Question

Difficulty: HardHükümet Sistemleri ve Demokrasi Modelleri

1982 Anayasası’nda 2017 yılında gerçekleştirilen anayasa değişiklikleri ile kabul edilen hükümet sisteminin özellikleri ve Türk anayasa hukukundaki demokrasi modellerinin uygulanışı dikkate alındığında, yürütme organının hukuki yapısı ve siyasi sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yürütme organı düalist (iki başlı) bir yapı sergilemekte olup siyasi sorumluluk Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu arasında paylaştırılmıştır.
  2. Yürütme organı monist (tekli) bir yapıya kavuşturulmuş olup yürütme yetkisi münhasıran Cumhurbaşkanı’na aittir; bu sistemde yürütmenin yasama organına karşı güvenoyu veya gensoru gibi kolektif bir siyasi sorumluluk mekanizması bulunmamaktadır.Answer
  3. C
    Klasik başkanlık sistemlerindeki sert kuvvetler ayrılığının mutlak bir sonucu olarak, yasama ve yürütme organlarının birbirlerinin hukuki varlığına son verme (seçimlerin yenilenmesi) yetkisi tamamen yasaklanmıştır.
  4. D
    1982 Anayasası, egemenliğin halk tarafından bizzat kullanıldığı doğrudan demokrasi modelini benimseyerek temsilcilere duyulan ihtiyacı tamamen ortadan kaldırmıştır.
  5. E
    Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisini kullanırken Meclis içinden seçilen bir Başbakanın onayına (karşı-imza kuralı) ihtiyaç duymaktadır.

Answer

Yürütme organının monist (tekli) bir yapıda olması ve yasama organına karşı güvenoyu veya gensoru gibi siyasi sorumluluk mekanizmalarının bulunmaması
Yürütme yetkisinin tek bir kişide (Cumhurbaşkanı) toplanması monist yapıyı ifade eder. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme organının Meclis'e karşı siyasi bir sorumluluğu (güvenoyu ihtiyacı) yoktur; sorumluluk halka karşıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yürütme organının yapısını belirle
2017 değişiklikleri ile Başbakanlık kaldırılmış, yürütme tekli (monist) bir yapıya geçmiştir.
Hükümet sistemlerini sınıflandırırken yürütmenin tek mi yoksa iki başlı mı olduğu temel bir kriterdir.
2
Siyasi sorumluluk mekanizmalarını analiz et
Güvenoyu ve gensoru gibi hükümeti düşürmeye yönelik araçlar kaldırılmıştır.
Başkanlık tipi sistemlerde yürütme organı meclisin güvenine dayanmaz, doğrudan halktan meşruiyet alır.
3
Türkiye'deki modelin özgün yanlarını değerlendir
Seçimlerin karşılıklı yenilenmesi imkanı mevcuttur.
Bu durum, sistemi klasik başkanlık sisteminin 'sert ayrılık' modelinden ayıran en önemli farktır.

Key Concept

Monist Yürütme ve Siyasi Sorumsuzluk
Rate this question