Question

Difficulty: EasyMeridyenler ve Boylam Etkileri

Coğrafi koordinat sisteminde, bir yerin yerel saati ve güneşin gün içindeki ufuk düzlemi konumu doğrudan o yerin boylam (meridyen) derecesiyle ilgilidir. Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş yönü nedeniyle, doğudaki merkezlerde zaman kavramı batıdakilere göre farklılık gösterir.

Buna göre, Türkiye sınırları içinde batıdan doğuya doğru seyahat eden bir kişinin, vardığı yerde aşağıdakilerden hangisini gözlemlemesi sadece boylam (meridyen) etkisiyle açıklanabilir?

  1. Güneşin ufuk düzleminde tepe noktasına, yola çıktığı şehre kıyasla daha erken ulaştığınıAnswer
  2. B
    Vardığı merkezde yerel saatin, yola çıktığı şehre göre daha geri olduğunu
  3. C
    Ortalama yükseltinin artmasına bağlı olarak günlük sıcaklık farklarının büyüdüğünü
  4. D
    Cisimlerin öğle vakti oluşan gölge boylarının yola çıktığı şehre göre daha kısa olduğunu
  5. E
    Vardığı şehrin, Başlangıç Meridyeni'ne (00^{\circ}) yola çıktığı yerden daha yakın olduğunu

Answer

Güneşin ufuk düzleminde tepe noktasına, yola çıktığı şehre kıyasla daha erken ulaştığını ifadesi doğru cevaptır.
Doğru cevap, doğudaki merkezlerde Güneş'in gün içinde ulaşabileceği en yüksek noktaya (yerel öğle vaktine) batıdaki merkezlerden daha erken ulaşmasıdır. Bu durum tamamen Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş yönünün ve farklı boylamların Güneş'in karşısından farklı zamanlarda geçmesinin doğrudan bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Dünya'nın dönüş yönü ve boylam ilişkisini tanımla.
Dünya kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru döner.
Zaman farklılıklarının temel nedenini belirlemek için.
2
Dönüş yönünün doğu ve batıdaki merkezlere etkisini analiz et.
Doğudaki meridyenler Güneş'in karşısından daha önce geçer, bu yüzden doğuda yerel saat batıya göre her zaman daha ileridir.
Boylam farklılığının yerel saat ve Güneş'in ufuktaki konumu üzerindeki etkisini anlamak için.
3
Seçeneklerdeki durumların boylam, enlem veya özel konum kaynaklı olup olmadığını sınıflandır.
Güneşin tepe noktasına erken gelmesi boylam; yükselti özel konum; gölge boyu enlem; Greenwich'e uzaklık harita/konum bilgisidir.
Sadece boylam etkisiyle açıklanabilen tek doğru yargıyı tespit etmek için.

Key Concept

Dünya'nın günlük hareketinin yönü (batıdan doğuya) sebebiyle, doğudaki boylamlarda yerel saatin ileri olması ve Güneş'in ufuk düzleminde tepe noktasına daha erken ulaşması.

Hints

1
Türkiye'de batıdan doğuya doğru seyahat eden biri, Güneş'in konumunda veya yerel saatte nasıl bir değişim hisseder?
2
Boylamların (meridyenlerin) temel işlevi zamanı ve yerel saatleri belirlemektir. İklim şartları (yükselti, denizellik) veya enlem özellikleri (gölge boyu) boylamın sonucu değildir.
3
Dünya batıdan doğuya döndüğü için, doğudaki illerimizde (örneğin Iğdır'da) Güneş batıdaki illerimize (örneğin İzmir'e) göre daha erken doğar ve gün içinde en tepe noktaya çok daha erken ulaşır.

Practice More

Türkiye'nin en doğusu ile en batısı arasındaki 76 dakikalık zaman farkını meridyenler üzerinden hesaplamaya yönelik temel bir uygulama sorusu çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question