Question

Difficulty: MediumSoğuk Savaş Döneminde Türkiye

II.II. Dünya Savaşı’nın ardından Türkiye’de çok partili hayata geçiş sürecini hızlandıran en önemli gelişmelerden biri, iktidar partisi olan Cumhuriyet Halk Partisi (CHPCHP) içerisinde yaşanan görüş ayrılıklarıdır. Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan gibi isimlerin parti yönetimine muhalefet ederek ayrılmalarında ve Demokrat Parti’yi kurmalarında etkili olan, Meclis'te mülkiyet hakkı ve devlet müdahalesi üzerine sert tartışmalara yol açan yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Varlık Vergisi Kanunu
  2. Çiftçiyi Topraklandırma KanunuAnswer
  3. C
    Milli Korunma Kanunu
  4. D
    77 Eylül Kararları
  5. E
    Köy Enstitüleri Kanunu

Answer

Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu
Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu, toprağı olmayan köylüye toprak sağlamayı amaçlasa da, büyük arazilerin devlet eliyle kamulaştırılmasını öngörmesi nedeniyle liberal görüşlü ve mülkiyet hakkını savunan Celal Bayar ve Adnan Menderes gibi isimlerin sert muhalefetiyle karşılaşmıştır. Bu tartışmalar, CHPCHP içindeki fikir ayrılığını geri dönülmez hale getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin siyasi konjonktürünü analiz edin.
II.II. Dünya Savaşı sonrası dışarıda demokratikleşme rüzgarları eserken, içeride mülkiyet ve hürriyet tartışmaları başlamıştır.
Siyasi ayrışmanın hangi zemin üzerinde geliştiğini anlamak için ekonomik politikaları değerlendirmek gerekir.
2
Demokrat Parti'nin kurucu kadrosunun (Dörtlü Takrir'i verenlerin) eleştiri noktalarını belirleyin.
Adnan Menderes ve arkadaşları, devletin mülkiyet hakkına aşırı müdahalesine karşı çıkmıştır.
Demokrat Parti'nin temel ideolojisi olan liberalleşme, devletçilik karşıtı bir duruş gerektiriyordu.
3
19451945 yılında Meclis gündemine gelen yasayı teşhis edin.
Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu tasarısı, özellikle 17.17. ve 21.21. maddeleriyle arazilerin kamulaştırılmasını öngörmekteydi.
Bu yasa üzerindeki tartışmalar, CHPCHP içindeki muhaliflerin 'Dörtlü Takrir'i vermesine ve ardından partiden kopmasına zemin hazırlamıştır.

Key Concept

Demokrat Parti'nin kuruluşu ve Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu ilişkisi

Hints

1
Demokrat Parti'nin kurucu kadrosunun CHPCHP içinde en çok itiraz ettiği konulardan biri toprak mülkiyeti ve devlet müdahalesiydi.
2
19451945 yılında Meclis'te görüşülen bu kanun tasarısı, özellikle büyük toprak sahiplerinin topraklarının kamulaştırılması maddesi nedeniyle sert tartışmalara yol açmıştır.
3
Adnan Menderes'in Meclis kürsüsünde en çok eleştirdiği ve liberal ekonomiyi savunduğu bu yasal düzenleme, 'Dörtlü Takrir'e giden süreci tetiklemiştir.

Practice More

Demokrat Parti'nin kuruluşundan sonraki ilk genel seçimlerin (19461946) özelliklerini ve sonuçlarını incelemek bu konuyu pekiştirir.

Alternative Method

Siyasi gelişmeleri takip etmek yerine, kanunun içeriği olan 'mülkiyet ve kamulaştırma' tartışmalarından yola çıkarak liberal ekonomiyi savunan Demokrat Parti kadrosunun hangi düzenlemeye karşı çıkacağını düşünebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question