Question

Difficulty: HardSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

1982 Anayasası’nın 148. maddesinde düzenlenen anayasal denetim usullerine göre; bir mahkemenin bakmakta olduğu davada uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak olan normun Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla "itiraz yolu" (somut norm denetimi) kapsamında Anayasa Mahkemesine başvurulması aşağıdaki düzenlemelerden hangisi için anayasal olarak mümkün değildir?

  1. A
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin esas bakımından Anayasa'ya aykırı olması
  2. B
    Bir kanun hükmünün içeriğinin Anayasa'daki temel hak ve hürriyetlerle çelişmesi
  3. Anayasa değişikliklerinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıAnswer
  4. D
    Yürürlükteki bir kanunun sadece belirli bir davada uygulanacak olan geçici madde hükümleri
  5. E
    Bir kanunun esas bakımından Anayasa'nın başlangıç ilkelerine aykırı olması

Answer

Anayasa değişiklikleri, 1982 Anayasası'nın 148. maddesi uyarınca itiraz yoluyla denetlenemez; bu düzenlemeler hakkında sadece iptal davası açılabilir.
1982 Anayasası'nın 148. maddesinin 2. fıkrasında açıkça belirtildiği üzere, Anayasa değişikliklerinin iptali ve yürürlüğünün durdurulması için sadece iptal davası (soyut norm denetimi) yoluna gidilebilir; bu düzenlemeler hakkında mahkemelerce itiraz yoluna başvurulması mümkün değildir. Ayrıca anayasa değişiklikleri sadece şekil bakımından denetlenebilir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 148. maddesindeki denetim yollarını analiz et.
Anayasa Mahkemesi; kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğünün denetimini yapar.
Hangi normun hangi yolla denetleneceğini belirlemek için anayasal dayanağı saptamak gerekir.
2
İtiraz yolu (somut norm denetimi) ile ilgili kısıtlamaları belirle.
Anayasa'nın 148/2. fıkrası uyarınca: 'Anayasa değişikliklerinin iptali... için ancak iptal davası yoluna gidilebilir; itiraz yoluna başvurulamaz.'
Anayasa koyucu, anayasa değişikliklerinin yargısal denetimini sadece belirli sürelerle ve belirli süjelerle (iptal davası) sınırlandırmıştır.
3
Seçeneklerdeki normların itiraz yoluna uygunluğunu kontrol et.
Kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (esas bakımından) itiraz yoluna tabidir; ancak anayasa değişiklikleri bu yolun dışındadır.
Doğru yanıtı diğerlerinden ayıran temel hukuk kuralını doğrulamak gerekir.

Key Concept

İtiraz Yolunun Kapsamı ve İstisnaları

Hints

1
İtiraz yolu, bir mahkemede görülmekte olan davada 'uygulanacak norm' (kanun veya CBK) için geçerlidir.
2
Anayasa'nın 148. maddesinde hangi düzenlemelerin sadece 'iptal davası' ile denetlenebileceği özel olarak belirtilmiştir.
3
Anayasa değişiklikleri ve kanunların şekil denetimi için itiraz yoluna başvurulamaz.

Practice More

Anayasa Mahkemesinin 'İtiraz Yolu' ile 'İptal Davası' arasındaki farkları, özellikle süreler ve başvuruya yetkili olanlar açısından karşılaştırın.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question