Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısında "idarenin bütünlüğü" ilkesini gerçekleştirmeye hizmet eden hiyerarşi ve idari vesayet makamları arasındaki yetki sınırları anayasal ve kanuni esaslara dayanmaktadır. Buna göre, denetleyen ve denetlenen birimler arasındaki ilişkinin "idari vesayet" niteliğinde olduğunu belirleyen temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?
- Denetimin farklı kamu tüzel kişileri arasında cereyan etmesi ve denetim makamının, denetlenen makamın yerine geçerek karar alma (ikame) yetkisinin bulunmamasıAnswer
- BÜst makamın, alt makamın işlemlerini hem yerindelik hem de hukukilik açısından denetleyerek gerektiğinde bu işlemleri kendiliğinden değiştirebilmesi
- CBakanlıkların taşra teşkilatı üzerindeki, personelin atanması ve disiplin işlemlerini de kapsayan genel yönetim ve gözetim yetkisi
- Dİdari işlemin icrasını durdurma yetkisinin sadece yargı organlarına ait olup, idari makamların bu tür bir denetim yetkisinin hiçbir koşulda bulunmaması
- EVali ile kaymakam arasındaki, merkeze bağlılık esasından kaynaklanan ve emir-talimat verme yetkisini de içeren hukuki bağ
Answer
İdari vesayetin temel kriteri, denetimin farklı kamu tüzel kişileri arasında gerçekleşmesi ve denetleyen makamın, denetlenen makamın iradesinin yerine geçerek (ikame yetkisi) işlem tesis edememesidir.
İdari vesayet, merkezi yönetimin (başkent ve taşra) mahalli idareler veya hizmet yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki denetim yetkisidir. Bu denetimin hiyerarşiden en temel farkı; hiyerarşinin aynı tüzel kişilik içinde olması, vesayetin ise farklı tüzel kişilikler arasında olmasıdır. Ayrıca vesayet makamı, yerinden yönetim kuruluşunun kararlarını kanunda açıkça belirtilmedikçe değiştiremez veya yerine geçip karar alamaz (ikame yasağı).
Step-by-Step Solution
Key Concept
İdari Vesayet vs Hiyerarşi Ayrımı
Hints
1
Denetleyen ve denetlenen kurumların aynı mı yoksa farklı mı kamu tüzel kişiliğine sahip olduğuna odaklanın.
2
Hiyerarşide 'emir-talimat' yetkisi varken, vesayette bu yetkinin bulunmadığını hatırlayın.
3
Vesayet makamının bir işlemi sadece 'iptal' edebilmesi ile o işlemin 'yerine yenisini yapabilmesi' arasındaki farkı düşünün.
Practice More
Valinin, Büyükşehir Belediye meclisi kararları üzerindeki denetim yetkisinin niteliğini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s