Question

Difficulty: HardBirleşik Kelimelerin Yazımı

Birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kuralların ihlal edilmesi yazım yanlışlarına yol açmaktadır. Özellikle akademik ve idari terimlerde bu kurallara uyulması büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Toplumda kökleşmiş olan ön yargıları kırmanın, bazen bilimsel bir gerçeği kabul ettirmekten daha zor olduğu bilinmektedir.
  2. B
    Stratejik planlama raporunda, önümüzdeki on yıl için sektörel bazda oldukça isabetli öngörüler yer almaktadır.
  3. C
    Hazırlanan reklam filminin yayınlanmadan önceki son ön izleme kontrolleri teknik ekip tarafından titizlikle yapıldı.
  4. Üniversite senatosu, Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde yeni bir anabilim dalı kurulması teklifini onayladı.Answer
  5. E
    Toplantıya katılan delegelerin tamamı, sunulan yeni tüzük taslağını büyük bir kararlılıkla ve oy birliği ile kabul etti.

Answer

Üniversite senatosunun yeni bir anabilim dalı kurmasını ifade eden cümlede yazım yanlışı yapılmıştır; çünkü bu terimin doğru yazımı 'ana bilim dalı' şeklinde ayrı olmalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek 'ana bilim dalı' terimini içermektedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre; bilim ve bilgi sözleriyle kurulan birleşik kelimeler ile 'ana' sözcüğünün başa gelmesiyle oluşturulan tamlamalar (istisnalar hariç) ayrı yazılır. Bu nedenle 'anabilim dalı' yazımı yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri (ön yargı, öngörü, ön izleme, anabilim dalı, oy birliği) tespit et.
Tespit edilen kelimelerin TDK kurallarına göre durumları incelenmelidir.
Yazım yanlışını bulmak için her bir birleşik yapının yapısal kuralını bilmek gerekir.
2
'Ön' sözcüğüyle kurulan yapıları değerlendir.
'Ön yargı', 'ön söz' ve 'ön izleme' gibi yapılar ayrı yazılırken; 'öngörü', 'önsezi' gibi kalıplaşmış yapılar bitişik yazılır.
Ön sözcüğünün kullanımındaki istisnaları ayırt etmek çeldiricileri elememizi sağlar.
3
'Ana' ve 'bilim' sözcükleriyle kurulan tamlamaları incele.
TDK kurallarına göre 'bilim' ve 'bilgi' sözleriyle kurulan tamlamalar ayrı yazılır (gök bilimi, dil bilimi, ana bilim dalı).
Kuralın uygulanmasıyla 'anabilim dalı' yazımının yanlış olduğu ortaya çıkar.

Key Concept

TDK kurallarına göre 'ana' ve 'bilim' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin (ana bilim dalı, ana dili, gök bilimi vb.) ayrı yazılması.

Hints

1
'Ön' sözcüğüyle kurulan kelimelerin hangisinin kalıplaştığını, hangisinin kurala uyduğunu düşünün.
2
Akademik hayatta çok sık yanlış kullanılan 'bilim dalı' ifadelerinin TDK'deki karşılığını anımsayın.
3
'Ana bilim dalı' ve 'ana dili' gibi yapılar, sanılanın aksine ayrı yazılmaktadır.

Practice More

Benzer şekilde 'yanı sıra', 'sıra dışı' ve 'hafta içi' gibi çok karıştırılan 'ayrı yazılan birleşik kelimeler' listesini gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question