Question

Difficulty: MediumBireysel Başvuru

1982 Anayasası'na göre, bir kişinin Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmesi için ihlal edildiği iddia edilen hakkın niteliği ve başvuru süreciyle ilgili aşağıdaki şartlardan hangisinin birlikte gerçekleşmesi zorunludur?

  1. A
    İhlal edilen hakkın hem Anayasa'da güvence altına alınmış hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında olması ve olağan kanun yollarının tüketilmemiş olması.
  2. B
    İhlal edilen hakkın sadece Anayasa'da yer alması yeterlidir ve idari yolların tüketilmesi başvuru için kafi görülmektedir.
  3. İhlal edilen hakkın hem Anayasa'da hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki ortak haklardan olması ve tüm olağan kanun yollarının tüketilmiş olması.Answer
  4. D
    İhlal edilen hakkın sadece Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde yer alması ve doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurulması.
  5. E
    İhlal edilen hakkın mülkiyet hakkı olması durumunda, kamu tüzel kişilerinin herhangi bir kanun yolu tüketmeden başvurması.

Answer

Bireysel başvuru yapılabilmesi için ihlal edilen hakkın hem Anayasa'da güvence altına alınmış olması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri kapsamında olması, ayrıca tüm olağan kanun yollarının tüketilmiş olması gerekir.
Bireysel başvuru (Anayasa Şikayeti) yapılabilmesi için kümülatif olarak iki ana şart aranır: Birincisi, hakkın hem 1982 Anayasası'nda hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde ortaklaşa yer almasıdır. İkincisi ise ihlale yol açan işlem veya karara karşı hukuk sistemindeki tüm 'olağan kanun yollarının' tüketilmesidir. Bu şartlar birlikte sağlandığında başvuru kabul edilebilir hale gelir.

Step-by-Step Solution

1
Konu Bakımından Yetkiyi Kontrol Et
İhlal edildiği iddia edilen hak, hem Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde (AİHS) ortak olarak korunan bir hak olmalıdır.
Anayasa Mahkemesi her anayasal hak ihlali için değil, sadece AİHS ile ortak olan haklar için bireysel başvuru kabul eder.
2
Usul Şartını Değerlendir
Başvuru yapmadan önce, söz konusu ihlale karşı başvurulabilecek tüm idari ve yargısal 'olağan kanun yolları' (İstinaf ve Temyiz gibi) bitirilmiş olmalıdır.
Bireysel başvuru ikincil nitelikte bir hak arama yoludur; asıl olan sorunun alt mahkemelerde çözülmesidir.
3
Sentez ve Karar
İki şartın (Ortak hak + Kanun yollarının tüketilmesi) birleştiği seçeneği belirle.
Yasama işlemleri ve düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez, mutlaka yargısal bir sürecin tamamlanması gerekir.

Key Concept

Bireysel Başvuru Şartları (Konu ve Usul)

Hints

1
Bireysel başvurunun 'ikincil' bir yol olduğunu ve ancak diğer mahkeme kapıları kapandığında açıldığını unutmayın.
2
Anayasa Mahkemesi'nin inceleme yetkisi her anayasal hakka değil, sadece AİHS ile 'ortak' olan haklara yöneliktir.
3
Kanun yollarının tüketilmesi (istinaf/temyiz) ve Anayasa-AİHS ortak alanı kavramlarını arayın.

Practice More

Bireysel başvuruda 'yasama işlemleri' ve 'düzenleyici idari işlemlerin' doğrudan dava konusu edilemeyeceği kuralını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question