Question

Difficulty: MediumMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Lozan Barış Konferansı'nda çözüme kavuşturulamayan Musul Sorunu, Milletler Cemiyeti'nin müdahalesi ve bölgedeki siyasi gelişmelerin etkisiyle 55 Haziran 19261926 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile sonuçlanmıştır.

Bu antlaşma ile belirlenen Türkiye-Irak sınırı ve ekonomik hükümlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Sınırın belirlenmesinde Milletler Cemiyeti tarafından görevlendirilen komisyonun önerdiği 'Brüksel Hattı' esas alınmıştır.
  2. B
    Musul ve Kerkük, İngiltere mandası altındaki Irak Krallığı'na bırakılmıştır.
  3. C
    Antlaşma uyarınca Türkiye, bölge petrollerinden elde edilecek gelirin %10\%10'unu 2525 yıl süreyle alma hakkı kazanmıştır.
  4. Türkiye-Irak sınırı, Doğu sınırımızı belirleyen 19211921 Moskova Antlaşması'ndaki esaslara göre yeniden düzenlenmiştir.Answer
  5. E
    Türkiye, mali ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla petrol gelirlerinden alacağı payı 500.000500.000 İngiliz sterlini karşılığında devretme hakkını elde etmiştir.

Answer

Türkiye-Irak sınırının Moskova Antlaşması esaslarına göre düzenlendiği ifadesi yanlıştır; çünkü Moskova Antlaşması Türkiye'nin doğu sınırını belirlemektedir.
Doğru cevap, sınırın Moskova Antlaşması'na göre düzenlendiği bilgisidir; çünkü 19261926 Ankara Antlaşması ile belirlenen Irak sınırı, Milletler Cemiyeti'nin önerdiği 'Brüksel Hattı'nı temel almıştır. Moskova Antlaşması ise tamamen farklı bir coğrafyayı, yani Türkiye-Sovyetler Birliği sınırını düzenlemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Antlaşmanın coğrafi kapsamını belirle.
Ankara Antlaşması (19261926), Güney (Irak) sınırını ilgilendiren bir belgedir.
Soruda sorulan yanlış ifadeyi bulmak için antlaşmaların hangi sınırlarımızı kapsadığını bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki antlaşma referanslarını karşılaştır.
Moskova Antlaşması (19211921) Sovyetler Birliği ile yapılan bir Doğu sınırı antlaşmasıdır.
Ankara Antlaşması ile Moskova Antlaşması'nın coğrafi olarak farklı bölgeleri kapsadığını ayırt etmek soruyu çözdürür.
3
Ekonomik ve diplomatik hükümleri doğrula.
Brüksel Hattı, %10\%10 petrol payı ve 2525 yıl süresi antlaşmanın gerçek hükümleridir.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek yanlış olanı kesinleştiririz.

Key Concept

1926 Ankara Antlaşması'nın Sınır ve Ekonomik Hükümleri

Hints

1
Türkiye'nin güney sınırı ile doğu sınırı için imzalanan antlaşmaları birbirinden ayırmaya çalışın.
2
19211921 Moskova Antlaşması'nın hangi komşumuzla ve hangi bölge için imzalandığını düşünün.
3
Irak sınırı için Milletler Cemiyeti'nin önerdiği özel bir hattın adı (Brüksel Hattı) antlaşmanın temelini oluşturmuştur.

Practice More

Musul Sorunu'nun çözümsüz kalmasında etkili olan iç gelişmeleri (Şeyh Sait İsyanı gibi) incelemek, dış politikanın iç politika ile ilişkisini kavramanıza yardımcı olur.

Alternative Method

Musul Sorunu'nun Milletler Cemiyeti'ne (League of Nations) gitmesiyle ortaya çıkan 'Brüksel Hattı' kavramını hatırlamak, bu antlaşmanın en özgün coğrafi terimini belirlemenizi sağlar.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question