Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Türkiye'de kentsel yerleşmelerin büyüme ve gelişme süreçleri incelendiğinde; bazı şehirlerin kuruluş yerinde (site) tarımsal potansiyel ön plandayken, zamanla ulaşım ağlarının (durum/konum) gelişmesiyle bu şehirlerin fonksiyonel bir çeşitlilik kazandığı görülür. Özellikle bir yerleşmenin "demir yolu kavşak noktası" olma özelliği, o kentin sanayileşmesini hızlandırmış ve beraberinde sosyal-kültürel bir dönüşümü de getirmiştir. Buna göre; demir yolu ulaşımının katalizör etkisiyle tarım kasabası kimliğinden sıyrılarak önce sanayi, ardından da eğitim ve kültür fonksiyonlarıyla ön plana çıkan, günümüzde etki alanı geniş bir bölgesel merkez haline gelen şehir aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kayseri
  2. EskişehirAnswer
  3. C
    Afyonkarahisar
  4. D
    Kırıkkale
  5. E
    Karabük

Answer

Demir yolu ulaşımının etkisiyle tarım kasabasından sanayi ve ardından eğitim-kültür merkezine dönüşen şehir Eskişehir'dir.
Doğru seçenek Eskişehir'dir. Eskişehir, Anadolu'nun ortasında verimli bir ovanın kenarında bir tarım kasabasıyken, 19.19. yüzyılın sonunda İstanbul-Bağdat demir yolu hattının geçmesiyle stratejik bir lojistik merkez haline gelmiştir. Bu ulaşım avantajı, Türkiye'nin ilk ağır sanayi girişimlerinden olan şeker fabrikası ve demir yolu atölyelerinin (bugünkü TÜLOMSAŞ) burada kurulmasını sağlamıştır. Zamanla bu ekonomik güç, şehri modern bir kentsel yapıya kavuşturmuş ve kurulan büyük üniversitelerle (Anadolu ve Osmangazi) Türkiye'nin en önemli eğitim ve kültür merkezlerinden biri haline getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kentin tarihsel gelişimindeki ana unsuru belirle.
Soru metni, kentin gelişiminde demir yolu kavşak noktası olmanın ve ulaşımın sanayi/eğitim fonksiyonlarını tetiklemesinin önemini vurgulamaktadır.
Türkiye'de kentsel fonksiyonların değişimi genellikle ulaşım olanaklarının gelişimiyle paralel ilerler.
2
Verilen şehirlerin temel fonksiyonel evrimlerini karşılaştır.
Eskişehir'in 19.19. yüzyıl sonunda demir yoluyla tanışması, lokomotif ve şeker fabrikalarının kurulması, ardından üniversitelerle "Öğrenci Şehri" kimliği kazanması süreci tam bir eşleşme sağlar.
Afyonkarahisar bir kavşaktır ancak sanayi/eğitim dönüşümü Eskişehir kadar radikal değildir; Karabük ve Kırıkkale ise ulaşım değil, sanayi odaklı kurulmuştur.
3
Sonuç odaklı fonksiyonel analizi tamamla.
Lojistik gücün sosyo-kültürel bir kimliğe dönüştüğü en tipik örnek Eskişehir olarak teyit edilir.
Kentsel coğrafyada Eskişehir, demir yolu şehri (Railway Town) kavramının Türkiye'deki en güçlü temsilcisidir.

Key Concept

Şehirlerin Fonksiyonel Evrimi ve Ulaşımın Etkisi

Hints

1
Bu şehir, Türkiye'nin 'üniversite şehri' denilince akla gelen ilk merkezlerinden biridir.
2
Türkiye'nin ilk yerli otomobili 'Devrim'in üretildiği lokomotif fabrikası (TÜLOMSAŞ) bu şehirde yer alır.
3
Porsuk Çayı'nın kentsel dokusuna yön verdiği bu şehir, İstanbul-Ankara demir yolu hattının kalbinde bulunur.

Practice More

Türkiye'deki liman şehirlerinin (Samsun, Mersin, İskenderun) hinterland genişliği ve ulaşım fonksiyonları arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Şehirleri fonksiyonel baskınlıklarına göre gruplandırın: Afyon (Ulaşım/Gıda), Karabük (Ağır Sanayi), Kayseri (Ticaret/Sanayi), Eskişehir (Ulaşım/Eğitim/Kültür). Soru kökündeki 'eğitim ve kültür' vurgusu doğru cevaba giden en kısa yoldur.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

More questions from this topic