Question

Difficulty: MediumMontrö Boğazlar Sözleşmesi

1923 yılında imzalanan Lozan Boğazlar Sözleşmesi’ne göre Boğazlar’ın yönetimi; başkanlığını Türk delegenin yapacağı uluslararası bir komisyona bırakılmış ve Boğazlar’ın her iki yakası askerden arındırılmıştır. 1930’lu yıllarda Avrupa’daki silahlanma yarışı ve yayılmacı politikaların yarattığı güvenlik tehditleri üzerine Türkiye’nin diplomatik girişimleriyle imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu statüde köklü değişiklikler yapılmıştır.

Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin aşağıdaki hükümlerinden hangisi Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını kısıtlayan “kurumsal” engelin doğrudan ortadan kaldırılmasını sağlamıştır?

  1. Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türk devletine devredilmesiAnswer
  2. B
    Boğazlar’ın her iki yakasındaki kıyı şeridinin silahsızlandırılmış statüsünün devam ettirilmesi
  3. C
    Ticaret gemilerinin barış zamanında geçiş serbestisinin Milletler Cemiyeti güvencesine bırakılması
  4. D
    Savaş gemilerinin Boğazlar’dan geçişinin Karadeniz’e kıyısı olan devletlerin onayına bağlanması
  5. E
    Boğazlar rejiminin yürütülmesinden sorumlu olan komisyon başkanının Türkiye tarafından atanması

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm yetkilerinin Türk devletine devredilmesi
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan’da kurulan ve Türkiye’nin egemenlik haklarını kısıtlayan 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu' kaldırılmıştır. Bu komisyonun görev ve yetkilerinin tamamen Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne geçmesi, Boğazlar üzerindeki kısıtlamaların kurumsal olarak sona erdiğini ve Türkiye'nin tam egemenlik sağladığını gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Lozan Antlaşması'ndaki kısıtlamayı belirle
Lozan'da Boğazlar'ın yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmıştı ve askerden arındırılmıştı.
Bu durum Türkiye'nin toprak bütünlüğüne ve egemenlik haklarına aykırı bir 'kurumsal' engel teşkil ediyordu.
2
Montrö Sözleşmesi'nin temel kazanımını analiz et
1936 Montrö Sözleşmesi ile komisyonun yetkileri tamamen Türkiye'ye devredildi.
Komisyonun kaldırılması, egemenliği kısıtlayan kurumsal yapının sona erdiğini kanıtlar.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Tam Egemenlik
Estimated Time:1m 15s
Rate this question