Question

Difficulty: MediumHükümsüzlük ve Türleri (Yokluk, Butlan)

Türk hukuk sisteminde, kurucu unsurları tamam olan ancak emredici hukuk kurallarına, ahlaka, kamu düzenine veya kişilik haklarına aykırı olduğu için baştan itibaren geçersiz sayılan bir işlem "mutlak butlan" (kesin hükümsüzlük) ile sakattır.

Buna göre, mutlak butlan yaptırımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Geçersizlik durumu, hâkim tarafından davanın her aşamasında kendiliğinden (re'sen) göz önünde bulundurulur.
  2. B
    İşlemde hukuki menfaati bulunan herkes, işlemin geçersizliğini her zaman ileri sürme hakkına sahiptir.
  3. Belirli bir sürenin geçmesi veya tarafların sonradan icazet (onay) vermesiyle işlem başlangıçtan itibaren geçerli hale gelebilir.Answer
  4. D
    Hukuki işlem, kurucu unsurları mevcut olduğu halde hukuk aleminde "ölü doğmuş" kabul edilir.
  5. E
    İşlemin geçersizliği herhangi bir hak düşürücü süreye veya zaman aşımına tabi değildir.

Answer

Hukuki işlemin belirli bir sürenin geçmesi veya tarafların onayıyla geçerli hale gelebileceğini savunan ifade yanlıştır.
Mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) ile sakat olan bir hukuki işlem, kamu düzenini ilgilendiren ağır bir sakatlık içerdiği için tarafların kendi iradeleriyle veya belirli bir sürenin geçmesiyle geçerli hale getirilemez. İşlem baştan itibaren geçersizdir ve bu durum kalıcıdır. Seçenekte belirtilen 'sonradan onay ile geçerli hale gelme' durumu sadece nispi butlan (iptal edilebilirlik) veya tek taraflı bağlamazlık hallerinde mümkündür.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak butlanın tanımını ve kapsamını analiz et.
Mutlak butlan, bir işlemin kurucu unsurlarının tam olmasına rağmen kamu düzenine, emredici kurallara veya ahlaka aykırılık nedeniyle baştan itibaren geçersiz olmasıdır.
Yaptırımın türünü belirlemek, özelliklerini ayırt etmek için temel adımdır.
2
Mutlak butlan ile nispi butlan arasındaki 'düzelme' farkını karşılaştır.
Nispi butlanda (irade sakatlığı gibi) taraflar onay verirse işlem düzelir; ancak mutlak butlanda (kanuna aykırılık gibi) işlem hiçbir şekilde düzelemez.
Soruda sorulan 'yanlış' ifadeyi bulmak için bu kritik farkı belirlemek gerekir.
3
Seçeneklerdeki hukuki sonuçları (re'sen dikkate alma, zaman aşımı, ileri sürme hakkı) değerlendir.
Zaman aşımına uğramama, hâkimin kendiliğinden dikkate alması ve menfaati olan herkesin ileri sürebilmesi mutlak butlanın temel özellikleridir.
Diğer seçeneklerin neden doğru olduğunu kanıtlayarak doğru cevabı kesinleştirir.

Key Concept

Mutlak Butlanın Özellikleri ve Nispi Butlandan Ayrımı

Hints

1
Mutlak butlan, kamu düzenine aykırı işlemler için öngörülen çok ağır bir yaptırımdır.
2
Bir işlemin taraflarca onaylanarak düzeltilebilmesi için o işlemin sadece tarafların menfaatini zedeliyor olması (nispi butlan) gerekir.
3
Mutlak butlan baştan itibaren ve kesin olarak hükümsüzlüktür; ölü doğan bir çocuk nasıl sonradan canlandırılamazsa, mutlak butlanla sakat işlem de onayla canlandırılamaz.

Practice More

Nispi butlan (iptal edilebilirlik) hallerini ve buradaki 1 yıllık hak düşürücü süreyi inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question