Question

Difficulty: MediumBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Bahçenin duvar kenarına dikilen hanımeli çiçekleri etrafa hoş bir koku yayıyordu.
  2. B
    Hazırlanan raporun ön söz kısmında projenin temel amaçlarına ve yöntemine yer verilmiş.
  3. Onca emeğin ardından bu başarıyı elde etmeyi ve kürsüye çıkmayı gerçekten haketmişti.Answer
  4. D
    Mutfakta yemek yaparken kullanılan çörek otunun taze olmasına ve kokusuna dikkat etmelisiniz.
  5. E
    Yaşanan aksiliklere rağmen hedefine ulaşma konusundaki kararlılığından asla vazgeçmedi.

Answer

Başarıyı elde etmeyi hak ettiğini belirten cümlede 'haketmişti' sözcüğünün yazımı yanlıştır; bu ifade 'hak etmişti' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Doğru cevap, 'hak etmek' eyleminin yanlış yazıldığı seçenektir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre etmek, olmak, eylemek gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde herhangi bir ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) meydana gelmiyorsa bu kelimeler ayrı yazılır. 'Hak etmek' sözcüğünde herhangi bir ses olayı bulunmadığı için 'hak etmişti' şeklinde ayrı yazılması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit etme
Tespit edilen sözcükler: hanımeli, ön söz, haketmişti, çörek otu, vazgeçmedi.
Yazım kuralı kontrolü yapabilmek için önce hedef sözcüklerin belirlenmesi gerekir.
2
Birleşik sözcüklerin yazım kurallarını uygulama
'hanımeli' (anlam kaybı - bitişik), 'ön söz' (kural - ayrı), 'çörek otu' (anlam korunması - ayrı), 'vazgeçmek' (kaynaşmış - bitişik) doğru yazılmıştır.
TDK'nin birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili belirlediği temel kurallara uygunluk denetlenir.
3
Yardımcı fiille kurulan birleşik fiili inceleme
'hak etmek' yardımcı fiilinde ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz ikizleşmesi) olmadığı görülür.
Etmek ve olmak yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde ses olayı yoksa kelimeler ayrı yazılmalıdır.

Key Concept

Etmek, olmak yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerin yazımı ve anlam değişimine dayalı birleşik sözcük yazımı.
Rate this question