Anayasal sistemimize yılındaki düzenlemelerle dâhil edilen ve temel hak ve özgürlüklerin korunmasında "ikincil" bir yargı yolu olarak tanımlanan Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru kurumuna ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi hukuken hatalıdır?
- ABaşvuru ehliyeti bakımından gerçek kişiler ile haklarının niteliğiyle sınırlı olmak üzere özel hukuk tüzel kişileri arasında bir ayrım gözetilmiştir; kamu tüzel kişileri bu yola başvuramazlar.
- BBaşvuruya konu edilebilecek hakların, hem Anayasa'da güvence altına alınmış olması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerin ortak kesişim kümesinde yer alması gerekir.
- CKabul edilebilirlik şartı olarak, ihlale neden olduğu iddia edilen işlem veya karara karşı öngörülmüş olan idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının nihayete erdirilmesi zorunludur.
- DYasama işlemleri, düzenleyici idari işlemler ve Anayasa Mahkemesi kararları ile doğrudan anayasa değişikliği teklifleri bireysel başvurunun konusunu oluşturamaz.
- Anayasa Mahkemesi, bir hak ihlali tespit ettiğinde ihlalin sonuçlarını gidermek adına, uyuşmazlığın esası hakkında takdir yetkisini kullanarak derece mahkemelerinin yerine geçer ve uyuşmazlığı çözen yeni bir nihai hüküm tesis eder.Answer
Answer
Anayasa Mahkemesi'nin ihlal kararı sonrasında derece mahkemelerinin yerine geçerek uyuşmazlığın esası hakkında takdir yetkisi kullanıp yeni bir hüküm tesis etmesi hukuken mümkün değildir.
Doğru cevap olan ifade hatalıdır çünkü sayılı Kanun'un . maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru incelemesinde yerindelik denetimi yapamaz ve idari eylem veya işlem niteliğinde karar veremez. Mahkeme bir ihlal tespit ettiğinde, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için 'yeniden yargılama' yapılmasına hükmeder ancak kendisi mahkemenin yerine geçip uyuşmazlığın esası hakkında takdir yetkisi kullanarak yeni bir hüküm kuramaz. Bu durum hukuk literatüründe 'süper temyiz' mahkemesi olma yasağı olarak adlandırılır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Süper Temyiz Yasağı ve Yerindelik Denetimi Yasağı
Hints
1
Anayasa Mahkemesi'nin bir 'temyiz' makamı mı yoksa bir 'hak arama' makamı mı olduğunu düşünün.
2
Mahkeme ihlal kararı verdiğinde neden dosyayı ilgili mahkemeye 'yeniden yargılama' için geri gönderir?
3
Anayasa Mahkemesi'nin 'yerindelik denetimi' yapma yetkisinin olmadığını ve yerel mahkemenin takdir yetkisine müdahale edemeyeceğini hatırlayın.
Practice More
Bireysel başvuru ehliyeti ve konu bakımından yetki (Ratione Materiae) arasındaki farkları pekiştirmek için tüzel kişilerin hangi haklar için başvurabileceğine dair örnek vakaları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s