Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'yi Etkileyen Basınç Merkezleri

Türkiye'nin kış aylarında yaşadığı meteorolojik karakter, o dönemde etkili olan hava kütleleri ve basınç merkezlerinin konumuna göre yıldan yıla farklılık gösterebilmektedir. Bir klimatolog, Türkiye'nin son yirmi yıllık kış mevsimi verilerini incelediğinde iki belirgin durum tespit etmiştir:

Durum I: İç ve doğu kesimlerde dondurucu soğuklar uzun süre etkili olmuş, ayaz şiddetlenmiş ve kar örtüsü haftalarca yerde kalmıştır. Gökyüzü genellikle açıktır ancak sıcaklıklar mevsim normallerinin çok altındadır.
Durum II: Kış mevsimi genel olarak ılık geçmiş, kar yağışından ziyade batıdan gelen cephe sistemlerinin taşıdığı sağanak yağışlar ülke genelinde etkili olmuştur.

Buna göre, araştırmacının tespit ettiği bu iki duruma sırasıyla hangi basınç merkezlerinin hakimiyeti yol açmıştır?

  1. A
    Durum I: İzlanda Dinamik Alçak Basıncı - Durum II: Asor Dinamik Yüksek Basıncı
  2. B
    Durum I: Asor Dinamik Yüksek Basıncı - Durum II: Basra Termik Alçak Basıncı
  3. C
    Durum I: Basra Termik Alçak Basıncı - Durum II: İzlanda Dinamik Alçak Basıncı
  4. Durum I: Sibirya Termik Yüksek Basıncı - Durum II: İzlanda Dinamik Alçak BasıncıAnswer
  5. E
    Durum I: Sibirya Termik Yüksek Basıncı - Durum II: Asor Dinamik Yüksek Basıncı

Answer

Birinci durumda anlatılan şiddetli ayaz ve kuru soğuklar Sibirya Termik Yüksek Basıncı'nın; ikinci durumda anlatılan ılık ve cephesel sağanak yağışlı hava ise İzlanda Dinamik Alçak Basıncı'nın eseridir.
Doğru seçenek; birinci durum için Sibirya, ikinci durum için İzlanda basınç merkezlerini veren eşleştirmedir. Sibirya Termik Yüksek Basıncı kış aylarında ülkemize sokulduğunda sıcaklıklar aniden düşer, kar yağışının ardından gökyüzü açılır ve şiddetli don/ayaz olayları yaşanır (Durum I). İzlanda Dinamik Alçak Basıncı ise kışın etkisini artırdığında, Akdeniz ve Atlas Okyanusu üzerinden nemli/ılık hava kütlelerini taşır, bu da kış mevsiminin mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıklara ve bol cephe yağışlarına sahne olmasını sağlar (Durum II).

Step-by-Step Solution

1
Durum I'in meteorolojik özelliklerini analiz et.
Dondurucu soğuk, açık gökyüzü (bulutsuz hava), şiddetli ayaz ve uzun süreli kar örtüsü özellikleri tespit edilir.
Bu özellikler, kışın kuzeydoğudan Türkiye'ye sokulan ve havayı alçalarak kurutan/soğutan yüksek basınç karakterine işaret eder. Bu niteliklere uyan merkez Sibirya Termik Yüksek Basıncı'dır.
2
Durum II'nin meteorolojik özelliklerini analiz et.
Ilık hava koşulları ve batıdan gelen cephe sistemleriyle oluşan sağanak yağışlar tespit edilir.
Kış mevsiminde deniz üzerinden gelerek ılıman ve nemli hava kütlelerini Türkiye'ye taşıyan, yükselici hava hareketleriyle bol yağış (cephe yağışları) bırakan sistem İzlanda Dinamik Alçak Basıncı'dır.
3
Elde edilen sonuçları eşleştir.
Durum I için Sibirya, Durum II için İzlanda merkezleri belirlenir ve ilgili seçenek bulunur.
Basınç merkezlerinin kış mevsimindeki karakteristik etkileri sırasıyla doğru şekilde eşleştirilmelidir.

Key Concept

Türkiye'yi Etkileyen Kış Basınç Merkezlerinin Karakteristik Özellikleri

Hints

1
Durum I'de bahsedilen şiddetli ayaz ve kuru dondurucu soğuk, Türkiye'ye kuzeydoğudan sokulan karasal bir 'yüksek basınç' sisteminin sonucudur.
2
Durum II'deki kışların ılık ve yağışlı geçmesini sağlayan merkez, Türkiye'ye kuzeybatıdan giren ve cephe sistemlerini taşıyan bir 'alçak basınç' alanıdır.
3
Kışın dondurucu soğuklar getiren kıtasal merkez Sibirya iken, denizellik etkisiyle kışın ılık ve bol yağışlı geçmesini sağlayan okyanusal merkez İzlanda'dır.

Practice More

Basra Termik Alçak Basıncı ve Asor Dinamik Yüksek Basıncının yaz mevsimindeki etkileşimini ve bu durumun Güneydoğu Anadolu'daki buharlaşma/kuraklık üzerindeki rolünü inceleyen bir soru çözünüz.

Alternative Method

Basınç merkezlerini kökenine (Termik/Dinamik) göre ayırarak da çözebilirsiniz. Açık, ayaz ve aşırı soğuk hava 'alçalıcı' hava hareketi olan Yüksek Basınç (Sibirya) alanlarında görülür. Bulutlu, ılık ve yağışlı hava ise 'yükselici' hava hareketi olan Alçak Basınç (İzlanda) alanlarının tipik özelliğidir.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'yi Etkileyen Basınç Merkezleri

More questions from this topic