Question

Difficulty: Hardİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilatında "idarenin bütünlüğü" ilkesini sağlamak amacıyla öngörülen hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri arasındaki hukuki rejim farkları dikkate alındığında, idari vesayet yetkisinin kapsamı ve kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İdari vesayet yetkisi, hiyerarşi yetkisinden farklı olarak ancak kanunun açıkça yetki verdiği durumlarda ve kanunda belirtilen sınırlar dahilinde kullanılabilir.
  2. B
    Vesayet makamı, denetlediği kamu tüzel kişisinin kararlarını kural olarak hukuka uygunluk (meşruiyet) yönünden denetler; açık yetki verilmedikçe yerindelik denetimi yapamaz.
  3. C
    Hiyerarşi ilişkisinde amir, astın işlemini değiştirebilirken (tashih); idari vesayet makamı kural olarak denetlediği işlemi değiştiremez, sadece onaylayabilir veya reddedebilir.
  4. İdari vesayet makamı, denetlediği kuruluşun yerine geçerek onun adına yeni bir işlem tesis edebilir (ikame yetkisi) ve bu yetkiyi her türlü idari işlemde kullanabilir.Answer
  5. E
    Hiyerarşik denetim aynı kamu tüzel kişiliği içinde gerçekleşirken, idari vesayet denetimi farklı kamu tüzel kişilikleri arasında gerçekleşen bir dış denetim türüdür.

Answer

İdari vesayet makamının denetlediği kuruluşun yerine geçerek işlem tesis edebileceğini (ikame yetkisi) savunan ifade yanlıştır; çünkü idari vesayette kural olarak "ikame yasağı" ve "tashih (değiştirme) yasağı" geçerlidir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü idari vesayet makamı, denetlediği kamu tüzel kişisinin iradesinin yerine geçerek karar alamaz (ikame yasağı). İdari vesayet yetkisi sınırlı ve istisnai bir yetki olup, hiyerarşideki gibi geniş bir takdir ve müdahale alanı sunmaz. Vesayet makamı kural olarak işlemi değiştiremez (tashih yasağı), sadece hukuka uygunluk açısından denetleyerek onar, reddeder veya mahkemeye taşır.

Step-by-Step Solution

1
Hiyerarşi ve idari vesayet arasındaki tüzel kişilik farkını belirle.
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içinde, idari vesayet ise farklı tüzel kişilikler arasındadır.
İdarenin bütünlüğü iki farklı yöntemle sağlanır.
2
Yetkilerin kaynağını karşılaştır.
Hiyerarşi genel bir yetki iken, idari vesayet kanunla verilen istisnai bir yetkidir.
Kanunla açıkça yetki verilmedikçe idari vesayet kullanılamaz.
3
İşlem üzerindeki denetim sınırlarını analiz et.
Vesayet makamı işlemi değiştiremez (tashih yasağı) ve yerinden yönetim organının yerine geçerek karar alamaz (ikame yasağı).
Bu yasaklar yerinden yönetim kuruluşlarının idari özerkliğini korumak amacıyla öngörülmüştür.

Key Concept

İdari Vesayetin İstisnailiği ve Sınırları (İkame ve Tashih Yasağı)

Hints

1
İdari vesayet ve hiyerarşi arasındaki en temel fark, denetlenen birimin 'özerk' bir kamu tüzel kişiliğine sahip olup olmamasıdır.
2
Vesayet makamı bir işlemi beğenmese bile hiyerarşik amir gibi onu kendi istediği şekilde düzeltip yürürlüğe koyamaz.
3
İdari hukukunda 'İkame Yasağı', bir makamın başka bir kamu tüzel kişisinin yerine geçerek onun adına karar almasının yasak olmasıdır; bu kural vesayet için geçerlidir.

Practice More

Vali ile Büyükşehir Belediye Başkanı arasındaki ilişkinin hukuki niteliğini ve valinin hangi durumlarda hangi yetkileri kullanabileceğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question