Examkin

Question

Difficulty: Very hardBirleşik Kelimelerin Yazımı

Türkçede birleşik kelimelerin bitişik veya ayrı yazılması belirli kurallara bağlanmıştır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Kurumun anayasa hükümleri çerçevesinde aldığı bu karar, demokratik teamüllere uygunluk gösterdiği için eleştirilerin odağından çıktı.
  2. B
    Yeni yönetmelik taslağı üzerindeki çalışmaların hafta içi mesai bitimine kadar tamamlanarak ilgili birimlere gönderilmesi bekleniyor.
  3. C
    Bilim dünyasında sıra dışı bir keşif olarak nitelendirilen bu buluş, mevcut tüm teorileri altüst edebilecek bir potansiyele sahip.
  4. D
    İki ülke arasında imzalanan teknolojik iş birliği anlaşması, bölgedeki ekonomik ve siyasi dengeleri kökten değiştirebilir.
  5. Ulaşım Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda, şehrin doğu girişinde trafiği rahatlatacak yeni bir anayol hattı hizmete açıldı.Answer

Answer

Ulaşım güzergahından bahseden cümlede geçen 'anayol' sözcüğü yanlış yazılmıştır; doğrusu 'ana yol' şeklinde ayrı olmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'dış, iç, sıra' sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır (sıra dışı, hafta içi). Yine 'ana' sözcüğünün başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelimelerin çoğu (ana yol, ana bilim dalı, ana vatan vb.) ayrı yazılır. 'Anayol' sözcüğü bitişik yazılarak bu kural ihlal edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.
'Anayasa', 'hafta içi', 'sıra dışı', 'altüst', 'iş birliği' ve 'anayol' kelimeleri incelenmelidir.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
'Ana' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin kuralını hatırla.
'Anayasa', 'anapara', 'anamal' gibi bazı örnekler bitişik; 'ana yol', 'ana bilim dalı', 'ana dili', 'ana vatan' gibi örnekler ayrı yazılır.
Genelleme yaparken oluşabilecek hataları engellemek için istisnaları bilmek gerekir.
3
'İç, dış, sıra' sözcükleriyle kurulan grupların kuralını uygula.
'Hafta içi', 'sıra dışı' gibi kelimelerin her zaman ayrı yazıldığı teyit edilir.
Çeldirici seçeneklerin doğruluğunu kanıtlamak için temel kural uygulanır.
4
Hatalı kelimeyi belirle.
'Anayol' bitişik yazılarak kural ihlali yapılmıştır; 'ana yol' ayrı olmalıdır.
TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler' başlığı altındaki 'yol' maddesine göre karar verilir.

Key Concept

Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler ve 'Ana' Sözcüğü İstisnaları

Hints

1
'Ana' sözcüğüyle başlayan birleşik kelimelerin çoğunun ayrı yazıldığını, ancak 'anayasa' gibi birkaç istisna olduğunu unutmayın.
2
'İç, dış, sıra' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin (yanı sıra, hafta içi gibi) yazım kuralını hatırlayın.
3
'Otoyol' bitişik yazılmasına rağmen 'ana yol', 'hava yolu' ve 'deniz yolu' gibi ifadeler TDK'ye göre nasıl yazılır?

Practice More

İç, dış ve sıra sözcükleriyle kurulan diğer kelimeleri (peşi sıra, ardı sıra, yurt dışı) içeren bir çalışma yapın.

Alternative Method

Kelimeleri tek tek ele alırken 'anlam kaybı var mı?' veya 'ses olayı var mı?' testini uygulayın. 'Ana yol' ifadesinde ne bir ses olayı vardır ne de yol sözcüğü gerçek anlamını yitirmiştir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Birleşik Kelimelerin Yazımı

More questions from this topic