Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin Ocak ayı deniz seviyesine indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde, izoterm eğrilerinin denizler üzerinde kuzeye, karalar üzerinde ise güneye doğru bir salınım (kavis) yaptığı görülmektedir.

Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Denizlerin karalara göre daha geç soğumasıAnswer
  2. B
    Dağların kıyı çizgisine paralel uzanması
  3. C
    Batıdan doğuya doğru gidildikçe yükseltinin artması
  4. D
    Enlem etkisine bağlı olarak sıcaklığın kuzeye doğru azalması
  5. E
    Sibirya termik yüksek basıncının etki alanını genişletmesi

Answer

İzoterm eğrilerinin denizler üzerinde kuzeye, karalar üzerinde güneye saptığı kış (Ocak) haritalarındaki bu durumun temel nedeni denizlerin karalara göre daha geç soğumasıdır.
Denizlerin karalara göre daha geç soğuması, kışın denizlerin çevrelerindeki karalara göre daha sıcak kalmasını sağlar. Bu durum, aynı sıcaklık değerine sahip noktaları birleştiren izoterm eğrilerinin, denizler üzerinde daha kuzeydeki (normalde daha soğuk olması gereken) enlemlere doğru kavis yapmasına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Harita tipini analiz etme
Harita 'indirgenmiş' olduğu için yükseltinin etkisi (her 200 metrede 1°C azalma) hesaba katılmaz; tüm merkezler 0 metre kabul edilir.
Soruda verilen 'indirgenmiş' ifadesi yükselti ile ilgili seçenekleri doğrudan elememizi sağlar.
2
Mevsimsel özellikleri değerlendirme
Ocak ayı kış mevsimini temsil eder. Kışın denizler karalara göre daha sıcaktır çünkü su geç soğur, kara ise çabuk soğur.
Sıcaklık farkının yönünü belirlemek için öz ısı farkını anlamak gerekir.
3
İzoterm salınımlarını yorumlama
Sıcak olan deniz üzerinde izoterm eğrisi daha soğuk olan kuzeye doğru bir 'çıkıntı' yapar. Soğuk olan kara üzerinde ise sıcak olan güneye doğru bir 'sarkma' yapar.
Eğrilerin sapma yönü, o bölgenin çevresine göre daha sıcak mı yoksa daha soğuk mu olduğunu gösterir.

Key Concept

İndirgenmiş Sıcaklık ve Denizellik-Karasallık Etkisi

Hints

1
'İndirgenmiş' kelimesinin geçtiği sorularda yükselti seçeneğini eleyerek başlayın.
2
Ocak ayında Türkiye'nin çevresindeki denizlerin Anadolu karasından daha sıcak olduğunu hatırlayın.
3
Isınan veya daha sıcak olan bölgelerde izoterm eğrileri kutuplara (kuzeye), soğuyan bölgelerde ise ekvatora (güneye) doğru kavis yapar.

Practice More

Temmuz ayı indirgenmiş haritasında bu kavislerin tam tersi yönde (denizlerde güneye, karalarda kuzeye) olduğunu inceleyerek mantığı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Mantık yürütme: Eğer izoterm eğrisi deniz üzerinde kuzeye gidiyorsa, orası karaya göre daha sıcaktır. Kışın denizin sıcak olmasının nedeni ise geç soğumadır.
Estimated Time:50s
Rate this question