Question

Difficulty: MediumTürkiye'yi Etkileyen Basınç Merkezleri

Türkiye'yi etkileyen basınç merkezleri, hem kaynağını aldıkları bölgelerin coğrafi özelliklerini hem de oluşum mekanizmalarını (termik veya dinamik) ülkemizin hava koşullarına yansıtırlar. Buna göre, bu basınç merkezlerinin kökeni ve Türkiye'deki etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Sibirya Termik Yüksek Basıncı, yıl boyunca etkili olan bir merkezdir ve Karadeniz üzerinden geçerken nem alarak kıyı kesimlerde her mevsim bol yağışa neden olur.
  2. Asor Dinamik Yüksek Basıncı, Dünya'nın günlük hareketine bağlı olarak 3030^\circ enlemleri çevresinde oluşur ve ülkemizde özellikle yaz mevsiminde belirgin bir kuraklığa yol açar.Answer
  3. C
    Basra Termik Alçak Basıncı, kutup altı bölgelerden kaynağını alan dinamik bir merkezdir ve özellikle kış mevsiminde Türkiye'de kar yağışlarının artmasında temel rol oynar.
  4. D
    İzlanda Dinamik Alçak Basıncı, 3030^\circ enlemlerindeki alçalıcı hava hareketleri sonucu oluşur ve kış mevsiminde Türkiye'de dondurucu soğuklar ile ayaza neden olur.
  5. E
    Türkiye'yi kış mevsiminde etkileyen tüm basınç merkezleri termik kökenli olduğu için bu dönemde hava kütleleri her zaman bulutsuz ve güneşlidir.

Answer

Asor Dinamik Yüksek Basıncı'nın Dünya'nın günlük hareketine bağlı olarak 30 derece enlemlerinde oluştuğu ve yaz kuraklığına neden olduğu ifadesi doğrudur.
Asor Dinamik Yüksek Basıncı, Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü (günlük hareket) nedeniyle 30 derece enlemlerinde oluşan kalıcı bir basınç merkezidir. Özellikle yaz aylarında etki alanını genişleterek Türkiye'ye sokulur ve alçalıcı hava hareketleri nedeniyle gökyüzünün açık, havanın sıcak ve nemin az (kurak) olmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'yi etkileyen dört ana basınç merkezini (İzlanda, Sibirya, Asor, Basra) ve bunların oluşum nedenlerini belirle.
İzlanda ve Asor dinamik (Dünya'nın hareketi), Sibirya ve Basra ise termik (sıcaklık) kökenlidir.
Oluşum kökenini bilmek, basınç merkezinin etki süresini ve karakterini anlamak için temel adımdır.
2
Asor basınç merkezinin konumunu ve mekanizmasını analiz et.
Asor, 30 derece enlemlerindeki dinamik yüksek basınç kuşağının bir parçasıdır. Yazın kuzeye doğru genişleyerek Türkiye'yi etkisi altına alır.
Dinamik merkezler enlem dereceleriyle (3030^\circ ve 6060^\circ) ilişkilidir.
3
Basınç merkezinin getirdiği hava karakterini değerlendir.
Asor bir yüksek basınç (antistisklon) olduğu için hava alçalıcı hareket yapar, bu da bulut oluşumunu engelleyerek kurak ve sıcak havaya neden olur.
Yüksek basınç alanlarında hava her zaman daha kararlı ve açık olur.

Key Concept

Basınç merkezlerinin oluşum kökenleri (Termik/Dinamik) ve Türkiye üzerindeki mevsimsel hava karakterleri.

Hints

1
Basınç merkezlerinin isimleri ile 'Dinamik' veya 'Termik' sıfatlarını doğru eşleştirmeye çalışın.
2
30 ve 60 derece enlemlerinde oluşan basınçlar dinamik; sıcaklık farkıyla oluşanlar (kutuplar/çöller) termiktir.
3
Yaz mevsiminde Türkiye'yi güneybatıdan etkileyen ve kuraklık getiren merkezin Asor olduğunu hatırlayın.

Practice More

Farklı mevsimlerde bu basınç merkezlerinin birbiriyle karşılaşması sonucu oluşan cephe yağışlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question