Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, temel hak ve özgürlüklerin korunması amacıyla ihdas edilen "Bireysel Başvuru" (Anayasa Şikâyeti) mekanizmasının kabul edilebilirlik kriterleri ve uygulama alanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Anayasa Mahkemesine yapılacak başvurunun esastan incelenebilmesi için, ihlal edildiği iddia edilen hakkın hem Anayasa'da güvence altına alınmış olması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokollerin ortak koruma alanında yer alması zorunludur.Answer
- BKamu tüzel kişileri, mülkiyet hakkı veya adil yargılanma hakkı gibi temel haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunma ehliyetine sahiptir.
- CTemel hak ve özgürlükleri doğrudan ihlal eden Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi veya Parlamento kararlarına karşı, başka bir yola başvurulmaksızın doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir.
- DBireysel başvuru hakkı, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına tanınmış münhasır bir hak olup, Türkiye'de ikamet eden yabancı uyruklu kişilerin anayasal hak ihlalleri için bu yola başvurması mümkün değildir.
- EHakkın ihlaline neden olan idari veya yargısal işlemlere karşı, nihai kararın öğrenildiği tarihten itibaren gün içerisinde başvuru yapılması gerekmektedir.
Answer
Anayasa Mahkemesine yapılacak başvurunun kabul edilebilmesi için, ihlal iddiasına konu olan hakkın hem Anayasa'da hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) kapsamında ortaklaşa korunan haklardan biri olması şarttır.
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilmesi için "konu bakımından yetki" kuralı gereği, ihlal edilen hakkın hem 1982 Anayasası'nda hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerde ortaklaşa güvence altına alınmış olması zorunludur. Örneğin, Anayasa'da yer alan ancak AİHS'de yer almayan bir hak (örn: devlet memuru olma hakkı) için bireysel başvuru yapılamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bireysel Başvuruda Ortak Koruma Alanı Kriteri
Hints
1
Bireysel başvurunun kapsamını belirleyen iki temel belgeyi (Anayasa ve AİHS) düşünün.
2
Başvuru yapılamayacak olan 'kamu tüzel kişileri' ve 'doğrudan yasama işlemleri' kısıtlamalarını hatırlayın.
Practice More
Anayasa Mahkemesinin 'yerindelik denetimi' yasağı ile bireysel başvuru arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s