Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Aşağıdaki tabloda, yaklaşık aynı boylam üzerinde yer alan iki merkezin enlem dereceleri ve Ocak ayı deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık değerleri verilmiştir:

MerkezEnlemOcak Ayı İndirgenmiş Sıcaklık
Sinop4242^{\circ} Kuzey7C7^{\circ}C
Ankara4040^{\circ} Kuzey1C1^{\circ}C

Normal şartlarda enlem etkisiyle (güneyden kuzeye sıcaklığın azalması) çelişen bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Denizellik ve nemlilik etkisiAnswer
  2. B
    Sinop'un ortalama yükseltisinin daha az olması
  3. C
    Ankara'da bakı etkisinin daha az olması
  4. D
    Sinop'un boylam değerinin farklı olması
  5. E
    Ankara'da kış mevsiminde görülen bitki örtüsü

Answer

Sinop'un Ankara'dan daha kuzeyde olmasına rağmen kışın daha sıcak olması, denizellik ve nemlilik etkisi ile açıklanır.
Doğru cevap denizellik ve nemlilik etkisidir. Türkiye'de kış mevsiminde (Ocak ayı) denizlerin karalara göre daha geç soğuması, kıyıdaki kuzey illerinin (örneğin Sinop) iç kesimdeki güney illerinden (örneğin Ankara) daha sıcak olmasına neden olur. Bu durum enlem sıcaklık ilişkisine terstir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen tabloyu enlem ve sıcaklık ilişkisi açısından analiz et.
Sinop (4242^{\circ} K) Ankara'dan (4040^{\circ} K) daha kuzeydedir. Enlem etkisine göre daha soğuk olması gerekirken daha sıcaktır (7C>1C7^{\circ}C > 1^{\circ}C).
Soruda enlem etkisine ters düşen durumun nedenini bulmamız istenmektedir.
2
'İndirgenmiş sıcaklık' kavramının etkisini değerlendir.
İndirgenmiş sıcaklıkta yükselti faktörü devre dışı bırakılmıştır.
Yükselti bir seçenek olarak elenir çünkü harita zaten her yeri 0 metre kabul etmiştir.
3
Özel konum faktörlerini (denizellik/karasallık) incele.
Sinop kıyıda (denizellik), Ankara iç kesimdedir (karasallık).
Denizler kışın ısıyı daha uzun süre korur ve nemlilik aşırı soğumayı engeller. Bu yüzden kuzeydeki kıyı illeri kışın iç kesimdeki güney illerinden sıcak olabilir.

Key Concept

İndirgenmiş Sıcaklık ve Denizellik-Karasallık İlişkisi

Hints

1
'İndirgenmiş sıcaklık' ifadesi geçtiğinde yükselti farkını bir neden olarak düşünmemelisiniz.
2
Türkiye'de kışın en sıcak yerlerin kıyılar olması denizlerin ısıyı koruma özelliğiyle ilgilidir.
3
Normalde kuzeye gidildikçe sıcaklık azalmalıdır. Bu kural bozuluyorsa cevap ya denizellik ya da karasallıktır.

Practice More

Temmuz ayı indirgenmiş sıcaklık haritasında en yüksek sıcaklıkların neden Güneydoğu Anadolu'da olduğunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question