Question

Difficulty: Very hardHukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ve hukuk devleti ilkesi çerçevesinde şekillenen normlar hiyerarşisi dikkate alındığında; usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda izlenecek hukuki yöntem ve bu normların hiyerarşik konumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar ile kanunlar arasında bir uyuşmazlık çıkması durumunda, Anayasa'nın 90. maddesi uyarınca antlaşma hükümleri esas alınır.Answer
  2. B
    Milletlerarası antlaşmalar hiyerarşik olarak kanunların üzerinde yer aldığı için, konusu ne olursa olsun tüm antlaşma hükümleri kanunlara karşı önceliğe sahiptir.
  3. C
    Temel haklara ilişkin antlaşmalar ile kanunlar arasındaki uyuşmazlık, kanunun sonraki tarihli olması durumunda 'sonraki kanun önceki kanunu ilga eder' ilkesi gereği kanun lehine çözülür.
  4. D
    Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar hakkında, Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılması zorunludur.
  5. E
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla aynı hiyerarşik basamakta yer alır.

Answer

Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar ile kanunların farklı hükümler içermesi durumunda antlaşma hükümlerinin esas alınması gerektiği ifadesi doğrudur.
Hukukumuzda normlar hiyerarşisinde genel kural kanunların ve milletlerarası antlaşmaların eş değer olmasıdır. Ancak 2004 yılında yapılan Anayasa değişikliğiyle, 'temel hak ve özgürlüklere' ilişkin antlaşmalar ile kanunlar arasında fark çıkarsa, antlaşmaya üstünlük tanınmış ve uyuşmazlığın antlaşma lehine çözülmesi anayasal bir zorunluluk haline getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Normlar hiyerarşisindeki temel sıralamayı hatırla.
Sıralama: Anayasa > Kanun / Milletlerarası Antlaşmalar / OHAL CBK > Olağan CBK > Yönetmelik.
Hangi normun hangisinden üstün olduğunu belirlemek için temel piramit yapısı bilinmelidir.
2
Anayasa m. 90'daki özel hükmü analiz et.
2004 değişikliği: Temel haklara ilişkin antlaşmalar ile kanunlar çatışırsa antlaşma esas alınır.
Bu hüküm, belirli türdeki antlaşmalara kanun karşısında bir 'uygulama önceliği' tanımaktadır.
3
Yargısal denetim yolunu kontrol et.
Milletlerarası antlaşmalar için AYM yolu kapalıdır (m. 90/5).
Antlaşmaların kanun hükmünde olmasına rağmen iptal davasına konu edilemeyeceği kuralı hiyerarşik tartışmalarda kritiktir.
4
Seçeneklerdeki bilgileri bu kurallar ışığında sentezle.
Antlaşma hükümlerinin esas alınacağını belirten seçenek hukuken kusursuzdur.
Anayasa'nın açık hükmüyle birebir örtüşen tek ifadedir.

Key Concept

Anayasa m. 90/5 ve Temel Haklara İlişkin Antlaşmaların Uygulama Önceliği

Hints

1
Anayasa'nın 90. maddesini ve 2004 yılındaki 'insan hakları' odaklı değişikliği düşünün.
2
Her antlaşma mı yoksa sadece temel hak ve özgürlüklere ilişkin antlaşmalar mı kanunun önündedir?
3
Anayasa m. 90/5: 'Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda andlaşma hükümleri esas alınır.'

Practice More

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile Kanunların çatışması durumunda hangi normun üstün geleceğine dair kuralları inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question