Question

Difficulty: EasyAkarsu Şekilleri

Türkiye'nin yer şekillerinin oluşumunda en etkili dış kuvvet olan akarsular, geçtikleri bölgeleri hem aşındırarak hem de taşıdıkları malzemeleri biriktirerek çeşitli yer şekilleri oluştururlar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi akarsuların aşındırma faaliyeti sonucunda oluşan yer şekillerinden biridir?

  1. A
    Delta ovası
  2. B
    Birikinti yelpazesi
  3. Dev kazanıAnswer
  4. D
    Moren
  5. E
    Barkan

Answer

Akarsu aşındırması sonucunda oluşan yer şekli dev kazanıdır.
Dev kazanı, akarsuların yüksekten döküldüğü (çağlayan/şelale) alanlarda, suyun düştüğü yerdeki kayaları aşındırmasıyla oluşan çukurlardır. Türkiye'de özellikle Antalya (Düden, Kurşunlu) ve Erzurum (Tortum) gibi bölgelerdeki şelalelerin altında bu şekillere yaygın olarak rastlanır.

Step-by-Step Solution

1
Dış kuvvet ve süreç ayrımı yapmak
Soru akarsu (dış kuvvet) ve aşındırma (süreç) bileşimini sormaktadır.
Yer şekillerini sınıflandırırken kuvvetin türü ve faaliyetin biçimi temel belirleyicidir.
2
Seçeneklerdeki akarsu biriktirme şekillerini elemek
Delta ovası ve birikinti yelpazesi biriktirme faaliyetine ait olduğu için elenir.
Bu şekiller akarsuyun taşıma gücünün azaldığı yerlerde malzeme yığmasıyla oluşur.
3
Diğer dış kuvvetlere ait şekilleri elemek
Moren (buzul) ve barkan (rüzgar) elenir.
Türkiye'de akarsu dışındaki kuvvetlerin de yer şekli oluşturduğu ancak bunların sorunun kapsamı dışında olduğu belirlenir.
4
Doğru aşındırma şeklini onaylamak
Dev kazanı, şelalelerin alt kısmında oluşan tipik bir akarsu aşınım şeklidir.
Şelaleden düşen suyun kinetik enerjisi çarptığı yüzeyi fiziksel olarak aşındırır.

Key Concept

Akarsu Aşınım Şekilleri

Practice More

Akarsu aşınım şekillerinden olan 'Peri Bacaları'nın oluşumunda akarsu (sel suları) dışındaki yardımcı kuvvetin rüzgar olduğunu unutmayınız.
Estimated Time:45s
Rate this question