Question

Difficulty: Very hardMondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasının ardından Rauf Bey'in 'Devletin bağımsızlığı ve saltanatın hukuku bütünüyle kurtarılmıştır.' şeklindeki iyimser beyanatına karşın; Yıldırım Orduları Grubu Komutanı Mustafa Kemal Paşa, Sadrazam Ahmet İzzet Paşa'ya gönderdiği telgraflarda metnin belirsiz ve tehlikeli hükümler barındırdığını, özellikle müttefiklerin güvenlik gerekçesiyle stratejik noktaları işgal etme ve ordunun terhis edilmesi şartlarının Osmanlı Devleti'ni savunmasız bırakarak fiilî işgallere meşru zemin hazırlayacağını savunmuş ve İskenderun Limanı'na yönelik İtilaf taleplerine karşı gerektiğinde silah kullanılmasını emretmiştir.

Bu tarihsel durum ve tarafların mütarekeye yönelik tutumları birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    İstanbul Hükûmeti ile cephede görev yapan komuta kademesi arasında mütareke metninin doğuracağı jeopolitik sonuçlar konusunda ciddi bir görüş ayrılığı yaşanmıştır.
  2. B
    Mustafa Kemal Paşa, mütareke metnindeki muğlak ifadelerin İtilaf Devletleri tarafından tek taraflı yorumlanarak işgal sahasının genişletileceğini öngörmüştür.
  3. C
    Ahmet İzzet Paşa Hükûmeti, mütareke koşullarının hafifletilmesinde İtilaf temsilcileriyle yapılan şifahi temaslara ve diplomatik iyi niyete güvenmiştir.
  4. Mustafa Kemal Paşa'nın ısrarlı uyarıları sonucunda İstanbul Hükûmeti mütareke tatbikatını durdurmuş ve ordunun terhisini engelleyerek yurt genelinde yeni bir savunma hattı kurmuştur.Answer
  5. E
    Mütarekenin terhis ve stratejik noktaların denetimine dair hükümleri, Osmanlı Devleti'nin meşru müdafaa imkânlarını ortadan kaldırmayı amaçlamıştır.

Answer

Mustafa Kemal Paşa'nın uyarıları sonucunda İstanbul Hükûmeti'nin mütareke tatbikatını durdurduğu ve yeni bir savunma hattı kurduğu yönündeki yargı söylenemez.
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından Sadrazam Ahmet İzzet Paşa ve Rauf Bey antlaşmayı olumlu karşılarken, Yıldırım Orduları Grup Komutanı Mustafa Kemal Paşa özellikle 7. maddenin yaratacağı tehlikeleri görerek ordu birliklerinin terhis edilmemesi ve İskenderun'un teslim edilmemesi gerektiğini savunmuştur. Ancak İstanbul Hükûmeti Mustafa Kemal Paşa'nın bu ikazlarını dikkate almamış; İngilizlerin baskısıyla Yıldırım Orduları Grubu ile 7. Ordu Karargâhı'nı 7 Kasım 1918'de lağvederek Mustafa Kemal'i İstanbul'a çağırmış ve terhis işlemlerine devam etmiştir. Dolayısıyla hükümetin mütarekeyi durdurup savunma hattı kurduğu iddiası tamamen yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Metinde verilen tarihsel bağlamı ve tarafların (Mustafa Kemal Paşa ile İstanbul Hükûmeti) mütarekeye yaklaşımlarını analiz etmek.
İstanbul Hükûmeti'nin mütarekeyi kurtuluş ve barış fırsatı olarak gördüğü, Mustafa Kemal Paşa'nın ise maddelerin belirsizliğini ve getireceği işgal tehdidini vurguladığı belirlenir.
Mondros sonrası komuta kademesi ile sivil/askeri bürokrasi arasındaki vizyon farkını netleştirmek gerekir.
2
Mustafa Kemal Paşa'nın Sadrazam Ahmet İzzet Paşa ile yaptığı telgraf trafiğindeki somut taleplerini ve İskenderun tutumunu incelemek.
Mustafa Kemal Paşa'nın İskenderun ve Suriye sınırında İtilaf taleplerine boyun eğilmemesi ve ordunun terhis edilmemesi yönündeki ikazları doğrulanır.
Mütarekenin 7. maddesinin kötüye kullanımına karşı ilk fiilî askeri refleksin niteliğini anlamak gerekir.
3
İstanbul Hükûmeti'nin bu uyarılara karşı sergilediği fiilî icraatı ve sonuçlarını sorgulamak.
İstanbul Hükûmeti'nin direniş hattı kurmak yerine Yıldırım Orduları Grubu'nu lağvedip terhislere devam ettiği ve Mustafa Kemal Paşa'yı İstanbul'a geri çağırdığı ortaya konur.
Hükümetin mütarekeye karşı tavizkâr ve pasif politikasını tarihsel gerçekliğiyle belirlemek gerekir.
4
Seçeneklerdeki ifadeleri adım adım karşılaştırarak ulaşılamaz olan tarihsel yargıyı tespit etmek.
İstanbul Hükûmeti'nin mütarekeyi askıya aldığı veya savunma hattı kurduğu iddiasının tamamen asılsız olduğu sonucuna ulaşılır.
Tarihsel kronoloji ve hükümet kararlarının doğruluğunu teyit etmek için zorunludur.

Key Concept

Mondros Mütarekesi'nin Uygulanış Süreci, Mustafa Kemal Paşa'nın Mütarekeye İtirazları ve İstanbul Hükûmeti'nin Tutumu

Hints

1
Mondros Mütarekesi imzalandığında İstanbul Hükûmeti'nin İtilaf Devletleri'nin niyetlerine karşı sergilediği genel politikayı ve terhis kararlarını hatırlayınız.
2
Mustafa Kemal Paşa'nın Adana'dan Sadrazam Ahmet İzzet Paşa'ya çektiği telgraflar sonrasında Yıldırım Orduları Grubu'nun akıbetini ve Harbiye Nezareti'nin tutumunu göz önüne getiriniz.
3
İstanbul Hükûmeti Mustafa Kemal Paşa'nın uyarılarını dinleyip direnişe geçmemiş, aksine Yıldırım Orduları Grubu'nu lağvederek kendisini İstanbul'a çağırmıştır.

Practice More

Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul'a geldikten sonra 13 Kasım 1918'de Boğaz'daki İtilaf donanmasını gördüğünde söylediği 'Geldikleri gibi giderler' sözü ve Şişli'deki evinde yürüttüğü kurtuluş planları üzerine pekiştirici bir soru çözülebilir.

Alternative Method

Öncüldeki temel çatışmayı (İstanbul Hükûmeti'nin yatıştırıcı/teslimiyetçi tutumu ile Mustafa Kemal Paşa'nın tedbirli/direnişçi tutumu) karşılaştırarak, İstanbul Hükûmeti'nin mütarekeyi askıya alıp savunma hattı kurmasının o dönemin tarihsel gerçekliğiyle (hükümetin pasifliğiyle) taban tabana zıt olduğunu doğrudan eleme yöntemiyle bulabilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question