Question

Difficulty: Very hardTemel Yaklaşımlar ve Teorik Çerçeve

Çalışma psikolojisi literatüründe insan doğasına ilişkin varsayımlar kronolojik bir gelişim izlemiştir. Frederick W. Taylor’ın 'Rasyonel-Ekonomik İnsan', Elton Mayo’nun 'Sosyal İnsan' ve Abraham Maslow ile Douglas McGregor’un 'Kendini Gerçekleştiren İnsan' modellerinin ardından Edgar Schein, tüm bu modellerin tek başına yetersiz olduğunu savunarak 'Karmaşık İnsan' (Complex Man) modelini ortaya koymuştur. Bu modele göre, örgüt içi süreçlerde çalışanların motivasyonunu ve performansını artırmak isteyen bir yöneticinin benimsemesi gereken temel strateji aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Çalışanların ihtiyaçlarının zamanla ve içinde bulundukları duruma göre değişebileceğini kabul ederek esnek ve 'tanı koyucu' bir liderlik yaklaşımı sergilemek.Answer
  2. B
    Çalışanların bireysel gelişim ihtiyaçlarını ön plana çıkararak onlara iş zenginleştirme ve özerklik olanakları sunmaya odaklanmak.
  3. C
    İş yerindeki sosyal iklimi iyileştirmek ve grup içi etkileşimi artırarak çalışanların aidiyet hissini en üst düzeye çıkarmak.
  4. D
    Performans kriterlerini net bir şekilde belirleyerek, standartlara uyan çalışanları sadece maddi teşvikler ve primlerle ödüllendirmek.
  5. E
    İş bölümü ve uzmanlaşmayı maksimize ederek, çalışanların sadece kendi uzmanlık alanlarındaki teknik becerilerini geliştirmesini sağlamak.

Answer

Çalışanların ihtiyaçlarının zamanla ve içinde bulundukları duruma göre değişebileceğini kabul ederek esnek ve 'tanı koyucu' bir liderlik yaklaşımı sergilemek.
Edgar Schein'ın 'Karmaşık İnsan' varsayımı, diğer tüm modellerin (ekonomik, sosyal, kendini gerçekleştiren) insan doğasının sadece bir parçasını açıkladığını savunur. Bu modele göre insanların güdüleri değişkendir ve örgütsel bağlılık hissi çalışanın kendi ihtiyaçları ile örgütün sundukları arasındaki etkileşime bağlıdır. Bu nedenle en doğru yönetim stratejisi, evrensel bir reçete uygulamak yerine, yöneticiyi her durumu ayrı ayrı değerlendiren esnek bir 'tanı koyucu' (diagnostic) olarak konumlandırmaktır.

Step-by-Step Solution

1
Yönetim tarihindeki insan modellerinin gelişimini analiz edin.
Klasik (Ekonomik), Neoklasik (Sosyal) ve Modern (Kendini Gerçekleştiren) modellerin evrensel ve genel geçer varsayımlara sahip olduğu görülür.
Soruda bahsedilen modellerin sınırlarını anlamak için bu kronoloji önemlidir.
2
Edgar Schein'ın 'Karmaşık İnsan' (Complex Man) varsayımının temel farkını belirleyin.
Schein, insanın sadece sosyal veya sadece ekonomik bir varlık olmadığını, ihtiyaçlarının işten işe, gruptan gruba ve zamana göre değişebileceğini savunur.
Modele ait özgün ayırt edici özelliği saptamak için bu adım gereklidir.
3
Karmaşık İnsan modelinin yönetimsel sonucunu saptayın.
Tek bir 'en iyi yol' (one best way) yoktur; yönetici bir 'tanı koyucu' (diagnostic) gibi davranmalı ve stratejisini duruma göre belirlemelidir.
Modelin teorik varsayımının uygulamadaki karşılığını bulmak soruyu çözer.

Key Concept

İnsan Doğasına İlişkin Varsayımlar ve Karmaşık İnsan Modeli

Hints

1
Schein'ın modeli, önceki modellerin hepsinin haklı olduğu taraflar olduğunu ama hiçbirinin 'evrensel' olmadığını söyler.
2
Bir model 'insan sadece X ile motive olur' diyorsa, Karmaşık İnsan modeli 'insan bazen X, bazen Y, bazen de Z ile motive olabilir' der.
3
Modele göre yönetici, bir doktorun hastasına tanı koyması gibi, çalışanın o anki durumuna 'tanı' koymalı ve yaklaşımını ona göre seçmelidir.

Practice More

Schein'ın 'Karmaşık İnsan' varsayımı ile Durumsallık Yaklaşımı (Contingency Approach) arasındaki paralelliği inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question