Question

Difficulty: HardTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'de kırsal yerleşme dokuları incelendiğinde; Batı Karadeniz'e özgü olan "Divan" yerleşmelerinin, Doğu Karadeniz'deki "dağınık" yerleşmelere göre daha derli toplu bir yapı sergilediği, birkaç mahallenin belirli aralıklarla birleşerek küçük kümeler oluşturduğu görülür. Divan yerleşmelerindeki mahallelerin kendi içinde toplu bir doku sergilemesini sağlayan temel coğrafi etken aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Batı Karadeniz'de yer şekillerinin Doğu Karadeniz'e göre nispeten daha az engebeli olmasıAnswer
  2. B
    Bölgedeki yağış miktarının yerleşme çekirdeklerini bir arada tutacak kadar az olması
  3. C
    Konut yapımında ahşap malzemenin yerine taş malzemenin tercih edilmesi
  4. D
    Tarım arazilerinin miras yoluyla parçalanmasının bu yörede daha az görülmesi
  5. E
    Ulaşım ağlarının gelişmiş olması nedeniyle evlerin ana yollar etrafında toplanması

Answer

Batı Karadeniz'de yer şekillerinin Doğu Karadeniz'e göre nispeten daha az engebeli olması
Divan yerleşmeleri Batı Karadeniz'de özellikle platolarda ve geniş vadi tabanlarında yaygındır. Doğu Karadeniz'deki yerleşmelerin 'aşırı dağınık' olmasının sebebi arazinin konutların yan yana gelmesine hiç izin vermeyecek kadar sarp olmasıdır. Batı Karadeniz'de yer şekillerinin 'nispeten' daha sade olması, insanların mahalleler kurarak bir arada yaşayabilmesine zemin hazırlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Bölgelerin yer şekli özelliklerini karşılaştırın.
Doğu Karadeniz aşırı engebeli ve sarp iken, Batı Karadeniz'de (özellikle Bolu, Kastamonu çevresi) plato ve geniş tabanlı vadiler daha yaygındır.
Yerleşme dokusunu (evlerin birbirine mesafesini) belirleyen en temel fiziki faktör arazinin konut yapımına uygunluk derecesidir.
2
Yer şekillerinin yerleşme çekirdekleri üzerindeki etkisini analiz edin.
Sarp yamaçlarda evler zorunlu olarak birbirinden kopuk (dağınık) inşa edilirken, daha sade yüzeylerde insanlar sosyal ve ekonomik nedenlerle bir araya gelerek mahalleler kurabilir.
Düzlük alanlar sosyal etkileşimi ve hizmetlere erişimi kolaylaştırdığı için toplu dokuyu destekler.
3
Divan yerleşme tipinin özgün yapısını değerlendirin.
Divanlar, birkaç mahallenin birleşmesiyle oluşur; mahallelerin kendi içindeki 'toplu' yapısı arazinin nispeten elverişliliğinden kaynaklanır.
Batı Karadeniz'in plato yüzeyleri, Doğu Karadeniz'deki dik yamaçlara göre daha fazla konutun yan yana yapılmasına izin verir.

Key Concept

Yerleşme Dokusu ve Yer Şekilleri İlişkisi

Hints

1
Yerleşme dokusu (toplu/dağınık) üzerinde en belirleyici iki doğal faktör su kaynakları ve yer şekilleridir.
2
Karadeniz'in tamamında su boldur; bu durumda bölgeler arasındaki doku farkını belirleyen ana unsur su değil, arazi yapısı (engebe) olmalıdır.
3
Doğu Karadeniz'in dik yamaçları ile Batı Karadeniz'in plato yüzeylerini karşılaştırarak konut yapımına uygunluğu düşünün.

Practice More

Köy altı yerleşmelerinden 'Mahalle' ve 'Divan' arasındaki idari ve coğrafi farkları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question