Bir hukuk uyuşmazlığında yargıç; uyuşmazlığın çözümü için yürürlükteki kanunlarda, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde veya yönetmeliklerde herhangi bir hüküm bulunmadığını (Unsur I), ancak toplumun genelinde bağlayıcılığına inanılan ve sürekli uygulanan bir örf ve adet kuralının mevcut olduğunu (Unsur II) tespit etmiştir. Yargıç ayrıca, bu uyuşmazlığın çözümünde "evrensel adalet ve insan onuru" ilkelerinin (Unsur III) farklı bir yaklaşımı gerektirdiğini düşünmektedir.
Buna göre, sözü edilen unsurların hukukun türleri ile eşleştirilmesi ve Türk hukuk sistemi bakımından hukuki nitelikleri hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Unsur I 'mevzu hukuk' kümesini, Unsur I ve II'nin toplamı ise 'pozitif hukuk' kümesini oluşturur; yargıç uyuşmazlıkta Unsur II'yi esas almakla yükümlüdür.Answer
- BUnsur III, pozitif hukukun ayrılmaz bir parçasıdır ve mevzu hukuk kaynakları tükendiğinde yargıç tarafından doğrudan 'maddi hukuk' kuralı olarak uygulanır.
- CUnsur II, mevzu hukuk kapsamında değerlendirildiği için yargıç, Unsur I'in yokluğunda 'tarihi hukuk' ilkelerini gözeterek karar vermelidir.
- DI, II ve III numaralı unsurların tamamı 'pozitif hukuk' (müspet hukuk) şemsiyesi altındadır ve bu durum yargıca uyuşmazlığı istediği unsura göre çözme yetkisi verir.
- EUnsur III, ideal hukuk olduğu için bir yaptırıma bağlanmıştır ve bu yaptırım 'ceza' veya 'tazminat' olarak mevzu hukukta yerini alır.
Answer
Unsur I (yazılı kaynaklar) mevzu hukuku, bu kaynaklara Unsur II'nin (yazısız kaynaklar) eklenmesi ise pozitif hukuku oluşturur; yazılı kaynakta hüküm bulunmadığında yargıç yazısız kaynağı (örf ve adet) uygulamak zorundadır.
Pozitif hukuk, yürürlükteki yazılı ve yazısız tüm kuralları kapsayan en geniş kümedir. Mevzu hukuk ise bu kümenin sadece 'yazılı' kısmını (Unsur I) temsil eder. Uyuşmazlıkta yazılı bir kural bulunmadığında, yargıç pozitif hukukun diğer bileşeni olan örf ve adet hukukuna (Unsur II) başvurmak durumundadır. Tabii hukuk (Unsur III) ise pozitif hukukun bir parçası değil, ona rehberlik etmesi beklenen ideal hukuktur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Pozitif Hukuk ve Mevzu Hukuk Ayrımı
Hints
1
Mevzu hukuk ile pozitif hukuk arasındaki fark 'yazısız kaynaklar' olan örf ve adet hukukudur.
2
Yazılı kaynakların tamamı 'mevzuat' demektir. Yazılı ve yazısız kaynakların toplamı ise 'yürürlükteki hukuk' yani pozitif hukuktur.
3
Medeni Kanun m.1'e göre yargıç önce kanuna (mevzu hukuk), o yoksa örf ve adete (pozitif hukukun yazısız kısmı) bakar. İdeal (tabii) hukuk ise bu hiyerarşinin doğrudan bir parçası değildir.
Practice More
Yazılı kaynakların (mevzuat) kendi içindeki alt-üst ilişkisi için 'Normlar Hiyerarşisi' konusunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s