Musul Sorunu’nun Milletler Cemiyetine taşınmasının ardından cemiyetin yetki alanı üzerine taraflar arasında hukuki bir tartışma çıkmıştır. Türkiye, Lozan Antlaşması’nın ilgili maddesine dayanarak cemiyetin sadece bir 'arabulucu' olduğunu ve tarafların rızası olmadan kesin karar veremeyeceğini savunmuştur. İngiltere ise cemiyetin bir 'hakem' gibi hareket ederek bağlayıcı karar alma yetkisine sahip olduğunu ileri sürmüştür. Milletler Cemiyeti, yetki sınırını belirlemek amacıyla Lahey Adalet Divanı’ndan görüş istemiş; Divan, cemiyetin alacağı kararın kesin ve bağlayıcı olduğu yönünde mütalaa vermiştir.
Bu hukuki süreç ve sonucunda Lahey Adalet Divanı’nın verdiği karar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Türkiye'nin uluslararası hukuk zeminindeki tezlerinin reddedildiği ve diplomatik hareket alanının daraldığıAnswer
- BMilletler Cemiyetinin Lozan Antlaşması hükümlerini Türkiye lehine yorumlayarak Musul üzerindeki hakları tescil ettiği
- CLahey Adalet Divanı'nın tarafsızlık ilkesi gereği bölgede Türkiye'nin teklif ettiği halk oylamasına gidilmesini kararlaştırdığı
- DTürkiye'nin bu karardan sonra Milletler Cemiyetine olan güveninin artarak cemiyete üyelik sürecini hızlandırdığı
- Eİngiltere'nin bölgedeki mandater yönetim haklarının Lahey Adalet Divanı tarafından hukuksuz ilan edildiği
Answer
Türkiye'nin uluslararası hukuk zeminindeki tezlerinin reddedildiği ve diplomatik hareket alanının daraldığı seçeneği doğrudur.
Türkiye, Lozan'da çözülemeyen Musul Sorunu'nu kendi lehine çözmek için plebisit (halk oylaması) teklif etmiş ve Milletler Cemiyetinin yetkisini sadece 'arabuluculuk' ile sınırlandırmaya çalışmıştır. Ancak Lahey Adalet Divanı'nın cemiyete 'hakemlik' (bağlayıcı karar verme) yetkisi tanıması, Türkiye'nin hukuki dayanağını ortadan kaldırmış ve İngiliz tezlerinin uluslararası meşruiyet kazanmasına neden olmuştur. Bu durum Türkiye'nin diplomatik seçeneklerini tüketerek onu aleyhte bir antlaşmaya (1926 Ankara Antlaşması) itmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Musul Sorunu'nda Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı'nın Hukuki Rolü
Hints
1
Türkiye'nin 'arabulucu' ile 'hakem' kavramları arasındaki farkı neden vurguladığını düşünün.
2
Lahey Adalet Divanı, Milletler Cemiyetinin kararının bağlayıcı olduğunu söyleyerek Türkiye'nin itiraz hakkını elinden almıştır.
Practice More
Musul Sorunu'nun çözümünde etkili olan iç gelişme (Şeyh Sait İsyanı) ile bu hukuki sürecin nasıl birleşerek Türkiye'yi zor durumda bıraktığını analiz edin.
Estimated Time:2m 0s