Türkiye'nin iklimini kontrol eden basınç sistemleri; oluşum mekanizmaları (termik veya dinamik), kaynağını aldıkları bölgelerin coğrafi özellikleri ve etkili oldukları süre bakımından farklılık gösterir. Bu sistemlerin Türkiye üzerindeki hâkimiyet alanlarının genişlemesi veya daralması, mevsim normallerinden sapan hava olaylarının temel nedenidir.
Buna göre, Türkiye’yi etkileyen basınç merkezleri ve bunların atmosferik özellikleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- ABasra Termik Alçak Basıncı, kaynağını Basra Körfezi ve çevresindeki su kütlelerinden aldığı için yaz mevsiminde Türkiye'nin güneydoğusuna yoğun nem ve orografik yağış getirir.
- İzlanda Dinamik Alçak Basıncı, enlemleri çevresinde yıl boyunca varlığını sürdürse de özellikle kışın Sibirya etkisinin azaldığı dönemlerde Türkiye’ye sokularak ılık ve yağışlı hava kütlelerini beraberinde getirir.Answer
- CAsor Dinamik Yüksek Basıncı, dünyanın eksen eğikliğine ve yıllık harekete bağlı olarak sadece yaz mevsiminde oluşur ve kışın yerini tamamen İzlanda sistemine bırakır.
- DTermik kökenli basınç merkezleri olan Basra ve Sibirya, sadece yerel günlük sıcaklık farklarına bağlı olarak oluştuğu için Türkiye üzerindeki etkileri birkaç saat ile sınırlı yerel rüzgarlardır.
- ESibirya Termik Yüksek Basıncı, etkili olduğu kış dönemlerinde dikey yönde yükselici hava hareketlerine yol açtığı için bu dönemde hava genellikle kapalı ve kar yağışlıdır.
Answer
İzlanda Dinamik Alçak Basıncı'nın yıl boyu var olması ve kışın Sibirya zayıfladığında Türkiye'ye ılık/yağışlı hava getirmesi ifadesi doğrudur.
İzlanda Dinamik Alçak Basıncı, dünyanın günlük hareketine bağlı olarak enlemlerinde oluşan sürekli bir sistemdir. Kış mevsiminde Sibirya Yüksek Basıncı'nın etkisini yitirdiği veya kuzeye çekildiği dönemlerde Türkiye'ye batı ve kuzeybatıdan girerek denizel (ılık ve nemli) karakterli hava kütlelerini taşır, bol yağış bırakır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Basınç Sistemlerinin Köken ve Karakteristik Uyumu
Hints
1
Basınç merkezlerini 'denizden gelen' ve 'karadan gelen' olarak ayırırsanız yağış ihtimalini daha kolay çözebilirsiniz.
2
Yüksek basınç alanlarında havanın her zaman alçalıcı hareket yaptığını ve bu durumun bulut oluşumunu engellediğini hatırlayın.
3
Dinamik basınçların (Asor ve İzlanda) dünyanın günlük hareketiyle oluştuğunu, bu yüzden mevsimlik değil sürekli olduklarını düşünün.
Practice More
Türkiye'yi etkileyen yerel rüzgarlar (Kayıp-Sakal) ile bu basınç merkezlerinin yönlerini eşleştirerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Alternative Method
Eleme yöntemi: 'Nemli Basra' ve 'Yükselici Sibirya' gibi temel fizik çelişkilerini içeren şıkları eleyerek doğrudan doğruya İzlanda ve Sibirya arasındaki kış dengesine odaklanabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s