek bir blok halinde kullandırılması

Answer

Toplam mola süresi sabit tutulsa dahi, molaların kısa süreli ve sık aralıklarla verilmesi yorgunluğu önlemede en etkili yöntemdir.
Ergonomide 'dinlenme verimi' (rest efficiency) kavramı uyarınca, vücudun ve zihnin en hızlı toparlandığı anlar molanın ilk dakikalarıdır. Bu nedenle, örneğin bir saatlik tek bir mola yerine on beşer dakikalık dört mola vermek, yorgunluğun birikmesini önleyerek çalışma kapasitesinin daha yüksek seviyede kalmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
İşin niteliğini analiz etme
İşin monoton ve yüksek dikkat gerektirdiği saptanır.
Zihinsel yorgunluğun hızlı birikebileceği iş türlerinde dinlenme stratejisi buna göre belirlenmelidir.
2
Dinlenme verimi ilkesini uygulama
Dinlenmenin en etkili olduğu dönemin molanın ilk başlangıç anları olduğu hatırlanır.
Ergonomik araştırmalar, toplam dinlenme süresi aynı olsa bile mola sayısının artırılmasının toparlanmayı hızlandırdığını gösterir.
3
Ergonomik ve yasal ayrımı yapma
Yasal sürelerin (İş Kanunu) sadece alt sınırı temsil ettiği, ergonomik gerekliliklerin ise işin psikolojik yüküne göre değiştiği sonucuna varılır.
En uygun mola düzenlemesi, yorgunluğun kümülatif olarak artmasını engelleyen 'kısa ve sık' mola modelidir.

Key Concept

Dinlenme Verimi ve Mola Planlaması

Alternative Method

Yorgunluğu ölçmek için performans eğrileri ve hata oranları takip edilerek molaların en çok hatanın yapıldığı 'kritik saatlerden' hemen önceye yerleştirilmesi de bir diğer bilimsel yaklaşımdır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question